Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/519 K.2022/817

2- ... - (T.C. Kimlik No: ...) ...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/05/2022

YAZIM TARİHİ : 23/05/2022

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 04/02/2022 tarihinde tesis edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... nolu hesabına ait ... nolu 20.01.2022 tarihli, 20.080,00 TL bedelli olarak .... lehine keşide ettiği ... tarafından hukuk dışı yollarla ele geçirilen ve ... tarafından kötüniyetli ve ağır kusurlu olarak hukuken hak sahibi olmayacak şekilde ciro yoluyla elde edilmiş olan ve 27.01.2022 tarihinde ibraz edilerek arkası yazdırılan çekten dolayı, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığından ve ödemesi gereken para borcu olmadığından dolayı müvekkilinin uğradığı veya uğrayacağı zararları nedeniyle dava sonuna kadar çekin bedelinin %15i tutarında teminatla icra takibine konulmaması, konulması halinde de takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARIN ÖZETİ: Mahkemece, "... Somut olayda; her ne kadar eldeki menfi tespit davası icra takibinden önce açılmış ise de, davacı tarafça çekteki keşideci imzasının inkar edilmemesi, sunulan delillerin menfi tespit iddiasının yaklaşık ispatı için yeterli olmaması, çek lehtarı tarafından 03/02/2022 tarihinde icra hukuk mahkemelerinde imza inkarına dayalı dava açılması karşısında, eldeki dava ile ileri sürülen iddialar yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğunun yaklaşık olarak ispat edilememesi nedeniyle, davacının takibin durdurulmasına ilişkin tedbir talebinin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin lehtarı görünen ....'nin, çekin kendisine teslim edilmediği gibi, imza ve kaşesi sahte olduğundan Konya ...İHM'nin ...

Esas sayılı dosyasıyla imzaya itiraz davası açtığını, dilekçesinde çekin hamili olduğunu ve aktif dava ehliyetinin ona geçtiğini kanıtlayacak ve müvekkilinin aktif dava ehliyetine sahip olduğunu ortadan kaldıracak hiçbir beyanının bulunmadığını, lehtar çekin eline geçmediğini savunduğuna göre, kaybolan / çalınan çekin iptali için başka dava açacak kimse bulunmadığından dava açabilecek kişi tek kişinin çek keşidecisi olduğunu, takibin durdurulması taleplerinin reddi kararının, haksız ve sebepsiz olarak mal edinme sonucu doğuracak nitelikte bir karar olduğunu, bu kararın,

borçlusu olduğu ....'ye olan borcunu ödemek için düzenlediği çeki kargoyla gönderen müvekkili davacı için, çek bedelini ve borcunu mükerrer ödemek dışında, ayrıca icra masraf ve avukatlık ücretiyle birlikte ödenmesi sonucunu doğurarak haksızlığa yol açtığını beyan ederek icra takibin durdurulmasına ilişkin tedbir talebinin reddine dair kararın kaldırılarak İİK'nın 72. maddesi uyarınca takibin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık; icra takibinden önce borçlu olunmadığının tespiti amacıyla açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı verilmemesinin isabetli olup olmadığına ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin reddine itiraz eden davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

İstinaf isteminde bulunan davacı vekilinin itirazları; İİK'nın 72/2.maddesi gereğince icra takibinden önce açılan, çekin hukuk dışı yollarla ele geçirildiği iddiasına dayalı menfi tespit davasında tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bu konudaki düzenlemeler dikkate alındığında;

İcra İflas Kanunu'nun 72/2.maddesinde;“...İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir..."

Menfi tespit davası her ne kadar İİK’da düzenlenmiş ise de icra hukukuna özgü bir dava türü olmayıp maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden ve HMK’daki genel usul ve yargılama kurallarına tabi olan ve genel mahkemelerde görülen bir dava türüdür.

Dolayısıyla usul kuralları bakımından İİK'nın hükümleri ile yetinilmesi doğru olmayıp HMK’daki usul kurallarının ve yasal düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Yine menfi tespit davası, İİK da özel olarak düzenlenmiş ise de borçlu olmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davasında; ödeme borcun sona ermesi, edimin ifa edilmemesi başta olmak üzere pek çok iddia gerek borcun dayanağı olan belgeye ilişkin def’ilerden gerekse kişisel def’ilere ilişkin olabilir.

Diğer yandan takibin durdurulması bakımından HMK’nın ihtiyati tedbirin koşullarına ilişkin genel düzenlemelerinin dikkate alınarak HMK'nun 390/3.maddesinde; “tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” şeklindeki düzenlemede “yaklaşık ispat” ölçüsünde bir kısım delil ve emarelerle haklılığı ihtimal dahilinde gösteren belgelere dayalı olması koşulu da aranmalıdır.

Davacı tarafından davalılar aleyhine yapılan şikayet sonucunda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyası ve çek lehtarı tarafından Konya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı "İmzaya İtiraz" davası açılmış olduğu anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesince dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre HMK'nun 389. maddesi kapsamında davacıların iddialarının yaklaşık olarak ispat edildiği kabul edilerek ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar vermesi gerekirken yetersiz gerekçe ile talebin reddi doğru olmamıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbirin reddine ilişkin verilen kararının hukuka uygun olmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilerek yeniden hüküm kurulmasına, HMK 389 ve 390.maddeleri gereğince talebin kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

M.Y