Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1162 K.2025/281

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 07/05/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı, tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 27.02.2021 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmeye göre müvekkilinin ......... plakalı ve ......... plakalı TGA 41.360 tipi beton mikserlerini davalıya kiraladığını, 27.02.2021 tarihli kira sözleşmesine göre beton mikserlerinin şoförlü kira bedeli (aylık) 19.000,00 TL + KDV (bir adet makine için geçerli kira bedeli) olup bir günde on saat çalışma süresini aşan çalışmalar fazla mesai ücreti olarak çalışma bedeline eklenerek davalı şirket tarafından müvekkile ödeneceği hususunda anlaşıldığını,

müvekkili tarafından 31.03.2021 tanzim tarihli hak ediş raporuna göre 11.04.2021 tarihli 44.524,10 TL bedelli ......... nolu faturayı davalıya gönderdiğini, 11.04.2021 tarihli 44.524,10 TL bedelli ......... nolu fatura, 30.04.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu fatura ile 31.05.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu fatura bedellerini davalı şirketin ödememesi üzerine Konya.... İcra Müdürlüğünün .........

Esas sayılı dosyasına istinaden ilamsız takip başlatıldığını ve müvekkiline yapılan kısmi ödemeler fatura bedellerinden düşüldüğünü, Konya.... İcra Müdürlüğünün .........

Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibi davalı şirketin borca itirazı üzerine durduğunu, yapılan itiraz haksız olduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız ve kötü niyetli olarak müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davacı tarafa iş bu davaya konu icra takibinden kaynaklı olarak herhangi bir borcu bulunmadığını, öncelikle davacı ile müvekkili arasında hakedişe dayalı çalışma ilişkisi mevcut olmakla birlikte hiçbir şekilde sözleşmeye dayalı bir ilişki olmadığını, davacı tarafça sunulan sözleşmede müvekkili şirketin kaşe ve imzasının olmadığını,

müvekkili ile davacı arasındaki hakedişe dayalı çalışma ilişkisi gereğince ekte sunulu 1 ve 2 numaralı hakediş raporunda da yazılı olduğu üzere %10 teminat kesintisi yapılacak ve kalan miktar üzerinden ödeme gerçekleşeceğini, ilişkinin hakediş ilişkisine dayalı olduğu hususu esasında davacı tarafça da ikrar edildiğini, dosyaya 1. hakediş raporu sunulduğunu, bu sebeple taraflar arasındaki ilişkinin hakedişe dayalı olduğunun şüphesiz kabulünün gerektiğini, 1 numaralı hakkediş raporunda hesap edilen 44.524,10 TL toplam miktardan yapılan %10' luk kesinti sonrası yükleniciye ödenecek net tutar 40.071,69 TL olarak kararlaştırıldığını,

bu miktar bizzat yüklenici olan davacı kaşe ve imzası ile de tasdik edildiğini, yine aynı şekilde ekte sunulu 2.numaralı hakkediş raporunda da hesap edilen 67.153,65 TL toplam miktardan yapılan %10' luk kesinti sonrası yükleniciye ödenecek net tutar 60.438,28 TL olarak kararlaştırıldığını, bu miktar bizzat yüklenici olan davacı kaşe ve imzası ile de tasdik edildiğini, (2. hakediş raporunun düzenlendiği dönemde davacı işi bıraktı) davacı 2021 Mayıs ayı başında çalışmayı bırakıp gittiği için bu tarihten sonra hakediş raporu düzenlenmediğini, davacı başkaca bir alacağa hak kazanmadığını,

önceki hakediş raporlarında düşülen %10' luk teminatta iş bitiminde muaccel hale gelmesi mümkün alacaklar olduğundan söz konusu teminatlar da muaccel hale gelmediğini, bu sebeple müvekkilin davacıya herhangi bir borcu olmadığını, müvekkilinin davacı tarafa hiçbir şekilde borcu olmamakla birlikte davacının iş bu davadaki faiz talebi ile takip talebinde yer alan faiz talep ve oraları ile faiz başlangıç tarihleri tamamen hatalı, çelişkili olup kabulünün mümkün olmadığını, alacağın likit olmadığını, bu sebeple davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak öncelikle haksız ve mesnetsiz davanın reddine,

davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı aleyhinde alacağın %20' sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 29/11/2021 tarih ......... Esas - ...... Karar sayılı karar ile davaya bakma görevinin Sulh Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya Konya....Sulh Mahkemesi'ne gönderilmiş, Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesince .........

Esas ......Karar sayılı 17/05/2022 tarihli karar ile davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 27/01/2023 tarih ......... Esas ......

Karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığın şoförlü araç hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup her iki tarafında tacir olduğu, buna göre TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince davanın nispi ticari dava niteliği taşıdığı, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş ve dosya Konya....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Uyuşmazlık konularının. "Davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine Konya.... İcra Müdürlüğünün .........

E. Sayılı dosyasından fatura alacağına dayalı olarak başlattığı toplam 118.866,06 TL tutarındaki takibe davalı borçlunun borcu bulunmadığı gerekçesiyle yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davacının dava dilekçesinde talep ettiği icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceği, davalının cevap dilekçesinde talep ettiği kötü niyet tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceği" hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan bilirkişi incelemesinde ticari defterlerin incelenmesi neticesinde davalının davacı tarafa 51.606,06 TL borcunun bulunduğu anlaşılmış ve bu çerçevede itirazın belirtilen miktar üzerinden kısmen iptali ile yine belirtilen miktar üzerinden devamına asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine. Hükmedilen 51.606,06 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 10.321,212 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine.

Davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davanın reddedilen kısmı bakımından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir...." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile. Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ......... esas sayılı dosyasındaki takibe davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 51.606,06 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmedilen 51.606,06 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 10.321,212 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davanın reddedilen kısmı bakımından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında davalı yanın ödememek amacıyla kötüniyetli olarak defterlerine işlemediği 31.05.2021 tarih ve ......... numaralı faturaya dayalı alacağın mevcut olduğunun ......... A.Ş.'nin 12.03.2024 tarihli müzekkere cevabıyla ortaya konulduğunu, nitekim Konya .........

A.Ş. tarafından düzenlenen irsaliyelerin 02.03.2021 - 27.05.2021 tarihleri arasında davalının müvekkilden kiralamış olduğu mikserler de kullanılmak üzere çimento alındığına ilişkin olduğunu, davalı yanca müvekkillerden kiralanan mikserlerde kullanmak üzere satın alınan malzemeye ilişkin irsaliyelerde 02.03.2021 tarihinden 18.05.2021 tarihine kadar alıcı bilgilerinde davalı şirketin, taşıyıcı bilgilerinde müvekkilin oğlu .........'ın, 18.05.2021'den sonraki alımlarda ise mikser kodu plaka bölümünde müvekkilin davalı şirkete kiralamış olduğu .........,

......... ve ......... plakalı araçların plakasının yazılı olduğu açıkça belirtilmişse de yerel mahkemece bu hususun incelenmediğini, 12.03.2024 tarihinde Konya .........

A.Ş. tarafından dosyaya sunulan irsaliyeler incelendiğinde 12.03.2021 tarihli irsaliyede taşıyıcı bilgilerinde taşıyıcının vergi kimlik numarası olarak müvekkilin oğlu .........'ın TC kimlik numarasının (.........) yazılı olduğunun görüleceğini, işbu durumun 16.03.2021 tarihli, 02.04.2021 tarihli, 08.04.2021 tarihli, 20.04.2021 tarihli, 25.04.2021 tarihli ve 01.05.2021 tarihli irsaliyeler için de geçerli olduğunu,

nitekim yerel mahkeme tarafından alınan 08.04.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda 18.05.2021 ve 27.05.2021 tarihli irsaliyelerin mikser kodu-plaka kısmında müvekkile ait ......... plakalı ve ......... plakalı araçların kullanıldığının görüldüğünün ifade edildiğini, dosya kapsamında alınan raporlar bir bütün halinde değerlendirildiğinde müvekkilin takibe koyduğu miktarın doğru olduğu yönünde olduğunu, müvekkilin 31.05.2021 tarih ve ......... numaralı faturaya dayalı alacağının mevcut olduğu Konya .........

A.Ş. tarafından düzenlenen irsaliyeler ile ispatlanmış olduğundan davalının tüm alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, ancak yerel mahkemece daha düşük tutarda icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararı gerekçesiz olup müvekkilinin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, taraflar arasında hak edişe dayalı çalışma ilişkisinin mevcut olduğunu ve faturalara konu bedellerin %10'luk kısmının teminat kesintisi olarak kesildiğini, davacı yan tarafından iş bırakılması sonucu teminat kesintileri ve talep edilen son faturadan müvekkilin herhangi bir borcunun gündeme gelmeyeceğini, diğer bedellerin ise müvekkilce ödendiğinin dosya kapsamındaki faturalar ile sabit olduğunu,

ek olarak dava dışı Konya .........'un dosyaya ibraz ettiği sevk irsaliyelerinin hukuka aykırı delil olarak değerlendirilmeye alınmaması gerekmekteyken bu irsaliyelerin esas alınarak bilirkişi ek raporu aldırılmasının hatalı olduğunu, işbu delillere dayanılarak tanzim edilen gerekçeli kararın kabul edilebilirliği bulunmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde dayanılmayan delilin sonradan öne sürülmesinin hukuka aykırı olduğunu, ispat külfeti üzerine düşen davacının iddialarını ispat edemediği göz ardı edilerek verilen kararın hukuka aykırı olduğunu,

kabul anlamına gelmemek şartı ile taraflarınca tutulan defterlerde iki adet fatura varken davacı tarafından iddia edilen üçüncü faturanın bulunmaması ve taraflarınca yapılan ödemenin davacı defterlerinde olmaması da davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun tutulmadığının ve müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığının göstergesi olduğunu, defter kayıtlarında yer almayan davacının iddia ettiği 31/05/2021 tarihli faturanın kabul edilebilmesinin mümkün olmadığını, davacı taraf her ne kadar davaya konu faturaları düzenlemişse de iddiasını ispat edemediğini,

alacağını ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte her halükarda faturaların tek başına ispata elverişli olmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı tarafın yaptığı işle orantılı olarak hakediş raporlarına göre ödemesi yapılmış olup davacının işi yarım bıraktığının ortada olduğunu, davacı tarafından işin eksiksiz ve tam bir biçimde yapıldığının ispatı gerektiğini, davacı taraf yüklenicisi olduğu işi bırakıp giderek müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını, tamamlamadığı işlerin hatta işi bırakıp gitmesinin teminatı olarak kesilen %10' luk kesintiyi dahi talep ettiğini,

o %10' luk kesintinin zaten davacının işi bırakıp gitme riskine karşı alınan bir teminat olduğunu, davacının muaccel hale gelmeyen ve haketmediği tuttarları talep etmesi tamamen hukuk düzenine aykırı olup kötüniyetli bir talep olduğunu, davacı defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, bilirkişi tarafından davacı tarafça düzenlendiği iddia edilen faturaların deftere işlendiği ancak hiçbir ödeme görünmediği tespit edilmiş olup ve dosya kapsamında müvekkili şirketce ödemelerin yapıldığı sübut bulmuşken davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun tutulduğuna dair belirleme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu,

söz konusu raporu bu nedenle kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacı tarafından açılan dava itirazın iptali davası olup itirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı bir dava olduğunu, bu nedenle takipte dayanılmayan alacağın itirazın iptali davasında dayanılmasının mümkün olmadığını, alacağın likit olmadığını, bu sebeple davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, talepleri doğrultusunda davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı Konya....İcra Müdürlüğü'nün ......... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan üç adet faturada belirtilen taşıma işinin yapıldığını, ancak fatura bedellerinden 118.866,06 TL'lik kısmının ödenmediğini ileri sürerek itirazın iptalini talep etmekte, davalı taraf ise; davacının düzenlediği faturalardan 31.05.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturayı kabul etmediklerini, davacının hakedişlerinden %10 teminat kesintisi yapıldığını, davacının işi yarım bırakması nedeniyle ödeme yapılmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.

Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez.

Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini ispatla mükelleftir.

Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması ve faturayla ilgili olarak Vergi Dairesi'ne BA-BS bildirimi verilmesi faturaya konu malın teslim edildiğine veya hizmetin gerçekleştirildiğine karine teşkil etmektedir.

Dava konusu somut olayda dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre dava konusu icra takibinde takip dayanağı olan faturalardan 11.04.2021 tarihli 44.524,10 TL bedelli ......... nolu ve 30.04.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturaların her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, 31.05.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturanın davalı tarafça kabul edilmediği ve ticari defterlere kaydedilmeyip iade edildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre davalı defterine kaydedilmemiş olan 31.05.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturaya konu işin yapıldığını ispat yükü davacıda, davacı defterine kaydedilmiş olan 11.04.2021 tarihli 44.524,10 TL bedelli ......... nolu ve 30.04.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturalarda belirtilen işin yapılmadığını ispat yükü davalıdadır.

Ayrıca davalı, davacının hakedişlerinden %10 teminat kesintisi yapılması gerektiğini ileri sürmekte olup bu iddiasını da yazılı delille ispatlamakla yükümlüdür. Davacı 31.05.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturaya konu işin yapıldığını ispata elverişli yazılı bir delil sunmamış ve yemin deliline de dayanmamıştır.

Davalı da 11.04.2021 tarihli 44.524,10 TL bedelli ......... nolu ve 30.04.2021 tarihli 67.260,00 TL bedelli ......... nolu faturalarda belirtilen işin yapılmadığını ve davalıdan %10 teminat kesintisi yapılması gerektiği yönündeki iddiasını ispata elverişli yazılı bir delil sunmamış, ancak delil listesinde yemin deliline de dayanmıştır.

Mahkemece davalıya yemin hakkı hatırlatıldıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken bu husus dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma nedenine göre davacının istinaf taleplerinin incelenmesine gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ......... · e-imzalıdır Üye ......... · e-imzalıdır Üye ......... · e-imzalıdır Katip ......... · e-imzalıdır ......