Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/803 K.2023/2264

Taraflar arasında görülen davada Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas -... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, dava konusu emtiaların müvekkili şirketin acentesi olduğu armatör tarafından Çin'in Xıngang Limanından Mersin Limanı'na tam ve eksiksiz olarak taşındığını, ..... no'lu 9 tane konteynerin müvekkili şirketin acentesi olduğu armatör .... tarafından .... no'lu, 26/06/2016 tarihli konşimento kapsamında, 15/08/2016 tarihinde ve eksiksiz olarak tahliye edildiğini, davalının yük teslim belgesi aldığını, konteynerlerin boşaltılmadığını, davalıya demuraj ücreti olduğunu ödenmesi gerektiğini ilettiğini, demuraj ücreti için davalı alıcı tarafından yük teslim belgesinin 17/08/2016 tarihinde alındığını, 08/12/2016 tarihli ve ... no'lu,

28.755,00 USD tutarlı e- faturanın davalı firmaya tebliğ edildiğini, davalının bu faturayı iade ettiğini, davacı şirket tarafından Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, itiraz üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu demurajın oluştuğu konteynerler ile ithal edilen malların taşınmasında CIF yönteminin tercih edildiğini, bu teslim şeklinde satıcının sigorta primi, navlun, yükleme masraflarını ve riskleri yüklenerek malları yükleyeceği limana getirdiğini, satıcının gemi acentesi olan davacı ile anlaştığını ve temin ettiğini, davalının davacı şirket ile hiçbir taşıma anlaşması, yazışması ve görüşmesinin bulunmadığını, Çinli satıcı firma ile davacı şirket arasında yapılan anlaşmadan davalı tarafın herhangi bir bilgisinin olmadığını, yaşanan gecikmenin ana sebebinin davacı şirketi anlaşmalı olduğu ....

Mersin deposunun iç taşımayı yapan ihbar olunan..... şirketinden olan alacağını tahsil edemediği için konteynerleri free-time süresi içinde kabul etmemesinden kaynaklandığını, gecikmenin ve demuraj oluşmasının sebebinin ... ve ... firmaları arasındaki borç alacak hesaplaşmasından kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde.

Dava konusu emtiaların davacı şirketin acentesi olduğu armatör tarafından Çin'ln Xıngang Limanından Mersin Limanı'na tam ve eksiksiz olarak taşındığını, .....no'lu 9 tane konteynerler davacı şirketin acentesi olduğu armatör ..... tarafından ... no'lu, 26.06.2016 tarihli konşimento kapsamında, 15.08.2016 tarihinde ve eksiksiz olarak tahliye edildiğini, davalının yük teslim belgesi aldığını, konteynerleri boşaltılmadığını, demuraj ücreti olduğunu ödenmesi gerektiğini ilettiğini, demuraj ücreti için davalı alıcı tarafından yük teslim belgesinin 17.08.2016 tarihinde alındığı,

08.12.2016 tarihli ve ... no'lu, ... tutarlı e- faturanın davalı firmaya tebliğ edildiğini, davalının bu faturayı iade ettiğini, davacı şirket tarafından davalı hakkında İstanbul.. İcra Müdürlüğü.... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından yapılan yetkiye ve borca İtiraz üzerine dosyanın Konya Nöbetçi İcra Müdürlüklerine gönderildiğini, Konya .. İcra Müdürlüğünün ....

E.sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini iddia ederek, davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalının icra inkâr tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ettiği görülmekle davanın yasal dayanağını oluşturan İİK.67. maddesinde.

"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." şeklinde düzenlemenin yapıldığı görülmektedir.

Davalı tarafın defter ve belgelerinde inceleme yapan bilirkişi tarafından düzenlenerek dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davalının davacıya 86.998,23 TL borcunun bulunduğunun bildirildiği, davacının defter ve belgelerinde inceleme yapılabilmesi için İzmir .. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davalının davacıya 25.755,00.-$(Dolar) borcunun bulunduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına uygun görülerek her iki tarafın ticari defterlerinde inceleme yapan bilirkişilerin 2 ayrı raporu ayrıntılı ve denetime açık olması nedeniyle hükme esas alındığı ve ödemeyi ispat yükünün davalı tarafa düştüğü, davalının borcunu ödediğine ilişkin herhangi bir belge ibraz etmediği ve kendi iddialarını somut delillerle ispat etmemiş olduğu ancak davalı taraf cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığı bu nedenle davacı şirket yetkilisi ....'ye İstanbul Anadolu ..

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında 30/11/2021 tarihli duruşmada yemin ettirildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi raporlarında davacının alacağı tespit edilmişse de davalı taraf delil listelerinde yemin delili de bulunduğu bu nedenle yemin deliline başvurduklarına ilişkin beyanda bulundukları ve bununla ilgili usul işlemleri tamamlayarak davacı tarafın yemin tekliflerini yerine getirmelerini istediklerini davacı tarafın da davalı tarafın yemin teklifini kabul ettiği ve yetkilisiyle talimat mahkemesince yemini eda ettiği, mahkememizce anlaşılarak.

Usul yasamızın 225-239 maddeleri arasında yer alan kesin delil kabul ettiğimiz yemin kurumu mevcudiyetinden davalı taraf yasanın 227. maddesine dayanarak yemin teklifinde bulunmuştur. Bir vakada yemin edilirse artık o olayda başkaca bir delil göstermeye gerek yoktur, o olayın doğruluğu kesin olarak ispatlanmış olur.

Davalı taraf, yemin teklifinde bulunarak bu hakkında yararlanmış, ancak davacı taraf yemin teklifini kabul etmiş usulüne uygun yemin etmiş, böylelikle yeminin edası tamamlanmıştır. Dolayısıyla huzurumuzda yapılan yemin neticesinde davacı davasını kesin olarak ispat etmiştir.

Davacı yemin etmekle artık başkaca üzerinde bir sorumluluğun kalmayıp davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş alacağın miktarı belirli olup bu haliyle likit olduğundan asıl alacak üzerinden İİK.nın 67/2 maddesi uyarınca % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ancak icra inkar tazminatında yasamız gereğince tazminat miktarının Döviz cinsinden verilemeyeceği ancak takip çıkış miktarı üzerinden TL cinsinden verileceğinden davacının davasının kabulüne..." dair, davalının Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile 25.755,00 USD üzerinden takibin devamına, hükmedilen 97.742,80 TL'nin % 20'si kadar icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacının usule uygun şekilde yemin eda etmediğini, yemin eden kişinin kanunun aradığı anlamda tüzel kişide yemin edebilecek kişi olmadığını, davacı adına yemin eden....'nin yönetim kurulunda yer almadığını, mahkemeye bu husustaki itirazlarını belirtmelerine rağmen dikkate alınmadığını, taşımayı yapan firma ile davacı firmanın farklı olduğunu, taraf teşkilinin kamu düzenine ilişkin olup bu yönü ile de davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı şirket ile demuraja sebebiyet veren şirket arasında organik bağ bulunduğunu, konteynerların ..... firmasının konteynerleri olmadığını,

müvekkili şirketin durumunun iyi olduğunu bilen davacının haksız bir gerekçe göstererek temerrüde düştüğünü, konteynerleri kabul etmediğini, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu gerçekleştirdiğini ve konteynerleri zamanında varış limanına ulaştırmak istese de ilgisiz bir alacak iddiası ile kabul edilmediğini, ....'in bu konteynerleri kabul etmek zorunda olduğunu, konteynerlerın ...'nın değil davacının olduğunu, ....'un Mersin'de konteynerleri teslim almaya dair temsilcisi....

Mersin Deposu olduğunu, bu deponun konteynerleri teslim almadığı taktirde müvekkilin konteynerleri teslim edeceği başka bir şubenin bulunmadığını, davacı şirketin hem konteynerleri zamanında almadığını hem de kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını, dava dışı....dan olan alacağını tahsil etmek için müvekkili şirketi oluşan zararına ortak etmeye çalıştığını daha sonra da kendi zararını müvekkili şirketten karşılamaya çalıştığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin hukuka aykırı olduğunu, bilirkişilerin yalnızca taraflarının ticari defterlerini incelediğini ve mali yönden bir rapor hazırladığını,

bilirkişi raporlarında davacının defterlerinde bu miktarda faturanın yer almasının davacının davasını ispat ettiği anlamına gelmeyeceğini, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dosya içinde ne navlun sözleşmesi ne de konişmento evrakının yer almadığını, mahkemece yalnızca davacının iddia ettiği şekilde demuraj hesabı yapıldığını, konişmentonun bir kıymetli evrak olduğu gözetildiği taktirde bilirkişinin yaptığı şekilde varsayıma dayalı bir çıkarım yapılamayacağını, sürastarya ücretinden gönderilenin değil taşıtanın sorumlu olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre de demuraj ücretinden taşıtanın sorumlu olduğunu,

gönderilenin sorumlu tutulabilmesi için konişmentoda gönderilenin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin olması gerektiğinin belirtildiğini, dosya kapsamında herhangi bir konişmento bulunmadığı gibi buna ilişkin bir sözleşme maddesinin bulunmadığını, davacının davasını asıl davalı taşıtana yönlendirmesi gerektiğini, müvekkiline bu davada husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, konteyner demuraj ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, acentesi olduğu şirket tarafından deniz yolu ile taşınan emtiaların teslim edilmesine rağmen, emtiaların taşındığı konteynerlerin geç tesliminden kaynaklı demuraj ücreti alacağının oluştuğundan bahisle takip başlatıldığı, davalı tarafça gecikmeye kendilerinin sebebiyet vermediği bu nedenle herhangi bir sorumlulukları bulunmadığı savunulmuştur.

Mahkemece, taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve talimatla hukuk fakültesi öğretim üyesi bilirkişiden rapor alınarak yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, tek kişilik bilirkişiden alınan raporun uyuşmazlığı çözmeye elverişli olmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla, öncelikle taşımaya ilişkin konişmento, satış sözleşmesi ve tüm belgeler getirtilerek, taraf iddia ve savunmaları ile delilleri kapsamında, İstanbul'dan talimatla, uyuşmazlığı çözmeye ve denetime elverişli, dava konusu taşıma ve demuraj alacağı alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan . Üye .. Üye ..... Katip......... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır