Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/417 K.2024/281

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 08/12/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, davacı firmadan 03/09/2019 tarihinde 10.229,08TL bedelli Apple marka ... seri numaralı M...-inch iMac with Retina 4K display: 3.0GHz 6-core 8th- generation Intel Core i5 processor, .... model ürününü satın aldığını, bu işlemin 09.09.2019 tarihli faturayla sabit olduğunu, ancak alınan ürünün ekranında kılcal leke hataları ve diğer eksiklikleri nedeni ile ayıplı olmasından dolayı üründen yararlanılamadığını, satılan malın gizli ayıplı olduğunu, üründeki gizli ayıp ilk fark edildiğinde 11.09.2020 tarihinde garanti kapsamında satıcı şirketle görüşüldüğünü,

ürünün ekranı değiştirilerek .. onarım nolu ....

Apple Yetkili Teknik Servis Ürün Formu ile beraber müvekkiline teslim edildiğini, üründeki aynı hatanın ekran değişimine rağmen tekerrür ettiğini, taraflarınca gönderilen Konya ..Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarname ile durumun davalıya bildirildiğini, bedel iadesinin yapılmaması durumunda gerekli yasal yollara başvuracaklarının kendilerine ihtar edildiğini, ancak davalı yanca taraflarına bedel iadesinin yapılmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.229,08 TL alacaklarının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 30/09/2022 tarihli ıslah dilekçesinde; dava konusu edilen hatalı ürünün aynen iadesine, mahkeme aksi kanaatte ise ürünün güncel piyasa şartlarına uygun bir bedel üzerinden davacı müvekkile ödenmesine, 10.229,08 TL'nin en yüksek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin merkez adresinin .. Mah. .. Sok. Kat:3/4 B..... Erdemli/ Mersin olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, izah edilen nedenle davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddini talep ettiklerini, TBK madde 231 " Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile,

satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. " şeklinde olup davaya konu cihazın satış tarihi 03/09/2019 olup dava tarihi itibariyle cihazın 2 yıllık garanti süresi dolduğunu, TBK madde 231 gereği müvekkilin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava tarihi itibariyle müvekkiline atfedilebilcek bir sorumluluk bulunmadığını, bu nedenle haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; ".....dosya bilirkişi ...'e tevdii edilmiş olup, bilirkişi 17/10/2022 tarihli raporunda neticeten; davaya konu bilgisayarın incelendiği 27.08.2022 tarihi itibarı ile bilgisayarda ekranda kısmi kararmalar (siyah lekelenmeler) olması sebebiyle bilgisayarda donanımsal bir ayıbın bulunduğu ancak bilgisayarda performansa dayalı bir ayıbın bulunmadığı, davaya konu bilgisayardaki ayıp, gözle basit bir inceleme ile tespit edilemeyen ve bilgisayarın kullanılmasıyla zamanla ortaya çıkan bir ayıp olduğundan davaya konu bilgisayardaki ayıbın gizli ayıp olduğu,

her ne kadar ekran değiştirmek suretiyle ayıp giderilebilse de bu giderilme geçici bir süre için olduğundan ortada tekrar eden bir ayıbın söz konusu olduğu dolayısıyla davaya konu bilgisayardaki ayıbın tamirinin mümkün olmadığı, bilgisayarda tekrarlayan kısmen ekran kararması arızasının, bilgisayarın misliyle değişimini gerektirir bir arıza olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Her ne kadar davacı vekili ıslah dilekçesi ile faiz türünü ve talep sonucunu değiştirmiş ise de, bu durum iddianın genişletilmesi yasağına tabi olup, ilgili durumda davalının muvafakati bulunmadığı takdirde iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi mümkün olmadığından davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki taleplerine itibar edilmemiştir.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalıdan almış olduğu MT42TU/a 21.5-İNCH iMac with Reina 4K display.

3.0 Ghz 6-core 8th-generation İntel Core i5 processor, ... numaralı ürünün gizli ayıplı olduğu ve bu ayıp nedeniyle misli ile değişiminin gerektiği, ancak davacı taleplerinden bedel iadesi istendiğinden taleple bağlı kalınarak dava konusu ürünün iadesi ile fatura bedeli olan 10.229,08 TL'nin dava konusu ürünün davacı tarafından davalıya iade tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir...." gerekçesiyle davanın kabulü ile; davacının elinde bulunan dava konusu MT42TU/a 21.5-İNCH iMac with Reina 4K display.

