Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1519 K.2023/2470

:2- :3- VEKİLİ : Av. :4- VEKİLİ :Av :5- :6-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 15/12/2023

YAZIM TARİHİ : 19/12/2023

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında 21/09/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun, 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olup bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, özel güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait olduğunu, işin doğası gereği de ihale makamı olan müvekkili Kurumun,

hizmet alımı için ihaleye çıkarak söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bırakmakta ve bu firma da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğinin açık olduğunu, dava dışı ..... adlı güvenlik işçisinin, müvekkili Kurumun güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 18/09/2006 tarihinde işe girdiğini ve 30/05/2018 tarihinde çalıştığı işyerinin tasfiyesi nedeniyle yüklenici firmaya iadesinin yıpıldığını,

bunun üzerine .....'ün çalışmış olduğu 11 yıl 7 ay 18 günlük hizmetinin karşılığı olarak 232,56 TL damga vergisi de dahil olmak üzere toplam 30.640,40 TL kıdem tazminatı ile 613,70 TL gelir vergisi, 31,06 TL damga vergisi olmak üzere toplam 4.091,36 TL ihbar tazminatı olmak üzere toplam 34.731,76 kendisine müvekkil Kurum tarafından ödenmiş bulunduğunu, dava dışı .....'ün müvekkili İdare bünyesinde ihale ile güvenlik hizmetlerinde bulunan davalı şirketler bünyesinde çalışan bir işçi olduğunu, söz konusu şirketler ile müvekkili Kurum arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin ilgili maddeleri,

4875 sayılı İş Kanunun 2/6. maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 162-168 maddeleri uyarınca müvekkili Kurum tarafından .....'e ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkili Kuruma ödenmesi gerekmektiğini, sözleşmelerin ilgili maddelerinde yüklenicinin;

çalışma hayatını düzenleyen mevzuatın işverene yüklediği tüm yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiği belirtilmiş olduğunu, yine sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından firmanın, İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten sorumlu olacağı belirtildiğini, davanın işçi alacaklarının ödenmesinden kaynaklanan tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkin olup taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden doğan bir alacak davası olmadığını, bu nedenle de Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu,

müvekkil Kurumun ihale yapan bir kamu kuruluşu olmasına ve .....'ün müvekkili Kurumun değil de davalı şirketlerin işçisi olmasına binaen, müvekkili Kurum tarafından ödenen miktarın davalılardan tahsili gerektiğini belirterek müvekkili tarafından ödenen 34.731,76 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketlerden ilgili dönemleri ilişkin sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılardan ..... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin şirketin işyerini devrettiğini, sorumluluklarının devirden itibaren 2 yıl geçmekle sonra ereceğini, davacının müvekkili şirket bünyesinde çalışmadığını beyan ederek davanın reddine, dava masraf ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Dava, rücuen tazminat istemine ilişkin olup, davacı dava dışı işçiye ödenen ihbar tazminatı ile kıdem tazminatdan davalıların sorumlu olduğunu iddia ederek dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı döneme isabet eden kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağının davalılardan rücuen tahsilini istemiş, davalılar ise işçiye ödenen ihbar tazminatı ile kıdem tazminatından kendilerinin sorumlu olmadığı savunmasında bulunmuşlardır.

Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde 21/01/2021 gün ve ... E ...K sayılı kararı ile ''davacının davalı ... Ltd. Şti.'ye yönelik davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının, davalı ....Ltd. Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 5.267,90 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı .... Ltd.

Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 180,35 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı .... Ltd. Şti., davalı .... Tic. Ltd. Şti. ve davalı ....Ltd.

Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 2.592,62 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı ..... Tic. Ltd. Şti. Ve davalı ....Ltd.

Şti.'ye yönelik davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 9.224,73 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir.

Karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Konya BAM. H.D.'nin 29/03/2023 gün ve ... E ..... K sayılı kararı ile ''... taraflar arasında imzalanan Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme'nin 8.2 maddesine göre ihale dökümanları arasında çelişki veya farklılık olması halinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin 1. Sırada uygulanmasının gerektiği belirtilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan Hizmet İşleri Genel Şartnamesine göre, yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı,

sözleşmede işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı belirtilmiş olup, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacaktır. (benzer nitelikte Y.6.HD 2021/5092 E. - 2021/747 K. Sayılı ilamı) Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerden davalılar ... ... Ltd.Şti. -.... ... Ltd. Şti.

İş Ortaklığı ile imzalanan ve davalı .... ...

Ltd.Şti ile imzalanan bir takım sözleşmelerin eki teknik şartnamelerin 14/6.maddesinde her ne kadar yüklenicinin kıdem tazminatına ilişkin sorumluluktan açıkça muaf tutulduğu anlaşılmış ise de yukarıda ifade edildiği üzere, işçi hak ve alacaklarından Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı belirtilmiş olup, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümleri tarafları bağlayacaktır.

Bu sebeple davacı tarafından ödenen kıdem tazminatının tamamından dava dışı işçiyi çalıştıran davalıların çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak tam sorumluluk esasına göre sorumlu oldukları anlaşılmakla, bilirkişi tarafından teknik şartnamede kıdem tazminatından yüklenicinin muaf tutulduğu sözleşmelere göre bir kısım dönemler için kıdem tazminatı yönünden hesaplama yapılmadığı görüldüğünden bilirkişiden kıdem tazminatı yönünden tüm dönemler için tam sorumluluk esasına göre hesaplamanın yapıldığı ek rapor alınarak bir karar verilmesi gerektiğinden davacının istinaf talebinin kabulüne..." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında dava Mahkememizin .... E sırasına kaydedilmiştir.

Kaldırma kararına istinaden 04/11/2020 tarihli raporu düzenleyen bilirkişiden ek rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Bu kapsamda 20/07/2023 tarihli ek rapor ile .... Ltd. Şti. 'nin 180,35 TL'den sorumlu olacağı, .. .... Ltd. Şti. ( Eski Unvanı: ..... Ltd. Şti.) 'nin 5.267,90 TL'den sorumlu olacağı, ... Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. ( İş Ortaklığı/Adi Ortaklığı )'nin 2.592,62 TL.'den birlikte sorumlu olacağı, ....Tic. Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. ( İş Ortaklığı/Adi Ortaklığı)'nın (3.192,56 TL. + 445,98 TL. + 3.172,66 TL. + 418,14 TL. + 5.614,03 TL.) 12.843,37 TL 'den birlikte sorumlu olacağı, .... Ltd. Şti.'nin ( 85,72 TL. + 691,39 TL. )777,11TL. 'den sorumlu olacağı, ... Tic. Ltd. Şti'nin sorumluluğunun olmayacağı tespit edilmiştir.

20/07/2023 tarihli bilirkişi raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiş, davacı yasal süresi için rapora beyanda bulunmamıştır. Bu kapsamda davacının yeni bir rapor aldırılmasına yönelik talepleri yerinde görülmemiştir. Bir kısım davalılar vekilinin itirazlarının ise mevcut dosya kapsamında uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Anılan nedenlerle 20/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun dosya kapsamına ve kaldırma kararına uygun olduğu kabul edildiğinden rapor doğrultusunda davalı.. ... Ltd. Şti.'ye yönelik davanın husumet yokluğundan reddine, diğer davalılara yönelik davanın ise kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davalı ..... Ltd. Şti.'ye yönelik davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının, davalı .... Ltd.

Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 5.267,90 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı ... Ltd. Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 180,35 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı .....Tic. Ltd.

Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 777,11 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı .... Tic. Ltd. Şti., davalı ..... Ltd. Şti. ve davalı.....

Şti.'ye yönelik davasının kabulü ile 2.592,62 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının, davalı.....i Tic. Ltd. Şti. Ve davalı ....Ltd.

Şti.'ye yönelik davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 12.843,37 TL'nin ödeme tarihi olan 04/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada mevcut bilirkişi raporları ile dava dışı .....'ün, müvekkili kurum bünyesinde davalı şirketler işçisi olarak çalışmış olduğu ve çalıştığı gün karşılığı olarak 30.640,40 TL kıdem tazminatı ve 4.091,36 TL ihbar tazminatını hak ettiği ve söz konusu kalemlerin müvekkili kurumca işçiye ödendiğinin tespit edildiğini, ancak karara esas olarak alınan raporda;

işçinin bağlı olarak çalışmış olduğu şirketlerin sorumluluğu hesaplanırken, işçinin çalıştığı tarihlerdeki ücretler baz alınarak hatalı bir hesaplama yapıldığını, işçiye ödenen kıdem tazminatı hesabında işten ayrılırken ödenen son aylık ücreti baz alınırken; rücusunda çalıştığı dönem ücretinin baz alınması suretiyle kıdem tazminatı hesabı yapılması;

müvekkili kurumun sorumluluğunun alt işverenlerin sorumluluğunu aşacak şekilde belirlenmesine sebep olacağını, kurum zararına sebebiyet verecek olan bu hesaplama şeklinin hakkaniyete uygun olmadığını, somut olayda ihale yoluyla hizmet alımları yapılmakta olup, iş yeri devri söz konusu olmadığını, müvekkili kurum ile hizmet alım sözleşmesi yapmış olan şirketler arasında herhangi bir sözleşme devri söz konusu olmadığını, kurum ile şirketler arasında ve işçiler ile işveren şirketleri arasında her ihale sonrası yeni sözleşmeler yapıldığını, müvekkili kurumun ihale makamı olduğunu, alt işverenlerin dönem dönem değişmesi iş yeri devrinden değil,

ihale süresinin dolması ile bir sonraki ihalenin başka bir şirketçe alınması sonucu olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen kıdem ve ihbar tazminatının rücuen davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Davacı davada 34.731,76 TL talep etmiş, ilk derece mahkemesince davacının talebinin 21.661,35 TL'lik kısmı kabul edilmiş olmakla reddedilen miktarın 13.070,41 TL olduğu anlaşılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İstinaf Dilekçesinin Reddi" başlıklı 346/(1). maddesinde; istinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkemenin istinaf dilekçesinin reddine karar vereceği düzenlenmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341.maddesinin (2) no'lu bendinde, miktar veya değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu belirtilmiş, 2.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41.maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmiş, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiş,

2022 yılı değerleme oranına göre yapılan hesaplamaya göre 2023 yılı için istinaf kanun yoluna başvurma kesinlik sınırı 17.830,00 TL olarak belirlenmiştir.

İlk derece mahkemesinin karar tarihi 21/09/2023 olup, istinaf istemine konu reddedilen miktar ise 13.070,41 TL'dir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na 6763 sayılı Kanun ile ilave edilen Ek-Madde 1 hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle HMK'nın 341/2. maddesi gereğince miktar veya değeri 17.830,00 TL'yi geçmeyen mal varlığına ilişkin kararlar kesin olup, HMK'nın 346. maddesi gereğince kesin olan karara ilişkin istinaf dilekçesi ilk derece mahkemesince reddedilebileceği gibi 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebilir.

Dava dosyasının incelenmesinde; istinaf kanun yoluna başvuran davacının reddedilen kısım için talep miktarı nazara alındığında; davacı yönünden kararın kesin olduğu, istinaf kanun yolunun açık olmadığı, ilk derece mahkemesi hakiminin kanunla verilmeyen bir hakkı tanımak suretiyle hükme karşı istinaf kanun yolu açık olduğunu belirtmesinin, taraflara yasayla verilmemiş bir hakkı (istinaf kanun yolunu) bahşetmeyeceği sonuç ve kanaatiyle davacının istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinin HMK 352/1-b maddesi gereğince reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır