Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2023 K.2025/2214

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz/tedbir isteyen davacı vekili ihtiyati haciz/tedbir talepli dilekçesinde; Davalı araç sürücüsü ve işleten tarafların açılan bu dava sebebi ile mal kaçırma tehlikesinin olduğunu, müvekkilinin ileride doğacak haklarının güvence altına alınması amacıyla taşınır ve taşınmaz mal varlığı üzerine teminatsız ihtiyati haciz zımmında ihtiyati haciz/tedbir konulması talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ........A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; kusur raporu alınma üzere dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesine, maluliyet raporu alınmak üzere davacının adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesine sevkine, davacının davasının esastan reddine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ........ Ltd. Şti cevap dilekçesinde özetle; hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini, 1136 sayılı avukatlık kanunun 4667 sayılı kanunla değişik 164/son fıkrası uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin tarafına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi 23/06/2025 tarih ... Esas sayılı ara kararında özetle; "Dilekçe ve dosya içeriğine göre; Davacı vekilinin davalılar adına kayıtlı taşınır taşınmaz üzerine ihtiyati haciz/tedbir konulması talebi olduğu, somut olayda; davanın konusunun trafik kazası neticesinde taziminat davası olduğu ve ihtiyati haciz/tedbir istenilen davalılar adına kayıtlı taşınır, taşınmazların üzerine ihtiyati haciz/tedbir istediği, ancak kusur raporunun alınmamış olması, tarafların ekonomik sosyal durumlarının belli olmaması, yaralanmaya ilişkin raporun Mahkememizce alınmamış olması, dosya kapsamı ve mevcut delil durumu dikkate alındığında ihtiyati haciz/tedbir talebinin vicdani kanaat ile reddine karar verilmiş olup ;

Davacı tarafın ihtiyati haciz/tedbir talebinin REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davalı araç sürücüsü ve işleten tarafların açılan bu dava sebebi ile mal kaçırma tehlikesi ortaya çıktığından dolayı, müvekkilin ileride doğacak haklarının güvence altına alınması amacıyla öncelikle taşınır ve taşınmaz mal varlığı üzerine,

müvekkilin yaşanan kazadan dolayı uzun süredir işsiz olması ve ekonomik durumunun elvermemesi nedeniyle teminatsız olarak ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir konulması taleplerinin olduğunu, mahkeme her ne kadar maluliyet ve kusur raporlarının alınmamış olması gerekçesiyle taleplerini reddetmiş ise de soruşturma aşamasında hazırlanan kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporlarında müvekkilin meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun olmadığını, yine aynı şekilde kazadan sonraki süreçte alınan hastane ve sağlık kurulu raporlarında müvekkilin işitme kaybının ve kalıcı maluliyetin olduğunun tespit edildiğini,

dolayısıyla ihtiyati haciz için aranan koşullar ve yaklaşık ispat kuralının somut olayda gerçekleştiğini, tüm bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkemenin 23/06/2025 tarihli ara kararının müvekkil lehine kaldırılmasına ve davalı araç sürücüsü ve işleten tarafların taşınır ve taşınmaz malları üzerine ihtiyati haciz zımnında ihtiyati tedbir konulması taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Mahkemece ihtiyati haczin reddine dair karar davacı tarafça istinaf edilmiştir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Teminat olmaksızın ihtiyadi haczin istemi ile ilgili olarak;

Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.

Bu durumda mahkemece, kazadaki davalı tarafın kusuruna ilişkin kaza tespit tutanağı ve kaza sonrası yaralanma nedeniyle alınan sağlık rapor ve tedavi belgeleri nazara alınarak yaklaşık ispat mevcut delil durumuna göre oluştuğu görülerek davacının ihtiyati haciz talebinin mahkemece %15 teminat karşılığı kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı isabetsiz gerekçeyle talebin reddi yerinde bulunmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin açıklanan sebeplerle kabulü ile aşağıdaki şekilde yeniden hüküm tesisine karar vermek gerekmiştir.