Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/760 K.2024/400

Av.

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 14/02/2024

YAZIM TARİHİ : 15/02/2024

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 23/03/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında ticari ilişkinin söz konusu olduğunu, davalının bu ilişki kapsamında muhtelif zamanlarda müvekkili şirketten sentetik çuval satın aldığını, satış faturalarında malların USD olarak döviz karşılığı satıldığını ve Vergi Usul Kanunu gereği bedellerin Türk Lirası karşılığının da faturalarda gösterildiğini, satışa konu çuvalların davalı firmaya eksiksiz bir şekilde teslim edildiğini, davalının fatura muhteviyatlarına herhangi bir itirazının olmadığını, satış faturalarına ilişkin ödemeler,

davalı tarafından ödeme tarihlerindeki döviz kurları nazara alınmaksızın Türk Lirası üzerinden yapıldığını, eksik ifa/zarar söz konusu olduğunu, eş söyleyişle kur farkı meydana geldiğini, müvekkili şirket tarafından, ödeme tarihleri nazara alınarak kur farkı hesaplandığını ve davalı firma adına 30/06/2021 tarihli, ... nolu ve 53.073,52-TL bedelli fatura düzenlenerek davalıya gönderildiğini, davalının kur farkı faturasına süresi içinde itiraz etmediğini, davalının bahse konu faturaya ilişkin borcunu ödememesi üzerine,

alacağın tahsili amacıyla kur farkı faturası, satış faturaları, sipariş formları ve e-posta yazışmaları dayanak yapılarak Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının haksız itirazı neticesinde takibin durdurulduğunu, davalı tarafın haksız itirazı üzerine dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvuruda bulunulduğunu, ancak yapılan müzakere sonucunda anlaşma sağlanmadığını, bu nedenlerle davalının Konya ..

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, takip tarihinden talep edilen faizi ile birlikte takibin devamını, davalının itirazının haksız olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde müvekkili tarafından talep konusu kur farkı faturalarına yönelik olarak müvekkili şirketin çek veya bono ile ya da hesaba havale şeklinde yapmış olduğu ödemelere yer verilmediğini ve fatura düzenleme tarihleri ile faturalara ilişkin ödeme tarihlerinin belirtilmediğini, davacının kur farkı faturasının haklı bir sebeple kesilmiş olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacının gönderilen faturaya 8 gün içinde itiraz edildiği veya edilmemiş olduğuna bakılmaksızın;

davacının kur farkı konusunda taraflar arasında bir sözleşme olduğunu, faturadaki kanunen zorunlu olan ibareler dışındaki hususların da sözleşmeden kaynaklı olduğunu, malın teslim edildiğinin ispat yükü altında olduğunu, davacının gerek icra takibinin gerekse huzurdaki davadaki talebinin haksız olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirketten kur farkından kaynaklanan bir alacağının bulunmadığını, taraflar arasında kur farkına ilişkin herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, müvekkili şirketin yıllardır davacı ile ödemelerin fatura tarihindeki kur değeri üzerinden çek ve havale yolu ile yapıldığının açık hesaba dayalı sistemle çalıştığını,

takip dayanağı faturanın mutad içerikte olmadığından 8 gün içinde itiraz edilmemiş olmasının davacı lehine hukuku bir sonuç doğurmadığını, takip konusu fatura ile ilgili olarak iade faturası düzenlenerek davacıya gönderildiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız ve hukuki mesnetten yoksun iddialarının esastan reddini, davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; ".....Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede, davacı vekilince davalı aleyhine açılan işbu davada davalının Konya .. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazların iptali, takibin devamı ve % 20 tazminat talep edilmiş olup, alınan raporlar, ek rapor ve dosya kül halinde değerlendirildiğinde, davacının işbu davada kur farkı faturası düzenleyerek takipte bulunduğu,

ancak taraflar arasında kur farkı uygulanacağına ilişkin bir sözleşme olmadığı ve aynı zamanda sözleşme olmamasına rağmen kur farkı uygulanmasına yönelik ticari defterlerde de bir uygulama ve teamül olmadığı ve bu durumda geriye dönük olarak toplu bir şekilde ve tüm münferit satımları kapsar şekilde kur farkı talep edilmesinin dürüstlük kuralına uygun olmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine, şartları oluşmadığından dolayı davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece; taraflar arasında mevcut sipariş formları ve sözleşmeleri bulunduğu halde kur farkı uygulanacağına ilişkin bir sözleşme olmadığı gerekçe gösterilerek karar verildiğini, taraflar arasındaki tüm ticari ilişkiyi kapsar muhtelif tarihli sipariş sözleşmeleri incelendiğinde, kur farkı talep edileceği ve çekle ödemelerde kur farkı uygulamasına ilişkin açık hükmün mevcut olduğunu, davalı tarafın cevap dilekçesinin III. kısmı son paragrafında dava dilekçesinin 4 numaralı eki ile dosyaya sunulan sipariş sözleşmeleri ve e-posta yazışmalarının ikrar edildiğini,

hal böyle olunca davacının ikrarı da nazara alındığında sözleşme bulunduğunun ve müvekkilinin kur farkına hak kazandığının sabit olduğunu, sözleşme gereği lehlerine kur farkı alacağına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece sözleşme şartı aranmakta ise de kur farkı alacağının doğumu için sözleşme şartı bulunmadığını, taraflar arasında dövize endeksli satış sözleşmesi kurulduğunu, ödeme tarihleri ve ödeme tarihlerindeki kur dikkate alındığında müvekkilinin lehine kur farkı doğduğunun sabit olduğunu,

gerekçeli kararda müvekkilinin geriye dönük ve toplu şekilde münferit satışları kapsar şekilde kur farkı talep etmesinin dürüstlük kurallarına uygun olmadığının belirtildiğini, dosya içeriği ile sabit olduğu üzere taraflar arasında mevcut satış sipariş formları ve sözleşmeleri ile kur farkı ödeneceği kabul edilerek müvekkilince kur farkının hesap edildiğini, dosyada mevcut bilirkişi raporlarının uyuşmalık konusunu çözmekten uzak olduğunu, raporda bilirkişinin, taraflar arasındaki hukuki ilişki hakkında hüküm vermekte hesap yapmakla yetinmesi gerekirken kur farkı istenemeyeceğinin belirttiğini,

mahkemece bilirkişi raporuna itirazları hakkında bir karar verilmeden yargılamaya devam edildiğini, müvekkilinin ülkenin ticari şartları, sipariş sözleşmeleri ve taraflar asındaki ticari ilişkiye uygun olarak kur farkı talep ettiğini beyanla istinaf başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına, itirazın iptaline, takip tarihinden talep edilen faizi ile birlikte takibin devamına, takibe haksız olarak itiraz eden davalı aleyhine %20’ den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09/02/2021 tarih 2020/3692 Esas 2021/984 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi kur farkı alacağının talep edilebilmesi için taraflar arasındaki alım satım ilişkisinin döviz üzerinden yapılmış olması,

asıl faturada açıkça döviz karşılığının belirtilmesi ve döviz karşılığının süresinde ödenmemesi gerekeceği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16/03/2021 tarih 2020/3819 Esas 2021/2489 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi çekle yapılan ödemelerden dolayı kur farkı talep edilemeyecek ise de, havale yada elden yapılan ödemeler yönünden farkın istenebileceği, davacı tarafından davalıya kesilen faturaların USD olarak düzenlendiği,

davalı tarafından bir kısım ödemelerin çekle bir kısım ödemelerin ise havale ile yapıldığı anlaşıldığından davacının talep edebileceği kur farkı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır