Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1910 K.2025/1964

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; HMK 107 gereği gereği Belirsiz Alacak Davası olarak; Müvekkilimiz adına kayıtlı iken davaya konu trafik kazası nedeniyle ........ işlemine tabi tutulan ........ plaka sayılı Aracın piyasa rayiç değeri , sovtaj değeri hakkında gerçek zararın tespiti ile Ödenmeyen kısım hakkında , piyasa rayiç değeri , sovtaj değeri bedeli , gerçek zarar Bedeli için şimdilik 100,00-TL'nin sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt ve diğer davalılar yönünden haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi , ile birlikte maddi tazminata hükmedilerek müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ........ İnş. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle;Müvekkil aleyhine açılmış olan öncelikle usulden reddini, mahkemeniz aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin haksız davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ........ A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle Davacı tarafın dava konusu zararının tamamı tazmin edildiğinden, davanın reddini, Yargılama giderİ ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına ve müvekkil şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davalılar aleyhine açtığı davasının reddine, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." şeklinde davacının, davalılar aleyhine açtığı davasının reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davada bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının dikkate alınarak yeniden bilirkişi heyetinden rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın müteselsil sorumluluk esasına göre açıldığını ancak davalı sigorta şirketinin İMM limiti kaza başına maddi hasarın bakiye poliçe teminat limiti kadar müteselsil sorumluluk esasına göre sorumlu olduğunu, müvekkili yönünden aleyhine hükmedilen harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

KESİNLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

HMK 341/3 maddesine göre alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Dolayısıyla bir davada verilen hükmün kesin olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılabilmesi için alacağın tamamının ne miktarda olduğunun ya davacının bağlayıcı bir beyanına dayalı olarak bilinmesi ya da mahkemece bu yönde bir belirleme yapılmış olması gerekir.

Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgili olup, kesinlik sınırı belirlenirken dava konusu edilen alacağın değeri dikkate alınır. Alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde kısmi davada kesinlik sınırı dava edilen miktara göre değil, alacağın tamamına göre belirlenir. Belirsiz alacak davasında alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde mahkemece bu alacağa ilişkin davanın tümden reddedilmiş olması halinde davacı yönünden kararın kesin olduğundan söz edilemez. Dolayısıyla bir davada verilen hükmün kesin olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılabilmesi için alacağın tamamının ne miktarda olduğunun ya davacının bağlayıcı bir beyanına dayalı olarak bilinmesi ya da mahkemece bu yönde bir belirleme yapılmış olması gerekir.

Dosya içeriğine göre; dava, belirsiz alacak olarak uğranılan ve miktarı belirlendiği anda arttırılmak üzere 100 TL maddi zararın davalıdan tahsiline ilişkin olup, talep konusu alacağın miktarının belirlenmemiş olması karşısında verilen kararın kesinlik sınırının altında kaldığından söz edilemeyeceğinden kararın kesin olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin reddine ilişkin verilen EK KARARIN KALDIRILMASINA karar verilerek işin esasına geçildi.

HASARA YÖNELİK İNCELEME

Somut dosyamızda; dosya kapsamında mahkemece aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı yani perte ayrılmasının gerekip gerekmediği,perte ayrılması halinde değerinin tespitine yönelik makine mühendisi Prof Dr ........ den rapor ve ek rapor alınmış ise de düzenlenen rapor uyuşmazlığı çözecek nitelikte değildir.Zira bilirkişinin tespit ettiği değer ile ekspertizin belirlediği değer arasında çelişki mevcut olup yine tarafların tüm itirazlarını karşılamaktan uzaktır.

Trafik kazası sonucu pert olan aracın uğradığı zarar belirlenirken de; aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu, yapılan ödemeler gibi hususlar birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el hasarsız satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti gerekmektedir. Aracın pert olarak değerlendirilmesi halinde ayrıca değer kaybı oluşmayacağı hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu halde mahkemece, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek 3 kişilik uzman HASAR konusunda bilirkişi kurulundan; dosyadaki rapor ve ekspertiz raporları ile tarafların itirazlarını da değerlendirilmek suretiyle aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu, yapılan ödemeler gibi hususlar birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el hasarsız satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru görülmemiştir.

ÖTE YANDAN

SİGORTA BİLİRKİŞİ RAPORUNDA " 19.01 2023 tarihinde ziraat bankası dekontu havale miktarı 568.750,00 TL Açıklamasında, ........ A.Ş. Tarafından 883831-1 nolu dosya tazminatı için ........'ya ödenen yazılmıştır. Bu ödenen para vaat edilen sovtaj değeri dahil 650.000,00 TL den 81.250,00 TL eksiktir. Dosya içinde bu eksikliğin nedeni ile ilgili bir açıklamaya rastlanılamamıştır. "denilmektedir.

Davacı tarafça Sigorta şirketinden davacının aracında oluşan zarar hakkında aracın hasarlı hali ile satılması ile ( sovtaj değeri) 487.500,00-TL ve geriye kalan hasar bakiyesi içinde 162.500.00-TL olmak üzere toplam 650.000,00-TL tazminat ödemesi yapılacağı bildirilmiştir.Ancak ........ Şirketi tarafından poliçe dahilinde SOVTAJ DEĞERİ DAHİL 568.750,00-TL ödendiği, KASKO PAKET POLİÇESİ kapsamında "Sigorta ettirenin " davacının oğlu olup poliçedeki personel indirim klozunda personel ve personelin eş ve çocuklarına uygulanacağı düzenlenmesi nedeniyle sigorta ettirenin " babası" olması nedeniyle personel indirimi uygulanması için gereken şartlar taşımadığından" gerekçesiyle eksik ödeme yapıldığı ifade edilmiştir.

Bu durumda ilgili sigortaya müzekkere yazılarak kaza kapsamında davacıya ne kadar ödeme yapıldığı, kasko poliçesi kapsamında personel indirimi uygulanması için gereken şartlar taşımadığı" gerekçesiyle eksik ödeme yapılıp yapılmadığı, ne kadar eksik ödeme yapıldığı tespit edilip, eksik ödenen miktar kadar davalı gerçek kişilerin sorumluluğu mütesilsil sorumuluk kapsamında sorumlulukları devam ettiğinden bakiye miktarın bu davalılardan tahsiline karar verilmesi,sigorta şirketinin teminat limitinin tamamı tüketilmişse bu davalı yönünden reddine karar vermek gerekirken tüm davalılar açısından ret kararı isabetsizdir.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.