Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1714 K.2024/634

Av.

DAVALI

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVANIN KONUSU

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 24/05/2024

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 05/06/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkil şirketi arasında İller Bankası Afyonkarahisar-Tınaztepe içme suyu inşaatı yapım işi kapsamında kullanılacak boruların imal edilerek satımı için 02/05/2017 tarihli 802.627,21-TL bedelli protokol akdedildiğini, akdedilen protokole göre ''Bütün Çaplar siyah mavi çizgili üretim ve testli olacaktır.İdarenin fabrikada ve bağımsız akredite laboratuvarlarda yaptıracağı testlerden geçmediği durumda borular kabul edilmeyecektir.

Boruların üzerinde şartnamade belirtilen yazılar yazılacaktır" şartlarını taşıması gerektiğinin taahhüt edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, teminat mektubu ve çekin davalı şirkete verildiğini, davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, üretilen boruların UGATEM ve TSE laboratuvarlarında test edildiğini, ihale şartlarını taşımadığının ve davalı tarafından ikinci defa borular üretildiğinin belirtildiğini, protokol şartlarına uygun boru üretimi yapılamadığından ve testleri geçmediğinden davalı şirketten taahhüt edilen boruların alınamadığını,

ihale şartlarını taşıyan ürünler üçüncü şahıs olan ....Plastik Ltd.

Şti'den 21/07/2017 tarihli teklifname üzerine 864.406,83-TL bedelle satın alınmak zorunda kalındığını, davalı tarafından taahhüt edilen ürünlerin üretim ve tesliminin gerçekleşmemesinden davalının sorumluluğu bulunduğunu ileri sürerek, müvekkilc testler için yaptırılan masraflar, gidiş geliş vs. masrafları ile zararının tazmini için 9.000,00 TL'nin davalıdan ticari faiziyle tahsilini, gecikme cezasına ait gün sayısının belirlenerek 1.559,40 TL gecikme cezasının davalıdan ticari faiziyle tahsilini talep ve dava etmiş 22/05/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 70.850,81 TL olarak belirlemiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 02/05/2017 tarihinde yapılan sözleşme ile davacı şirketin yüklenicisi olduğu İller Bankası Tınaztepe-Afyonkarahisar içme suyu yapımı işi kapsamında kullanılacak boruların müvekkil şirketi tarafından imalatının yapılması ve teslimi karşılığında davacı tarafından 300.000 TL bedelli teminat mektubu verilmesinin kararlaştırıldığını, sipariş formu düzenleyen müvekkil şirketin anlaşma gereği sözleşmeye konu boruların üretimini tamamlayarak davacı şirkete bildirildiğini,test ücretlerinin yüklenici firma olan davacıya ait olduğunu,

müvekkil şirketin ihale şartnamesinin tarafı olmadığından bahisle davacı tarafın iddia ettiği gibi gecikme nedeniyle kusuru bulunmadığını, müvekkil şirketinin davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda.

"Somut olayda; davalının iki üretimde de kusurlu imalatı neticesinde üretilen ürünlerin testlerden geçemediği, sipariş formunda da kararlaştırıldığı üzere ürünlerin bağımsız testlerden geçmesinin iş sahibi yönünden ürünü kabul koşulu olup savunma olarak ileri sürüldüğü şekliyle sözleşmenin kurulmasına ilişkin şart olmadığı, edimini gereği gibi yerine getirmeyen yüklenicinin, iş sahibinin meydana gelmiş olan menfi zararından sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Her ne kadar borularla ilgili test ücretlerinden sunulan mutabakatlarda davacı iş sahibinin sorumlu olduğu ileri sürülmüş ise de, sözleşmenin ifayla sonuçlanması halinde test ücretlerinin davacıya ait olacağı, ifayla sonuçlanmayan sözleşme dolayısıyla test masraflarının sözleşmeye güvenilerek yapılan masraf kalemleri arasında kabul edilmesi gerektiğinden 9071,19 TL test masraflarının davalıdan tazminine yönelik davalının istinaf nedenleri ise yerinde değildir." denilmekle mahkememizce 9.071,19 TL test masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce Konya Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2020 tarih ... Esas.. Karar sayılı kaldırma kararındaki hususlar nazara alınmak suretiyle taraf ve mahkeme denetimine elverişli olacak şekilde davacının menfi zararının belirlenmesi hususunda daha önce rapor sunan bilirkişilere( kimya mühendisi bilirkişi ....'in sağlık sorunu nedeni ile çekilme talebinin kabulüne karar verilerek heyete kimya mühendisi olarak...'ın atandığı) tevdi edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen 01/11/2022 tarihli raporda özetle; .... San ve Tic. Ltd. Şti.nin yükleniminde Afyonkarahisar - Tınaztepe İçme Suyu İnşaatı Yapım İşi kapsamında kullanılacak aşağıda dökümü bulunan malzemeler için ....Tarım San ve Tic A.Ş. ile yapılan 02.05.2017 tarihli sözleşmenin bedeli 802.627.21.- TL ( KDV hariç ) 'dir.

Davacı tarafından, aşağıdaki malzemeler için tekrar ... Plastik Ltd. Şti den teklif alınmış, 2107.2017 tarihli teklifname üzerine 864.406,83 TL ( KDV hariç ) bedel üzerinden sözleşme imzalanmıştır.

Heyetimiz tarafından yapılan piyasa rayici araştırmalarında davacının 02.05.2017 tarihinden sonra 21.07.2017 tarihinde 864.406,83 TL bedel üzerinden alınması, sezonun yaz olması ve boru talebinin artması nedeni ile standartlara uygun HDPE 100 borularının fiyatının günün rayicine uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı tarafından, davalının yüklenimindeki ürünlerin standartlara uygun imalatının yapılmamış olması dolayısıyla oluşan 70.850,81-TL (61.779,62 TL, 1.395,29.-TL ,7.695,90.- TL) zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle istenebileceği, gecikme cezasının ve belgelenemeyen gidiş dönüş masraflarının talep edilemeyeceği, kök raporumuzdaki görüşlerimizde bir değişiklik olmadığı rapor edilmiştir." denilmektedir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2020 tarih ... Esas..Karar sayılı kaldırma kararının son sayfasında da ifade edildiği üzere.

"Davaya konu boruların ikinci imalatın da olumsuz olan test sonuçlarından itibaren dava dışı şirketle yapılan sipariş tarihi itibari ile makul süre olarak kabul edilen bu tarih itibari ile siparişe konu işlerin yeniden aynı şartlarda yaptırılması için piyasa rayicine göre gerekli olan objektif bedel belirlenerek, davalıyla sözleşme yapılmamış olsaydı en yakın hangi fiyatla yapılabileceği," hususlarında itirazlar ve dosya kapsamına göre taraf, mahkeme ve üst mahkeme denetimine elverişli ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi makina mühendisi ... tarafından düzenlenen 28.08.2023 tarihli ek raporda özetle. Üretim yapan firmalardan yaptığımız piyasa araştırmasına göre Davacının 2.5.2017 tarihinden sonra 21.07.2017 tarihinde 864.406,83-TL(KDV hariç) bedel üzerinden alınması, sezonun yaz olması ve boru talebinin artması nedeniyle standartlara uygun HDPE 100 borularının fiyatının günün rayicine uygun olduğu, mahkememizce üç firmanın fiyatları değerlendirildiğinde.

21.07.2017 tarihindeki TCMB Döviz Satış Kuru (Kur : 3,5368) ve üç firmanın ortalaması birim fiyat alınınca; toplam 903.907,21 TL + KDV olduğu " şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda hesap edilen miktarın davacının davalı ile yaptığı anlaşma ve bilirkişi heyetinin önceki raporlarında tespit etmiş olduğu bedelden daha yüksek olduğu görülmektedir.

Bu durumda davacının talep ettiği miktarın piyasa rayiçlerine göre daha düşük olduğu ek rapor ile sabit görülmekle , Mahkememizce önceki kararda olduğu gibi davacının anlaşılan boruların istenilen nitelikte olmaması nedeniyle başka bir firma ile anlaşmak zorunda kalması nedeniyle davalı ile anlaşılan bedelden 61.779,62-TL daha fazla bedel ödemesi nedeniyle menfi zararının bulunduğu vicdani kanaatine Mahkememizce varılmakla iki ihale arasındaki fark olan 61.779,62 TL tutarındaki menfi zararın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının ıslah dilekçesi de

nazara alınmak suretiyle kısmen kabulü ile.

61.779,62-TL iki ihale arasındaki fark(menfi zarar), 9.071,19-TL test masrafları olmak üzere toplam 70.850,81-TL alacağın temerrüt tarihi olan 08/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, gidiş-dönüş masrafı adı altında talep edilen 4.000,00-TL ile 1.559,40 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 5.559,40 TL'ye yönelik talep ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; rayiç fiyat araştırmasına ilişkin müzekkere cevaplarının birbiriyle çeliştiğini ve yeterli olmadığını, ortalama hesabın ayrıntısına ilişkin hesap tablosu sunulmadığı hesaplamanın hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken tek bir bilirkişi tarafından rapor hazırlanıp raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davacının ihale makamından alacaklarını eksiksiz aldığını buna ilişkin zarar iddasının yersiz olduğunu, ispat yükünün davacıda olduğunu, esasa dair veyan ve delillere itibar edilmeden davanın kısmen kabulüne karar verildiğini,

tutanak ve belgelerle test ücretlerinin davacıya ait olduğu kabul edilmişken test masraflarından müvekkilinin sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davacının işin başka bir firmaya yaptırılmasına dair dava dilekçesinde talepte bulunmadığını, ıslah dilekçesine itirazların dikkate alınmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazminine ilişkindir.

Dosya kapsamına ve toplanan delillere göre, mevcut delillerin takdirinin ve kararın dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, kabul edilen dava değeri üzerinden 4.839,80 TL harç alınması gerekli olup davacı tarafça yatırılan harcın 2.293,31 TL olduğu, eksik olan 2.546,49 TL harç bulunduğundan harca ilişkin ilk derece mahkemesi gerekçeli kararının 3 nolu hükmü de düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.