Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/939 K.2022/1800

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 13/07/2020 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davacı ... ve davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu 19/04/2017 tanzim, 30/07/2017 vade tarihli, 15.000,00 TL bedelli bononun davacı ... ile davalı ... arasında düzenlenen 23/08/2017 tarihli sözleşme binaen düzenlendiğini, sözleşmedeki yazılı vaatlerin gerçekleşmemesi halinde söz konusu senedin de geçersiz olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmede belirtilen Eylül 2017 tarihinde ruhsat alınmadığı için bahse konu ruhsatın masraflarına teminat olarak verilen bononun da iptalinin gerektiğini belirterek; davanın kabulü ile dava konusu bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların borcu ödememek için kötü niyetli olarak davayı ikame ettiklerini, dava dilekçesinde belirtilenlerin asılsız olduğunu, söz konusu binanın yapıldığını ve davacıların da bu konutlarda oturduklarını, herhangi bir eksikliğinin bulunmadığını, sadece binanın iskanının alınacağını, davacılar ödeme yapmadıklarından iskanın da alınamadığını, davacıların kötü niyetli olarak konutlara ilişkin yapı kayıt belgesi almak için başvuru yaptıklarını, gerekli masrafların kendilerine ödememek için bu yola başvurduklarını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...

Yukarıda izah edilenler, ilgili icra dosyası ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... ile davalı ... arasında 23/08/2017 tarihinde sözleşmenin imzalandığı, dava konusu bononun ise sözleşmede belirtilen hususların yerine getirilmesi durumunda söz konusu senedin geçersiz olacağının kararlaştırıldığı, senedin taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye bağlı teminat senedi olduğu, teminat senedi olarak değerlendirilen bononun ruhsat alınmaması nedeni ile geçersiz olduğunun keşideci ile lehdar arasında kararlaştırıldığı anlaşılmakla;

davacının davasının kısmen kabulüne , dava konusu 19/04/2017 tanzim, 30/07/2017 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davacı keşidecinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, diğer davacı ... 'ın davasının, ... bonoda avalist olduğundan temel ilişkiden bağımsız olarak borçlandığından reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davacı ...'ın 23/08/2017 tarihli sözleşmenin dışında tutularak, Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyada net ve açık olarak kefil sıfatıyla takip yapılmasına, yine takibe konu bono üzerinden kefil görülmesine rağmen müvekkili ...'ın bonoda avalist olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesinin eksik inceleme ve hukuki yanılgı sonucunda verilmiş bir karar olup kararın bu kısmının kaldırılmasını istinaf etmiştir.

Davalı asil istinaf dilekçesinde özetle; davacı beyanlarının gerçeğe aykırı olduğunu, sözleşmeye konu olan yapıların davacıya eksiksiz teslim edildiğini, davacıların ödeme yapmadıklarından dolayı binanın iskanının alınamadığını, davacıların sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden dolayı ruhsat alınamadığını, senedin teminat vasfının ortadan kalktığını düşünmenin iyi niyet ilkesiyle bağdaşmayacağını, mahkeme hükmünün yüzeysel olduğunu, davaya konu olay için uygun düşmediğini belirterek Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak mahkeme kararının kaldırılmasını istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacılarca, Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında takip konusu 19.04.2017 keşide, 30.07.2017 vade tarihli 15.000,00 TL bononun, davacı ... ile davalı arasında düzenlenen 23.08.2017 tarihli sözleşme kapsamında verildiği, sözleşmede belirtilen işlerin yapılmadığı iddiasına dayalı olarak belirtilen bono yönünden borçlu olmadıklarının tespitinin talep edildiği, dava konusu bonoda davacı ...'in keşideci, davacı ...'ın kefil ve davalının lehtar olarak yer aldığı,

mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu bono nedeniyle davacı keşidecinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, diğer davacı ...'ın davasının reddine karar verildiği, karara karşı davacı ... vekilinin ve davalının istinaf başvurusunda bulundukları, dairemizin 18.12.2020 tarih ... E.-... K. Sayılı kararıyla bu tür davalarda istinaf inceleme görevinin Konya BAM ... HD olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, Konya BAM ...

HD'nin 24.03.2021 tarih ... E ... K. Sayılı kararıyla karşı görevsizlik kararı verildiği, Konya BAM Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'nun 12.04.2021 tarihli kararıyla dairemizin görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmüşştür.

Dava açılırken davacılar adına bir tek başvuru ve peşin harcın yatırıldığı, ilk derece mahkemesince bu şekilde yargılamaya başlandığı ve deliller toplanıp değerlendirildikten sonra kurulan hükümde aynı şekilde tek bir harç şeklinde değerlendirme yapıldığı, verilen hükme karşı davacı ...'ın başvuru ve istinaf karar harcını yatırarak kendisi hakkında verilen davanın reddi kararına istinaden istinaf talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Dava dosyasının incelenmesinde; açılan davanın menfi tespit istemine ilişkin olduğu, dava sebebi nazara alındığında; davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, dava açılırken her davacının ayrı ayrı başvurma ve peşin harç yatırması gerekirken yatırmadığı,

Harçlar Kanunu'na aykırılığın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ilk derece mahkemesinin delilleri toplamadan ve esasa ilişkin değerlendirme yapmadan önce 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 vd. maddeleri gereğince harç yatırmayan davacı ...'a usulüne uygun olarak HMK'nın 120. maddesi gereğince süre verilerek harcın tamamlanmasından sonra bu davacı yönünden davaya devam etmesi,

aksi taktirde bu davacı ile ilgili dava dosyasının HMK'nın 150. maddesi gereğince işlemden kaldırması gerekeceği, bu sebeple harç eksikliği konusunda işlem yapmadan davaya devam edip delilleri esastan değerlendiren ilk derece mahkemesi kararının davacı ...'ın ve davalının diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

M.Y