3.0 Ghz 6-core 8th-generation İntel Core i5 processor, 1.....numaralı ürünün bulunduğu hal ile davacı tarafından davalıya iadesine, 10.229,08 TL bedelin, dava konusu ürünün davacı tarafından davalıya iade tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece haklı davalarının kabulüne karar verildiğini, ancak ıslah ile yapmış oldukları başvuruyu reddederek ayıplı ürünün ücretinin iadesine karar verildiğini, mahkeme gerekçesinde ise ıslah taleplerini iddianın genişletilmesi olarak değerlendirmiş ise de aksine ıslahla mevcut talep sonucuna yeni talep ekleyebileceği gibi talep sonucunu tamamen de değiştirebileceğini, iki talep sonucu arasında bir bağlantı olması gerekmeyeceğini, kanunda bu konuda bir sınırlama olmadığını, bir başka istinaf konusunun ise yerel mahkeme tarafından verilmiş olan faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğunu,

gerekçeli kararda faiz başlangıcı olarak iade tarihinden itibaren faize hükmedilmesine karar verildiğini, ne var ki ürünün hatalı olmasıyla ve değişim talebiyle ilgili olarak Konya.. Noterliği 18/08/2021 tarihi... yevmiye numaralı ihtarname ile ihtarname çekilmiş olup iş bu ihtarname ile borçlunun temerrüde düşürüldüğünü beyanla

hükmün kaldırılarak ıslah dilekçeleri doğrultusunda öncelikle malın iadesine, aksi takdirde ürünün parasının ihtarname tarihinde işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ayıplı ürün satımı nedeniyle alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Ticari satış ve mal değişimi başlıklı 6102 sayılı TTK. 23/1 maddesinde; özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde TBK. satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı buna göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı, diğer durumlarda, TBK. 223. maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK. ayıba karşı tekeffülü düzenleyen 219. maddesine göre “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur.

6098 sayılı TBK. 222. maddesinde ise; satıcının, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayacağı, satıcının, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK. 223/2 madde hükmünde ise alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Aynı kanunun ayıp durumunda ise alıcının seçimlik hakları 227. maddesinde düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre ''Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1.Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.''

6098 sayılı TBK'nun 231. maddesinde "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." hükümleri yer almaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.09.2011 tarih 2011/19-498 Esas 2011/572 Karar sayılı ilamında "....Belirtilmelidir ki, asıl edimin muaccel hale gelmemesi nedeniyle borçlu temerrüdünün gerçekleşmediği durumda, doğal olarak temerrüt faizine de, hükmedilemez. Öyleyse, tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, karşılıklı edimlerin aynı anda ifasına karar verilmesi halinde, asıl edim niteliğindeki borçlunun para borcunun ifası muaccel hale gelmeden faiz de doğmayacak; dolayısıyla borçlu temerrüdü gerçekleşmeden, daha önceki bir tarihten başlayacak şekilde temerrüt faizine de, karar verilemeyecektir.

O halde, alıcı edimini yerine getirmesine rağmen (satıma konu aracı iade etmesi-somut olayda tescil ve fiili teslimle-), borçlunun (satıcının) para borcunu iade etmemesi durumunda, satıcının para borcunu iadesinde temerrüdü gerçekleşeceğinden temerrüt faizine de, malın iade tarihinden itibaren hükmedilmesi gerekir...." hususunun belirtildiği,

Somut olayda; davacı davalıdan aldığı bilgisayarın ayıplı olması nedeniyle ödediği bedelin tahsilini talep ettiği, davacının seçimlik hakkını kullandıktan sonra ıslah ile seçimlik hakkını değiştiremeyeceği, alınan bilirkişi raporuna göre bilgisayarın ayıplı olduğunun tespit edildiği, sözleşmeden dönme halinde ödenen bedele malın iade tarihinden itibaren hükmedileceği, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır