Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/614 K.2025/1053

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının Hava Kuvvetleri Komutanlığından ihale ile yapımını üstlendiği Konya ...

Teshin merkezlerinin birleştirilmesi işini ihale ile aldıktan sonra bir kısım işlerin yapımı için müvekkili şirket ile taşeron sözleşmesi yaptığını, bir kısım işlerin müvekkili tarafından yapılarak teslim edildiğini, yapılan iş ve hizmet bedeli bakiyesi alacağı için de 31.12.2021 tarih ve ...... nolu E-faturayı kesen müvekkiline bir kısmının ödendiğini, bakiyesinin ödenmediğini, kesinleşmiş Fatura tutarından ödenmeyen bakiye alacak için arabulucuya başvurduklarını, anlaşma sağlanamayınca da davalı şirket aleyhinde Konya....

İcra Md. lüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, davalı şirketin zaman kazanmak için haksız olarak takibe itiraz ettiğini, haksız yapılan itirazın iptali ile, itiraz sebebiyle %20 ‘ den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile dava giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalının, davacı tarafça bir kısım imalatlara zarar verilmesi ve bir kısım imalatların eksik/ayıplı yapılması nedeni ile son hakediş faturasından kalan bakiye bedeli davacıya ifa etmediğini, dava dışı idarenin geçici kabul incelemesi yaparken, işin mekanik/makine kısmında bir kısım eksik ve ayıplı imalatlar tespit ettiğini, bir kısım zararlar verdiğini, verilen zararın giderilmesi davacıdan istenilmişse de davacı tarafın vaziyeti düzeltmediğini, davacının zarar verdiği iş kalemlerinin tamamı, namı hesabına üçüncü şahıs firmaya KDV hariç 26.451,00 TL lik imalat yaptırdığını, bu tutarın davacının bakiye alacağından kesildiğini,

takibi açan davacının haksız ve kötü niyetli olup haksız davanın reddine ve davacı lehine % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda;"... Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davacının bazı işleri ayıplı ifa ettiğini bu nedenle takas mahsup def'inde bulunduklarını beyan etmiş ayıbın ihbarına dair 22/10/2022 tarihli ve 04/07/2023 tarihli ihtarnameleri dosyaya delil olarak sunmuştur.

Somut olayda davacının davalıdan alacağı tutar yukarıda detayları belirtildiği üzere ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri ile hüküm kısmında açıklandığı şekilde belirlenmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça ayıp nedeniyle takas mahsup def'ine dayanılmışsa da dava tarihi 28/04/2022 takip tarihi 22/04/2022 olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/06/2020 tarihli 2017/921 esas ve 2020/493 karar sayılı kararında ."...genel hükümlere göre açılacak alacak davalarında haklılık durumu dava tarihi itibariyle tespit edilebilirken, İİK’dan doğan itirazın iptali davalarının sonuçları farklılık arz ettiğinden bu davalarda haklılık durumunun takip tarihi itibariyle belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda öncelikle alacak, takip tarihi itibariyle tespit edilmeli ve sonuca gidilmelidir." şeklinde vurgulandığı üzere itirazın iptali davalarında haklılık durumu takip tarihi itibariyle tespit edileceğinden davacının davasının kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Dava değerinin kabul edilmeyen miktarının düşüklüğü ve bu kapsamda tahsil kabiliyeti bulunmayacak olması nazara alınarak yargılama giderlerinin bir kısmı tam kabul gibi hesaplanmıştır. Ayrıca takibin kötü niyetli olarak yapıldığı ispat edilemediğinden reddedilen miktar bakımından kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir." gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile. Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takibe itirazın kısmen iptali ile takibin 177.893,83 Tl asıl alacak ve 4.912,79 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 182.806,62 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmedilen toplam 182.806,62 TL'nin %20 si üzerinden hesaplanan 36.561,324 TL icra inkar tazminatının davadan alınarak davacıya verilmesine, koşulları bulunmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Taraflar arası imzalanan sözleşmenin davalı ile dava dışı Milli Savunma Bakanlığı arasındaki akdedilen asıl sözleşme hükümleriyle bağlı olunduğunu, davacının imza ettiği sözleşme konusu işlerin dava dışı idarenin kontrolüne tabi olup, denetim ve kabul işlemlerinin dava dışı idare tarafından yapıldığını, her ne kadar davacı imalatları düzelttiğini davalı şirkete bildirmişse de;

davacının söz konusu imalatlar düzeltilirken başkaca imalatlara zarar verdiğini, zarar verilen imalatların düzeltilmesi talep edildiğini, davacının bu konuda herhangi bir girişimde bulunmadığını, bu nedenle davalı şirketin davacı tarafından zarar verilen imalatların düzeltilmesi için davacı namı hesabına başkaca bir firmayla anlaştığını, üçüncü şahıs firmaya KDV hariç 26.451,00 TL'lik imalat yaptırıldığını, bu tutarın davacının bakiye alacağından kesildiğini, ilk derece mahkemesince tanıkların dinlenmediğini,

dava dışı idarece uyuşmazlık konusu işin kesin hesabı takip tarihinde yapılmamış olduğundan davacının takip tarihi itibariyle alacaklı mı, borçlu mu olduğu hususunun belirsiz olduğunu, İlk Derece Mahkemesince davalı ile dava dışı İdare arasındaki ilişkinin davacıya sözleşme gereği bağlayacağı ve sorumluluğunu doğuracağının dikkate alınmadığını, taraflar arasındaki alacağın çekişmeli olduğunu, kesin hesap yapılmadan önce davalı tarafından bilinip hesap edilmesinin mümkün olmadığını bu nedenle alacağın likit olarak nitelendirilemeyeceğini, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava ; eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturaya dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı ile davalı arasında 20.08.2019 tarihinde Konya... Komutanlığına dair bir kısım mekanik işlerin yapımına ilişkin taşeron ( eser) sözleşmesi akdediliği, sözleşmede anahtar teslim 26.000.000,00 TL götürü bedel belirlendiği, idare ile davalı arasında akdedilen 05.07.2019 tarihli ihale sözleşmesinin ana sözleşme olduğu belirtilerek ana sözleşme ve ekindeki tüm şartnamelere atıf yapıldığı,

sözleşmenin 21. maddesine göre idare hakedişinin, idare tarafından onaylanmasından ve idarece ödeme yapılmasından sonra 2 iş günü içinde taşerona ödeme yapılacağı, sözleşmenin 23. maddesine göre hatalı imalatların düzeltilmesi masraflarının taşeronun hakedişinden kesileceği, yine sözleşmenin 24. maddesine göre belirlenen sürede tespit edilen kusur ve eksikler taşeron tarafından giderilmez ise işverenin taşeron hesabına eksik-kusurlu işleri yaptırabileceği ve ancak yapılan masrafların %20 fazlası ile taşerondan tahsil edileceği kararlaştırılmıştır.

25.12.2020 tarihi itibariyle geçerli olmak üzere geçici kabulün, 28.01.2022 itibariyle kesin kabulün yapıldığı, 30.03.2021 tarihinde geçici kabul sırasında tespit edilen eksikliklerin giderildiğine dair 15.04.2022 tarihinde de kesin kabul eksikliklerinin tamamlandığına dair dava dışı idarece tutanak düzenlendiği, 30.09.2022 tarihinde kesin kabul eksiklerinin giderilmesinden sonra yeni aksaklıkların meydana geldiği ve bu durumun idarece ihale yüklenicisi davalıya bildirildiği, 21.10.2022 tarihinde de davalının davacıya bu eksik işleri ihtar ettiği ve eksikliklerin giderilmemesi halinde bu iş bedellerinin davacı namına yapılacağının bildirildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Davalı yüklenici ; bir kısım eksik ve ayıplı işlerin giderimi sırasında davacı taşeronun evvelinde davalı tarafça yapılan alçı-alçıpan işleri- boru girişleri- dış cehpe boya vb gibi bir kısım inşaat kalemlerine zarar verdiğini, bu kapsamda 26.451,00 TL'lik fatura ile sabit zarar gideriminin davacı hesabına davalı tarafça yaptırıldığını, davacıdan kaynaklanan zarar gideriminin davacı alacağından mahsup edildiğini, ayrıca davacının kesin hesabı beklemeksizin eldeki takibe giriştiğini, dava dışı idarece kesin hesaptan evvel de bir kısım eksik-ayıplı iş tespiti yapıldığını,

