Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/164 K.2025/1062

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davacıya ait olan ........ Sigorta A.Ş. tarafından 02/11/2021 tarih ve ... nolu poliçe ile sigortalanmış bulunan 2020 model PEUGEOT 301 marka/modelli, ........ plakalı araç, 03.10.2022 tarihinde trafik kazasına karıştığını, araçta meydana gelen hasarın giderilmesi için ilgili belgeler ile ........

Sigorta A.Ş'ye başvuruda bulunulduğunu, sigorta ekspertizi tarafından yapılan incelemeden sonra davalı şirket ''beyan dışı kullanım klozu'' gerekçesi ile hasarın karşılanamayacağını 19.01.2023 tarihli yazı ile davacıya bildirdiğini, ecza deposu işleten davacının araçlarına kasko yaptırırken böyle bir istisnayı kabul etmesi zaten beklenemeyeceğini, bu istisnai şartın davacı açısından uygulanmamasını, çünkü poliçeyi yaptıran davcı şirket olduğunu ve unvanında açıkça ecza deposu olduğu yazıldığını, bu husus sigorta şirketi tarafından bilindiğini, bu haliyle yapılan kasko sözleşmesinin davacı şirket açısından hiçbir yarar sağlamayacağını,

davacı şirketten böyle bir kasko sözleşmesini imzalamasını beklemek hayatın olağan akışına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davaya konu aracın pazarlama departmanında kullanıldığını belirterek, 03.10.2022 tarihli trafik kazası sebebiyle davacı şirkete ait ........ plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli olarak davacı şirket tarafından yapılan harcamalar toplamı olan 93.736 TL'nin ödeme tarihi itibariyle yürütülecek reeskont (ticari) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen 03.10.2022 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ........ plakalı araç, davacı şirkete ... nolu Genişletilmiş Kasko Katılım Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, şirket nezdinde ... sayılı hasar dosyası açılmış olup, gerekli tespit, araştırma ve incelemeler yapıldığını, alınan araştırmacı raporu sonucunda kullanım istisnası klozu gereği sigortalı araç sürücüsünün görevi sorgulandığını, firmada plasiyer olarak çalıştığı firma web sitesinden öğrenildiğini, plasiyerlik hizmet verdiği firmanın tanıtım,

pazarlama ve satış faaliyetlerini yürütmek için söz konusu olup ilgili poliçede istisna kullanım amaçları başlığı altında yer alan ilaç firmalarının dağıtım amaçlı kullandıkları ve ilaç mümessillerinin kullanımında olan araçlar maddesi gereği davacı yanın talebi poliçe teminat kapsamında yer almadığını, davacı şirket tarafından davalı şirkete bildirilen kullanım amacı hususi kullanım şeklinde olduğunu, davaya konu kazanın teminat kapsamı dışında olduğunun sabit olduğunu, sigorta şirketleri bir zenginleşme aracı olmadığını, ancak gerçek zarardan teminat kapsamında limiti ile sınırlı şekilde sorumlu tutulması gerektiğini,

aksi yöndeki bir karar mevzuata aykırı halde bozulmaya matuf olacağını, kabul anlamına gelmemek üzere davalı şirketin yürürlükte bulunan kara raçları kasko genel şartları kapsamında ve poliçede belirlenen esaslar çerçevesinde sorumlu olacağını, davacı yana ait araç ruhsatında ve davalı şirket nezdinde düzenlenen poliçede aracın ''kullanım amacının hususi kullanım" olduğunun yazılmasına karşın aracın rent a car şeklinde kullanıma özgü olduğu nedeniyle'' beyan dışı kullanım klozu'' gereği teminat dışı olduğunu, taleplerin belirsiz olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle. "Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacıya ait olan davalı ........ Sigorta A.Ş. tarafından 02/11/2021 tarih ve ... nolu poliçe ile sigortalanmış bulunan 2020 model PEUGEOT 301 marka/modelli, ........ plakalı araç, 03.10.2022 tarihinde trafik kazasına karıştığı, araçta meydana gelen hasarın giderilmesi için ilgili belgeler ile ........

Sigorta A.Ş'ye başvuruda bulunulduğu, sigorta ekspertizi tarafından yapılan incelemeden sonra davalı şirket ''beyan dışı kullanım klozu'' gerekçesi ile hasarın karşılanamayacağını davacıya bildirdiği, davacının 03.10.2022 tarihli trafik kazası sebebiyle davacı şirkete ait ........ plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli olarak davacı şirket tarafından yapılan harcamalar toplamı olan 93.736 TL'nin ödeme tarihi itibariyle yürütülecek reeskont (ticari) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, bilirkişi heyetinin düzenlediği 02/01/2024 tarihli raporu ile tanık beyanları dikkate alınarak,

taraflar arasında akdedilen 02.11.2021 tanzim tarihli, 02.11.2021-

02.11.2022 vade tarihli, ........ Poliçe Numaralı, Aracım Güvende Genişletilmiş Kasko Katılım Sigorta Poliçesinin 2 ve 3. sayfasında bulunan muafiyetler nazara alınarak; aracın şirket işlerinde kullanılması ve teminat dışı kullanım olması nedeniyle, davacı tarafından davalı sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunamayacağı kanaatine varılarak; Davacının davasının REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkil şirkete ait olup ........

Sigorta A.Ş tarafından 02/11/2021 tarih ve ... nolu poliçe ile sigortalınmış bulunan 2020 model Peugeot 301 marka modelli, ........ plakalı aracın, 03/10/2022 tarihinde trafik kazasına karışması sebebiyle hasarın ve faizin davalıdan tahsilini konu alan eldeki davada henüz tanık beyanları dosya içerisine alınmadan dosyanın bilirkişi tevdi edildiğini, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle birlikte hukuki kanaat içeren dosya kapsamındaki bilirkişi raporunun dayanak oluşturacak yeterlilikte olmadığını, ilgili bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlarının da değerlendirmeye alınmadığını,

beyan dışı kullanım klozu gerekçe gösterilerek zararın tazmin edilmemesinin kabul edilemeyeceğini, araç banka kredisi ile alındığından sigortasının banka tarafından yaptırıldığını, müvekkilin bu şekilde bir sigorta poliçe kaydının olduğunu kazadan sonra öğrendiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulüne, istinafa konu Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ...

Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, davanın tümüyle kabulü yönünden hüküm kurulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Mahkemece verilen karar, davacı yanca ticari kazanç kaybı yönünden istinaf edilmiştir.

Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan kasko tazminatı istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 1409. Maddesine göre sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması müsademesi devrilmesi düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararlardan sigortacı sorumludur.

Sigortacı gerçekleşen rizikoların poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu iddia ediyorsa 1409/2 maddesi gereği ispat külfeti sigortacıya aittir. Bu düzenlemeler karşısında poliçede belirtilen rizikonun gerçekleştiğini sigortalı, rizikonun teminat kapsamı dışında olduğu iddiasında ise ispat külfeti sigortacıya aittir.

Kasko Genel Şartlarının, "A.7. Sigorta Teminatına İlişkin Özel Belirlemeler" başlıklı maddesinde; "Sigorta poliçesi, sigorta konusu aracın belirli günlerde, belli mesafeler altında veya belli kişiler tarafından kullanılması ve benzeri durumlarda oluşacak zararları kapsayacak şekilde düzenlenebilir. Bu madde uyarınca sigorta teminatına ilişkin olarak yapılan belirlemeler en az 14 punto büyüklüğünde harflerle poliçeye yazılır" hükmüne de yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ve ilkeler ışığında somut olayda, taraflar arasında düzenlenen poliçede, ........ plakalı, 2020 model, Peugeot 301, kullanım cinsinin Hususi Otomobil, kullanım tarzı Hususi Oto olan araç için tanzim edildiği, poliçenin 2 ve 3. Sayfasında, MUAFİYET BİLGİLERİ başlıklı bölümde, Kullanım Şekli Klozu kısmında.

“İşbu poliçe sigortalanan aracın, aşağıda belirtilen faaliyetlerde kullanılması durumunda, bu durumun poliçe üzerinde yazılması ve sigorta şirketince yapılacak değerlendirme sonucu gerekli görülen sürprimin alınması koşulu İle teminat sağlanabilir.

Poliçe üzerinde belirtilmediği durumda sigortacı, arıcın kullanım amacının aşağıda belirtilen kullanım amaçlarından herhangi biri olduğu tespit ederse, Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.2. maddesi gereğince tazminat ödememeye hak kazanacaktır" hükmünün, yine "İstisna Kullanım amaçları" başlıklı maddesinde, "T Kurye/Kargo araçları, ilaç firmalarının dağıtım amaçlı kullandıkları ve İlaç mümessillerinin kullanımında olan araçlar, siyasi parti araçları, spor kulübü araçları”denilmiştir.

Poliçenin 6 ve 7. Sayfasına, Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1.maddesi derç edilmiştir.

Poliçenin 10. Sayfasında, Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4. ve A.5.maddelerine atıf yapılmıştır.

Buna göre, trafik Kazası Tespit Tutanağına göre sigortalı ........ plakalı aracın sürücüsünün ........ olduğu anlaşılmaktadır. ........ plakalı aracın malikinin, davacı ........ Şirketi olduğu anlaşılmaktadır. ........ plakalı aracın cinsinin otomobil, kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen Genişletilmiş Kasko

Katılım Sigorta Poliçesinin 2 ve 3. sayfasında bulunan muafiyetler ve yine yukarıda belirtilen Kasko Sigorta Genel Şartlarının "A.7. Sigorta Teminatına İlişkin Özel Belirlemeler" başlıklı maddesindeki hükme göre de poliçede söz konusu teminat dışılık hususunun yazılı olmasının da mümkün olması nazara alınarak, trafik tespit tutanağında sürücü olarak belirtilen kişinin şirkette mümessil/plasiyer olarak görev yaptığının bizzat şirket kayıtları ve SGK kayıtlarından da anlaşılması nedeniyle aracın ecza şirketine de kayıtlı olması göz önünde bulundurularak aracın şirket işlerinde kullanılması ve teminat dışı kullanım olması nedeniyle teminat dışılık unsurunun davalı sigortaca ispatlanmış bulunması gözetilerek davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.