Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/107 K.2025/165

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesindeki ihtiyati haciz talebinde özetle; ihtiyati Tedbir/İhtiyati Haciz talebinin kabulü ile davalı .......San. Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı olması halinde ....... plaka sayılı araç üzerine ve UYAP kanalıyla tespit edilecek hesap dışındaki davalıların her ikisi adına da kayıtlı tüm tüm taşınmaz, araç, bankalar nezdindeki mevduat, katılım fonu vb. tüm hak ve alacakların, hak edişlerin dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar geçecek sürede 3. kişilere devrinin engellenmesi amacıyla davacının uğramış olduğu zararın yoğunluğu ve kazada kusursuz olması ile davalı sürücünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması gözetilerek takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesini ve kayıtlarına şerh edilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 21/11/2024 tarihli ara kararı ile; "İhtiyati hacze itiraz eden Davalı ....... Et ... Ltd. Şti'ye Mahkememiz ihtiyati haciz arar kararının 14/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği, yasal itiraz süresi 7 günlük sürenin son gününün 21/05/2024 tarihi olduğu ve davalı ....... Et ... Ltd. Şti. vekilinin 28/10/2024 tarihinde ihtiyati hacze itiraz dilekçesini Mahkememize sunduğu, süresi içinde itirazda bulunmadığından, davalı ....... Et. ... Ltd. Şti. Vekilinin Mahkememiz ihtiyati haciz kararının itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. İhtiyat-i haciz kararının kaldırılması yönündeki itirazın REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirket vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflarca yargılamanın her aşamasında ihtiyati haciz ve ihtiyati haczin kaldırılması talep edilebilecek olup yasal olarak engelleyen bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca istinaf mahkemesince ihtiyati haciz koşulları oluşmadığından yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş olup işbu durum kamu düzenine ilişkin olduğundan herhangi bir süreye bağlı olmaksızın mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile müvekkili şirket yönünden verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

HMK'nın 28/07/2020 tarihli ve 31199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı

Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile değişik 341. maddesinde "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları ile karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna gidilebilir." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 396.maddesinde; "Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir. (2) itiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası kıyas yoluyla uygulanır" hükmü düzenlenmiştir.

Kıyas yoluyla uygulanan HMK.'nun 394/3.ve 4.fıkraları gereğince; ihtiyati tedbir kararına karşı yapılacak itiraz ile mahkeme tedbir kararını değiştirebileceği gibi kaldırabilir denilmektedir.

HMK.'nun 396. madde gerekçesinin ikinci paragrafında, "ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasını düzenleyen bu maddede de, yukarıda belirtilen iki maddedeki ortak yönler dikkate alınarak itiraza ilişkin benzer hükümlere ayrıca atıf yapılmıştır. Ancak, itiraz üzerine verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulması hakkındaki fıkraya atıf yapılmamıştır.

Zira, hâl ve şartların değişmesi, hukuki bir değerlendirmeden daha çok, maddi şartlarla yakından ilgili, nispeten sübjektif ve doğrudan mahkemenin takdirine bağlı bir husustur. Ayrıca, aynı yargılama süreci içinde, bir çok kez hâl ve şartlarda değişiklik olması sebebiyle, tedbirde değişiklik yapılması veya kaldırılması, bu yönde talepte bulunulması ya da talebin reddi söz konusu olabilir.

Her talepten sonra verilecek karar hakkında kanun yoluna başvurulması, ihtiyati tedbirler için kanun yoluna başvurulmasında istenen amacı da sağlamayacaktır. Kanun yolunun açılmış olmasının amacı, ihtiyati tedbirlerle ilgili temel hukuki ve prensip hatalarının önüne geçmektir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2013/1088 Esas ve 2013/4111 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere, Kanun koyucu ihtiyati tedbire ilişkin kararlara karşı başvurulabilecek kanun yollarını, özenle, açıkça ve ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olup, HMK'nun 391.ve 394.maddelerinde yer alan kanun yollarına ilişkin düzenlemeden de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbire ilişkin tüm kararlara karşı kanun yolu açık değildir.

Kanun koyucu bu yöndeki iradesini hem kanun yoluna başvurulabilecek tebdir kararlarını açıkça belirterek, hem de bunların dışındaki kararlara karşı kanun yollarına başvurulmasını yasaklayarak düzenlemiştir. HMK'nun 391.maddesinde sadece ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüşken, HMK'nun 394.maddesinde ise sadece ihtiyati tedbire itiraz üzerine verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulacağı düzenlenmiştir.

"Teminat karşılığı tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasına" ilişkin 395.maddenin 3.fıkrası ile "durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması"na ilişkin 396.maddenin 2.fıkrasında, kanun yollarını düzenleyen HMK'nun 395.ve 396.maddelerinin gerekçesinden de açıkça anlaşılmaktadır.

Taraflar (ve üçüncü kişi), mahkemenin, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle, ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması kararına, (bu kararı öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde) aynı mahkemede itiraz edebilirler (m.396/2, m.394/3 ve 4). Mahkemenin itiraz hakkında verdiği karara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. Çünkü, m.396/2 hükmünde, m.394/5 hükmüne atıf yapılmamıştır (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, Legal yayınları, Ağustos 2016, sayfa 645).

Bu açıklamalar ışığında somut olaya ve dosyaya bakıldığında, ilk derece mahkemesince davalılar hakkında verilen ihtiyati haciz kararına ve itirazın reddi kararına karşı Davalı .......'nın istinaf istemi üzerine dairemizin ....... E.-....

K.sayılı kararıyla, istinaf eden davalının istinaf ismeninin kabulü ile Davalı ....... aleyhine konulan menkul malları, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları için koyulan ihtiyati haciz kararın kaldırılmasına, karar verildiği, dairemiz kararı üzerine davalı ....... ... Ltd.

Şti.'nin de durum ve koşulların değişmesi sebebine dayalı olarak mahkemece konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılması talebinde bulunduğu, mahkemece yanlış niteleme ile itirazın süresinden sonra yapıldığından bahisle itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de; şartları ve etkileri İİK'nda düzenlenen ihtiyati haczin, HMK.'da düzenlenen ihtiyati tedbirin özel bir türü olması itibariyle HMK'nun 396. maddesinde düzenlenen durum ve koşulların değişmesi sebebi ile değerlendirme yapılarak,

ilk derece mahkemesince verilen 21/11/2024 tarihli ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulması yasal olarak mümkün olmadığı sonuç ve kanaatiyle 6100 sayılı HMK 352/1.b maddesi gereğince davalı şirket vekilinin istinaf yoluna başvuru dilekçesinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.