Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1696 K.2025/1696

Taraflar arasında görülen davada Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ile Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

13/03/2022 tarihinde müvekkili şirkete ...... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı, ......'na ait olay anında kendi sevk ve idaresinde olan ...... plaka sayılı çekici ve ...... dorse plakalı tırı ile Karapınar Konya yolu ... karşı mevkiinde bulunan Plaka Tanıma Sistemi(PTS)'lere çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, gerçekleşen kaza sebebiyle, sigortalı aracın çarpmış olduğu PTS direkleri, PTS kameraları ve buna bağlı cihazlarda meydana gelen hasar sebebiyle müvekkili şirket tarafından Karapınar İlçe Emniyet Müdürlüğüne 10.06.2022 tarihinde 100.000,00 TL ödeme yapıldığını,

sigortacının sigortalısına rücu hakkı bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından arabuluculuk yoluna başvurmuş ancak davalı ile anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla, 13/03/2022 tarihli kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından Karapınar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne ödenen 100.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 10/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)"...Davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, mahkemelerinin görevsizliğine, 6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanunu'nun 20. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvuru halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine " gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi yapılan yargılama neticesinde; "...davalının, davacının sigortalısı olduğu, tacir olmadığı, esnaf olduğundan HMK 114/1-C, HMK 115/1-2 maddesine göre dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davaya bakmakla görevli mahkemenin Konya Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiş, görev konusunda yargı yerinin belirlenmesi maksadıyla dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine " karar verilmiştir.

Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır.

Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir. 6502 sayılı Kanununda tüketici " Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi,ifade eder " şeklinde tanımlanmıştır.

Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir (HMK mad.2).

İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (HMK mad.22/2).

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerince mahkemeler arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığı değerlendirildiğinde; TTK'na göre tacir olan davacı sigorta şirketi, tacir olmayan kendi sigortalısına yönelik üçüncü kişiye verdiği zarardan dolayı rücu davası açmıştır. Dava, TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı gibi nispi ticari dava da değildir. Buna karşın sigorta ettirilen aracın ticari ve mesleki faaliyette kullanılan çekici araç özelliğine sahip olduğundan davalının tüketici olarak kabulü de mümkün değildir. Dolayısıyla görevli mahkeme 6100 sayılı HMK'nun 2.madde düzenlemesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olduğundan aynı kanunun 22/2.maddesi gereğince Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...