Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/5642 K.2025/70

Taraflar arasındaki davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 11.10.2022 tarihinde paylarını devrettiği .... Dekorasyon Yapı İnşaat Emlak ve Otomotiv Limited Şirketi aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak gösterilen 25/07/2023 tanzim tarihli, 125.000,00 TL bedelli .... Seri Nolu çek üzerinden başlatılan takip üzerinden davacıya İİK.

89/1 ve 89/2 maddeleri gereğince gönderilen ihbarnamelerin davacının özel nedenlerden dolayı geç görmesi sebebiyle süresinde itiraz edilemediğini ve kesinleştiğini, son olarak davacının adresine İİK 89/3. maddeye göre yapılan tebligatın 12.02.2024 tarihinde muhtara bırakıldığını, davalı şirketin alacaklısı olduğu çekin borçlusu ....

Dekorasyon Yapı İnşaat Emlak ve Otomotiv Limited Şirketi olup davacının noter huzurunda yapılan 11.10.2022 tarihli "Limited Şirket Pay Devir Sözleşmesi" uyarınca şirketin aktifine ve pasifine ilişkin tüm hak ve borçlarıyla devrettiğini, kanun gereği davacının üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl olup devir tarihinden sonra davacının devrettiği şirketin borçlu olduğu 25.07.2023 tanzim tarihli çekten davacının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek, davacının Konya ..İcra Müdürlüğü'nün....

Esas sayılı dosyasından ve takibe konu edilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalı taraf aleyhine alacağın % 20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın İİK’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davası olduğu, ihbarnamenin gönderildiği takibin, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu .... Dekorasyon Yapı İnşaat Şirketi'ne karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takip olduğu, bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği, (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi 2.... - 2......), takip konusu senedin kambiyo senedi vasfına haiz olduğundan asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; takip hukukuna mahsus düzenlemeler gereği haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle borçlu olmadığı bir borçtan dolayı yasal olarak borçlu sayılan üçüncü şahıslar için borçtan kurtulmak için getirtilmiş bir imkan olduğu, davanın kendine has özellikler taşıdığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK. 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmediği, davanın genel hükümler çerçevesinde 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, TTK. 4.5. maddeleri gereğince mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, İİK’nın 89/3 maddesine göre 3.kişi tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlığın giderilmesi için alınan karar uyarınca, uyuşmazlığın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/09/2023 tarihli 2023/5228 Esas -2023/6468 karar sayılı kararıyla giderildiği kararda.

"Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olanın davanın genel mahkemelerde görülmesi olduğu, özel mahkemelerde görüleceğine dair açık bir düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesinin esas olduğu, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihtarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda açık bir düzenleme bulunmadığı, buna göre davanın tarafları arasında doğrudan ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan ilişkinin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Yargıtay ilamı doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir. İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşıldığından davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenlerle Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.