Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1768 K.2025/1238

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında 17/10/2025 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı bankanın Yazır/Konya Şubesi'nin ...... numaralı müşterisi olduğunu, müvekkiline ait telefon numarasını arayarak ......

Bankası çalışanı olduğunu söyleyen şahısların, müvekkili şirket yetkilisi ...... ile görüşme yaptığını, yapılan görüşmede müvekkiline yeni bir kredi kartı gönderileceğinin söylendiğini, telefon ile arayan şahısların işlem güvenliği için mobil bankacılık şifresinin tuşlanmasını istemeleri üzerine müvekkili şirket yetkilisi tarafından kendi telefonunda tuşlama yapıldığını, bunun üzerine davalı bankada bulunan ve müvekkili şirkete ait ......

Iban numaralı hesaptan müvekkilin bilgisi ve rızası olmaksızın dava dışı şüpheli ...... isimli şahsa 10 ayrı işlemle toplamda 919.537,12 TL para aktarımı yapıldığını, müvekkilinin davalı banka tarafından mobil bankacılık işlemlerinde yeterli güvenlik sağlanmadığı için üçüncü kişi tarafından dolandırıldığını, davalı bankanın mobil bankacılık işlemlerinin güvenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlamakla yükümlü olduğunu, davalının bu yükümlülüğe aykırı davranması sebebiyle müvekkilinin zarar gördüğünü, müvekkilinin internet bankacılığı işlemlerini aynı IP adresi üzerinden yaptığını, dolayısıyla farklı bir IP adresinden yapılan bu işlemde,

bankanın işlemi şüpheli olarak görüp müvekkilini uyarması ve işlemi engellemesi gerekirken bankanın basiretli bir tacir olarak bu yükümlülüğünü ihmal ettiğini, kötü niyetli 3.kişiler tarafından ele geçirilen bilgilerle müşterinin haberi dışında bankanın kusurundan kaynaklanan işlemler sonucu müşterilerin uğradığı zararlardan dolayı bankanın sorumlu olacağını, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın belirsiz alacak davası olmadığını, davacı şirket yetkilisinin, bilgisi ve rızası olmaksızın dava dışı şüpheli ...... isimli şahsa toplamda 919.537,12 TL para aktarımı olduğunun iddia edildiğini, davaya konu işlemlerin davacının müvekkili bankanın ......-......-...... nolu hesabından 04/08/2023 tarihinde yine müvekkili bankanın internet şubesiyle gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini,

davacının internet bankacılığı giriş tercihini 26/05/2021 tarihinde ...... onay olarak değiştirdiğini ve davacının 26/05/2021 tarihinden beri internet bankacılığı işlemlerini ...... onay ile gerçekleştirdiğini, ilgili değişikliğe ilişkin davacının sistemde kayıtlı cep telefonuna (......) sms gönderildiğini, ilgili telefon numarasının müvekkilinin banka sistemine 21/12/2016 tarihinde tanımlandığını, müvekkilinin müşterileri ile yüz yüze yapılmayan online bankacılık işlemleri için iki faktörlü kimlik doğrulama mekanizmasına tabi tutulduğunu, bu kimlik doğrulama sürecinde kullanılan faktörler, müşterinin bildiği (parola),

sahip olduğu mobil uygulama (...... onay benzeri cep imza uygulamaları), sms’le gönderilen tek kullanımlık şifre, tek kullanımlık şifre üretim cihazı vb.) veya müşterinin biyometrik bir karakteristiği olan unsurlar arasından seçilen en az 2 farklı tipte olmak zorunda olduğunu, müşterilerin kimlik bilgileri söz konusu faktörlere karşılık gelmemekte, böylelikle sadece müşterilerin kimlik kartlarında yer alan bilgiler kullanılarak bu mekanizmanın aşılmasının mümkün olmadığını, davacının itiraz ettiği işlemlerin ...... onay uygulaması ile onaylandığını, itiraza konu işlemlerin tamamının aynı alıcıya gerçekleştirildiğini,

alıcı ...'ın finansal işlemler gerçekleştirilmeden önce ...... onay uygulaması ile ”eft alıcısı“ olarak tanımlandığını, davacının, dava dilekçesinde kendisini bankacı olarak arayan şahısların yönlendirmesi ile işlemleri nasıl gerçekleştirdiğini anlattığını, davacının kullandığı cep telefonuna ya da hattına kötü amaçlı yazılımla herhangi bir müdahalede bulunulmadığını, böyle bir durumda müvekkili bankanın güvenlik altyapısının eksikliğinden söz edilmesinin ve bu mekanizmanın üçüncü şahıslarca aşılmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Her ne kadar davacı vekili bilirkişi raporuna itirazlarında ve mahkememizdeki beyanlarında şifre işlemlerine ilişkin telefon görüşmesi yapan kişinin davacı şirket yetkilisi olmadığını ve dava konusu işlemden 5-6 yıl önce yapılan bir görüşme olduğunu beyan etmiş ise de; bilirkişi raporunda ilgili duruma ilişkin tespitlerin ayrıntılı ve gerekçeli şekilde değerlendirildiği ve neticeten davalı bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edildiğinden bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; yargılamaya esas alınan bilirkişi 2. ek raporunda, davacı şirket personelinin banka çağrı merkezi ile yaptığı telefon görüşmesinde internet şifresini kendisi tarafından bloke edildiği, çağrı merkezi ile yapılan görüşmede güvenlik sorulara doğru cevap verilmemesi nedeniyle çağrı merkezinin bloke işlemi için davacıyı şubeye yönlendirildiği, BDDK'nın 34.maddesi gereği davalı banka tarafından davacıya mobil doğrulama yapıldığı için sonraki işlemlerde davacıyı sms onay kodu gelmediği, şifresini korumakla yükümlü olan davacının şifresinin muhafaza edemediğini için olayda kusurlu olduğu,

davalı bankanın bir kusurunun tespit edilemediğinin bildirildiği anlaşılmakla, tespit edilen hususlara dair ispat külfeti davacı üzerinde bulunduğundan ve dosya kapsamı itibariyle aksini gösterir herhangi bir muteber delil sunulmadığı..." gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin müvekkilinin şifresini koruyamadığı ve bloke ettirdiğine yönelik gerekçesinin hatalı olduğunu, yargılama aşamasında defalarca belirtildiği üzere bu şifre bloke işleminin müvekkil firma ile ilgili değil, firma yetkilisi ...... 'nun kendi şahsi hesabıyla ilgili olduğunu, bu işlem üzerinden yıllar geçtiğini, dava konusu işlemle tamamen alakasız olduğunu, mahkemece işlemlerde mobil doğrulama yapıldığı bu nedenle bankanın sms göndermesine gerek olmadığı yönündeki gerekçenin hatalı olduğunu, bankanın basiretli tacir olarak şüpheli işlemleri müşteriye bildirme yükümlülüğü bulunduğunu,

davalı bankanın mobil bankacılık işlemlerinin güvenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlamakla yükümlü olduğunu, bankanın bu yükümlülüğünün ortadan kalktığını kabul etmenin hatalı olduğunu, müvekkilinin hesabından 10 ayrı işlemle toplamda 919.537,12 TL para çekildiğini, bu kadar büyük meblağda bir paranın kısa aralıklarla hesaptan çekildiğine ilişkin banka tarafından bir sms, mail gönderilmediğini, bankanın bu tür şüpheli işlemleri müşteriye bildirmesi gerektiğini, müvekkilinin durumu fark ettiğinde banka yetkililerine ulaşmaya çalıştığını, fakat bankanın bu halde dahi müvekkilinin mağduriyetini gidermediğini beyanla kararın kaldırılmasını,

davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacının davalı bankada bulunan hesabından rızası dışında yapılan işlemler nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22/11/2018 tarih 2017/11-2224 Esas 2018/1753 Karar sayılı ilamında "...İnternet, birden fazla haberleşme ağının (network) bilgisayarlar aracılığıyla meydana getirdikleri bir iletişim ortamıdır. Bu ağlar arasındaki ilişkiler IP (internet protokolü) kullanılmak suretiyle bilgisayarlar arasında gerçekleşir.

Bankaların da bu ağa dâhil olmasıyla banka hizmetlerinin yer ve zaman kısıtlaması olmaksızın internet ortamında sunulmasına başlanmış ve böylece internet bankacılığı adı verilen yeni bir sistem doksanlı yılların ikinci yarısından itibaren yaygınlaşmaya başlamıştır.

Günümüzde internet, tüm dünya üzerine yayılmış olan çok geniş bir bilgisayar ağı durumuna gelmiş olup, bu iletişim ağından yararlanan internet bankacılığı; teknolojide meydana gelen gelişmeler sonucu ortaya çıkan ve hemen hemen bütün bankacılık işlemlerinin zaman ve yer sınırı olmaksızın internet üzerinden yapılabilmesini sağlayan elektronik bir bankacılık türü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bankalar tarafından hazırlanan sözleşmelerde yer alan yaygın tarifiyle ise internet bankacılığı; şahsın kablolu, kablosuz iletişim sistemleri ile teknik şartlara haiz bilgisayar, tablet, cep telefonu gibi araçlar üzerinden ve internet-wap aracılığı ile otomatik, sesli yanıt sistemi ile şifre ve parolayı kullanarak, bankanın belirleyeceği kurallar ve limitler dâhilinde şahsın banka hesapları üzerinde her türlü işlem yapma yöntemidir.

İnternet bankacılığı işlemleri bakımından uygulamada ortaya çıkan en önemli sorun, hiç kuşkusuz güvenlik sorunu olup, banka hesaplarındaki paraların, müşterilere ait özel bilgiler kullanılarak üçüncü kişilerce başka hesaplara aktarılmasıdır. Bu sorun hem bankalar hem de müşteriler açısından önemli riskler oluşturmaktadır.

Güvenli bir internet bankacılık hizmetinin sunulmasında, böyle bir hizmetin alınmasında, normal bankacılık işlemlerindeki yükümlülüklerin yanı sıra hem bankanın hem de müşterinin üzerine düşen bazı ek yükümlülükler vardır.

Bu bağlamda, internet bankacılığı hizmetini müşterilerine bankalar sunduğuna göre, bankaların internet bankacılığı sisteminin güvenliğine yönelik tüm tedbirleri almaları ve sistem hatalarını ve eksikliklerini gidererek sistemi bilinen en son teknolojik gelişmeye uygun hâle getirmeleri büyük önem taşımaktadır. Müşterilerin internet bankacılığını kullanmakta olması bankaların mevduatı koruma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı gibi, sorumluluğunu da hafifletmeyecektir.

Bu kapsamda işlemlerini internet ortamına taşıyarak daha fazla müşteri kitlesine ulaşmak ve dolayısıyla daha fazla kâr elde etmek isteyen bankanın, buna paralel olarak gerekli teknolojik ve yazılımsal önlemleri alması, gelişen teknoloji karşısında kötü niyetli üçüncü kişilerin internet bankacılığı sistemine girişimlerini anında engelleyecek güvenlik mekanizmasını oluşturması, sistemini sürekli güncelleyerek yenilemesi, herhangi bir usulsüz işlemle karşılaşıldığında gerekli önlemleri almanın yanı sıra müşterilerini de anında bilgilendirmesi gerekmektedir (Savaş, Abdurrahman.

İnternet Bankacılığı ve Tarafların Yükümlülükleri, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 19, S. 2, s. 151.).

Bankalar, özel yasa ile kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan, topladıkları mevduatı sahteciliklere karşı özenle korumak zorunda olan kuruluşlar olup, sahip oldukları bu vasıfları sebebiyle bankacılık işlemlerinin güvenilen tarafı konumundadırlar. Bu durum, bankaların bir güven kurumu olarak kabul edilmesini ve bankanın sorumluluğunun özel güven sebebiyle ağırlaştırılmasını gerektirir (Battal, Ahmet.

Güven Kurumu Nitelendirmesi Işığında Bankaların Hukuki Sorumluluğu, Ankara 2001, s. 106). O hâlde, bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşılık hafif kusurlarından dahi sorumludurlar. Ayrıca, bu sorumluluğu kaldırmaya yönelik sözleşmeler de geçerli değildir.

Zira sorumsuzluk sözleşmesi hükümlerine sınırlama getiren 818 sayılı Borçlar Kanununun (818 sayılı BK) 99/2 ve 100/3 (6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 115/3 ve 116/3) maddeleri gereğince, bankaların hafif kusurlarından dolayı ortaya çıkan sorumluluğunu kaldıran sözleşme hükümleri geçersiz olacaktır.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6762 sayılı TTK) 20/2. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6102 sayılı TTK) 18/2) maddesi gereğince, tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır. Nitekim, bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklıdır. Bu sebeple bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlüğü şüphesiz daha ağırdır. Özellikle bankaların internet bankacılığı hizmeti vermeye başladıkları andan itibaren özen yükümlülüğünün daha da arttığının kabul edilmesi gerekmektedir (Yılmaz, Süleyman; Hukuki Açıdan İnternet Bankacılığı, Ankara, 2010, s. 152.).

Buna karşılık, hiç kuşkusuz, internet bankacılığı işlemlerinde müşteriler de kendilerinden beklenen her türlü tedbiri almak ve her türlü dikkat ve özeni göstermek zorundadırlar. Bu sebeple bilgisayarlarına başkalarının ulaşmasına imkân tanıyan her türlü gerçek ve sanal saldırıyı önleyici tedbirleri almaları ve bu konuda azami özeni göstermeleri gerekmektedir. Müşterilerin, internet bankacılığında kullanılmak üzere kendilerine verilen özel bilgilerini, banka ve kredi kartlarında olduğu gibi, üçüncü kişilerden özenle koruma ve saklama yükümlülüğü mevcuttur. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi hâlinde müşterinin kendi kusurundan kaynaklanan bu durumun sorumluluğuna kusuru oranında katlanması gerekmektedir.

Bu itibarla, müşterinin internet dolandırıcılığı eyleminin işlenmesinde ve kişisel bilgilerinin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesinde kusuru var ise 818 sayılı BK’nın 44. (6098 sayılı TBK’nın 52.) maddesi gereğince bu kusur, müterafik kusur olarak değerlendirilebilecektir. Bu durumda banka, sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirememesinde kusurlu olmadığını 818 sayılı BK’nın 96. (6098 sayılı TBK’nın 112.) maddesi gereğince ispat etmek durumunda olup, ayrıca müşterisinin müterafik kusurunu da ispat etmekle yükümlüdür (Yasaman, Hamdi; Banka Hukuku, İstanbul 2013, C. II, s.105)...." hususunun belirtildiği,

Somut olayda; davacının internet bankacılığı giriş tercihini 16/05/2021 tarihinde ...... onay olarak değiştirdiği ve o tarihten beri de işlemlerini ...... onay ile gerçekleştirdiği, davacı şirket yetkilisinin bankaya ait olup olmadığı belli olmayan bir numaradan yapılan aramayı kabul ederek mobil bankacılık şifresini paylaştığı, davalı bankanın ise davacının hesabından 04/08/2023 tarihinde 14:30-14:32 saatleri arasında kısa aralıklarla 10 ayrı işlemle EFT yapılmasına engel olamadığı,

bu nedenle tarafların %50'şer oranda kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince davanın kısmen kabulü ile.

5.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine şeklinde yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava; davacının davalı bankada bulunan hesabından rızası dışında yapılan işlemler nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.

Her ne kadar ilk derece mahkemesi, dosyada yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda tanzim edilen rapor hükme esas alınarak değerlendirme yapmış ise de; dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu incelendiğinde, ses kaydına yönelik CD'nin olaydan yaklaşık iki yıl önceki şirket yöneticisinin telefonu ve post cihazı ile ilgili sorunun giderilmesine yönelik olduğu, davacı şirketin yöneticisinin soruşturma sırasındaki beyanında geçen hususların ayrıntılı olarak değerlendirilmediği, davalı bankanın kusursuz olduğu belirtilmesine rağmen davacı şirket çalışanlarının kusurunun ayrıntılı olarak tespit edilip belirtilmediği, dosyadaki delillerin davacı talebinin esastan karara bağlanmasına yeterli olmadığı kanaatinde olduğumdan;

Sayın çoğunluğun istinaf taleplerini esastan inceleyip HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi sıfatıyla hüküm kurması gerektiği görüşüne katılmıyorum.

Başkan ... · e-imzalıdır