bu kapsamda sonradan tespit edilen eksik-ayıplı iş maliyetlerinin de davacı alacağından mahsubunun gerektiğini, icra takibi tarihi itibariyle eksik-ayıplı iş maliyetinin bilinmediğini, bu hususlar gözetildiğinde davacı taşeronun bakiye bir alacağının bulunmadığını iddia etmiştir.

Davacı ise işbu iddiaya cevaben, bir kısım imalatlara zarar verilmediğini, ayrıca taşeron hakediş raporları ile sabit olduğu üzere iddia edilen eksikliklerin zaten kesintiler şeklinde alacaktan mahsup edildiğini, davada cevaben mahsubu talep edilen noksan iş yahut zarar giderimi bedellerinin mükerrer şekilde mahsubunun talep edildiğini, kesin kabulden sonra bildirilen eksiklerin usule uygun olmadığını ve kullanımdan kaynaklı eksikliklerin mahsubunun mümkün olamayacağını savunmuştur.

Dairemizce yapılan değerlendirmede ; davacının bir kısım eksik iş gideriminde davalı tarafça yapılan imalatlara zarar verdiği yahut verilen bir zarar bulunsa dahi miktarının ne olduğu hususunun dosya kapsamı itibariyle ispat edilemediği, zira bu noktada davalı tarafça yaptırılmış bir D.İş tespiti dosyası vs bulunmadığı, zararın ve niteliğinin uzmanlık gerektirir olması nedeniyle bu hususun tanıkla ispatının mümkün olmayacağı, bu izahla 26.451,00 TL'lik fatura yönüyle davacı alacağından mahsup yapılmaması ve alacak likit olmakla icra inkar tazminatına hükmedilmiş olması yerinde olup bu yönüyle davalı vekilinin istinaf istemi yerinde değildir.

Ne var ki ; kesin kabulden sonra dava dışı idarenin 30.09.2022 tarihli ihtarı ve ekindeki aksaklık listesinde yer alan ve davacı taşeron tarafından yapılan imalatlara ilişkin olan aksaklıkların taraflar arasındaki 20.08.2019 tarihli sözleşme uyarınca davacı tarafça üstlenilen işin eksik-ayıplı olmasından mı kaynaklandığı yoksa davacı vekilinin iddia ettiği üzere makinelerin garanti sorumluluğuna gidilmesini gerektirir kullanıma bağlı aksaklıklar yahut makinelerdeki ayıptan mı kaynaklandığı hususu araştırılmaksızın davalının ticari defterlerinde borç kaydı bulunduğu gerekçesiyle doğrudan davanın kabulüne karar verilmesi eksik olmuştur.

Bu halde mahkemesince yapılması gereken. 30.09.2022 tarihli idarenin ihtarı ve ekindeki aksaklık listesinde yer alan mekanik aksaklıkların davacı tarafa atfı mümkün ayıp yahut eksiklikler olup olmadığı, davacının 20.08.2019 tarihli sözleşme uyarınca eksik yahut ayıplı işi bulunup bulunmadığı hususunda işin niteliğine uygun bilirkişilerden ( gerek görülür ve gelinen aşamada mümkün ise keşif de yapılmak suretiyle) rapor aldırılmasıdır.

Rapor sonucuna istinaden, kesin kabulden de sonra 30.09.2022 tarihli aksaklık listesinde yer alan ve davacı yana atfı mümkün bir ayıp- eksiklik söz konusu ise ( makul giderim süresi gözetilerek makul giderim tarihinde geçerli serbest piyasa rayicine göre ve ayrıca kdv eklenmeksizin ) eksik-ayıp giderim bedeli hesaplanmalı ve davalının ticari defterleri ile de sabit davacının 15 nolu hakedişten kalan bakiye 177.893,83 TL alacağından mahsup edilmeli ve sonucuna göre hüküm tesis edilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.