Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2127 K.2024/2139

Av.

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 08/05/2024

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 13/05/2024

Taraflar arasındaki davada Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafından Cihanbeyli İcra Müdürlüğü'nün ....Esas sayılı dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı belgenin Şekerbank A.Ş., 50.000,00 TL miktarlı, 04/02/2019 tarihli çek olduğunu, müvekkilinin bu çeki davalı şirkete borca karşılık değil de avans olarak verdiğini, davalı şirketin tuz üretimi yaptığını, müvekkili şirket ile davalı şirketin tuz alımı hususunda anlaştığını, davalı şirketin bu anlaşma üzerine müvekkilinden avans olarak,

para, çekler ve senetler istediğini bu çekin bedelsin bir çek olduğunu, davalı tarafın bu çeki kötüniyetli bankaya ibraz ettiğini ve akabinde icra takibi yaptığını, müvekkilinin borcunun olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, dava devam ederken dosyanın tahsil edilmesi halinde tahsil edilen kısım için davanın istirdat olarak devam ederek kabulüne, davalının kötü niyetli icra takibi yaptığı için %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini dava ve talep etmiştir.

Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 27/10/2021 tarih ve ... E. 2.... K. Sayılı ilamı ile; 01/09/2021 tarihi itibariyle mahkemenin asliye ticaret mahkemesi sıfatının ortadan kalkmış olması, kurul kararında derdest dosyalara bakılmaya devam edilmesi gerektiği yönünde bir ibarenin bulunmaması gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/11/2021 tarih 2.... E. K. sayılı ilamı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile, Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin kararının 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ve halen derdest olan mahkemelerin elindeki Ticaret Mahkemesi'nin görev ve yetkisine giren davaların açıldığı mahkemelerce sonuçlandırılması gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 01/06/2022 tarih ve ... E. K. sayılı ilamı ile; menfi tespit talebi istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara yapılan istinaf kanun yoluna başvurusu sonucu Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 10/01/2024 tarih ve ... K. sayılı ilamıyla;"... dosyanın yargı yeri belirlenmesi için ilgili istinaf dairesine gönderilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı çıktığından her iki mahkemenin de Konya Bölge Adliye Mahkemesinin yargı yetkisi çevresinde olduğu gerekçesiyle, dosya mercii tayini için Dairemize gönderilmiştir.

6100 Sayılı Yasanın 21/1-c maddesinde" İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" yargı yerinin belirlenebileceği belirtilmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 08/07/2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile “Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları, olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına.” karar verilmiştir.

Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.(T.C.Anayasası madde.37 )

Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir..(T.C.Anayasası madde.142 )

Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.(Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde.6)

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.(6100 sayılı HMK madde.1)

Kanuni hâkim, görev ve yetkisi kanunla belli edilmiş olan mahkemenin hâkimidir. Dolayısıyla mahkemenin görev ve yetkisinin tayin edilmesi işleminin kanun ile yapılmış bulunmasıdır.

Yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yürürlükte bulunan kanunlar aracılığıyla görevi ve yetkisi belirlenmiş olan mahkemenin hâkimine, tabii hâkim denir. Bu çerçevede, tabii hâkim ilkesine uygunluğun sağlanması için, kanunla mahkemenin görev ve yetkisinin belirlenmesi işleminin yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yapılmış olması şarttır.

Tabii hâkim ilkesi, kişilerin, hangi mahkeme önünde yargılanacaklarını kesin olarak bilmelerini mümkün kılmak, bağımsız ve tarafsız mahkemeler önünde yargılanma haklarını güvence altına almak, yargıya güveni sağlamak ve yürütmenin yargıya müdahalesini olabildiğince önlemek amaçlarına yönelmiştir. Bu ilke uyarınca herkes işlem veya eylem tarihinde tabi olduğu mahkeme ve hakim huzurunda yargılanma hakkına sahiptir.

(A.Ü.H.F. Adalet MYO Yargı Örgütleri )

Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve davaya bakacak yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dava dosyası incelendiğinde; Davanın, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararından önce 03/10/2019 tarihinde açıldığı dolayısıyla dava tarihinden sonraki bir düzenleme ile mahkemenin görevsizlik kararı vermesinin doğal hakimlik ilkesine ve yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere aykırı olduğundan uyuşmazlığın Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenlerle Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip