Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/250 K.2024/1716

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 14/11/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı tarafların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket...... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd.

Şti., davalı ... ile yapılan görüşmeler neticesinde, kendisinden düzenli olarak çelik dövme ürün almak konusunda davalı ile mutabakata varıldığını, bu kapsamda farklı tarihlerde davalıdan ürün sipariş edildiğini ve ödemelerin yapıldığını, ticari ilişkinin devam edeceği saikiyle davalının ürünleri hazırlayabilmesi için cari hesaba dayalı olarak kendisine peşinen fazladan ödemeler de yapıldığını, bu itibarla davalıya toplam 30.975,50 TL fazladan ödeme yapıldığını, ancak davalı hem fazla ödeme almasına hem de daha önceki siparişlerin ücretini almış olmasına rağmen, bir kısım ürünleri teslim etmediğini,

davalı tarafından düzenlenen 10.01.2022 tarihli satış faturası bulunan bu siparişe ilişkin 687 adet teslim edilmeyen ürünün KDV dahil bedeli 26.751,70 TL olduğunu, cari hesaptan da anlaşılacağı üzere bunun haricinde 30.975,50 TL de fazladan ödeme yapıldığını, toplam 57.727,20 TL alacaklarının bulunduğunu, davalıya karşı Konya.. İcra Müdürlüğü ....

Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, bu takibe itiraz edildiğini, faiz başlangıç tarihi olarak 19.11.2022 tarihinin kabul edilmesi gerektiğini beyan ederek 57.727,20 TL'nin 19.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Konya ilinde .... Civata unvanıyla dövme çelik ve civata üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacı taraf müvekkilinin iş yerine gelerek.

No:1, No:2, No:3, No:4 dövme çelik mamüllerini alacaklarını beyan ettiğini, davacı taraf, müvekkilinin iş yerinde ürettirmek istediği dövme çeliklere ilişkin ölçüleri anlattığını, bu ölçü ve istekler doğrultusunda müvekili tarafından özel çizimler ve kalıplar yaptırıldığını, istenilen dövme çeliğin üretimine ilişkin müvekkili tarafından toplamda 80.000,00 TL'ye kalıp yaptırıldığını, yaptırılan bu kalıpların tüm masraf ve maliyetlerine davacı tarafından katlanılacağı hususunda anlaşmaya varıldığını, ancak davacının bu masrafı ödemediğini, bu kalıpların müvekkili tarafından başka işlerde kullanılmasının mümkün olamayacağını,

taraflar arasındaki ilk fatura tarihi olan 28/12/2021 tarihinden bu yana müvekkilki tarafından üretilen No:1,No:2,No:3,No:4 çelik dövmeler; davacıya aynı prosedürle ve aynı şekilde eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacı taraf. Bakırköy .. İcra Müdürlüğü ....

Esas sayılı icra takibini başlatana kadar herhangi bir iade faturası kesmediğini, herhangi bir resmi yazılı bildirimde bulunmadığını, davacının, müvekkili tarafından döktürülen bu özel kalıpların parasını ödememek için eksik mamul aldığını iddia ettiğini, davacının icra takibindeki iddialarının da çelişkili olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ".... davacı şirket .......Sanayi Ve Dış Ticaret Ltd.

Şti. ile davalı ... arasındaki sözleşme uyarınca, çelik dövme ürün alımı konusunda anlaşma yapıldığı, 687 adet teslim edilmeyen ürün nedeniyle ve cari hesaba bağlı fazladan ödeme yapılması nedeniyle 57.727,20 TL alacaklı olunduğundan bahisle mahkememizde alacak davası açıldığı, mahkememizce alacak durumunun tespiti amacıyla uzman bilirkişilerden rapor alındığı, alınan bilirkişi raporuna göre; davacı tarafın ticari defterlerine göre davacının davalıdan 30.975,50 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre; davacının davalıdan 29.742,00 TL alacaklı olduğu tespitinde bulunulduğu,

tarafların ticari defterlerinin 29.742,00 TL yönünden bir biri ile uyumlu olduğu, davacı tarafın ticari defterlerindeki fark nedeniyle ve 687 adet ürünün davacıya teslim edilmediğine ilişkin, davacı vekiline 14.11.2023 tarihli duruşmada yemin teklifinde bulunup bulunmayacağı hususunun hatırlatıldığı, davacı vekilince yemin teklifinde bulunulmayacağına yönelik beyanda bulunulduğu, davacının ve davalının ticari defterlerine yönelik inceleme neticesinde davacının davalıdan 29.742,00 TL alacaklı olduğuna karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar dava, alacak davası ise de; mahkememizdeki iş yoğunluğu ve davaya konu alacak nedeniyle Konya ..İcra Müdürlüğünün...

E. Nolu dosyasında takip yapılmış olması nedeniyle, sehven kısa kararda, dava itirazın iptali olarak değerlendirilerek karar verilmiş, kısa karar ile gerekçeli karar arasında uyumsuzluk olmaması gerektiğinden, hüküm kısmında bir değişiklik yapılmamıştır." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalının Konya ..İcra Müdürlüğünün .... esas nolu dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 29.742,00 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağa uygulanacak %20 icra inkar tazminatı olan 5.948,40 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketçe fazladan ödenen 30.975,50 TL'lik bedelin iadesi talepleri ile ilgili olarak müvekkili şirket ticari defterlerinde 30.975,50 TL fazladan ödendiği belli olmasına rağmen, davalı tarafın ticari defterlerinde 29.742,00 TL olarak gözüktüğü için taleplerinin 29.742,00 TL'lik kısmı kabul edildiğini, iki taraf ticari defterleri arasındaki bu farkın neden kaynaklandığı irdelenmeksizin karşı tarafın ticari defterlerine itibar edildiğini, bu hususun hatalı olduğunu,

müvekkili tarafından ödemesi yapılan ancak müvekkiline teslim edilmeyen 687 adet ürünün tutarı olan bu bedelin iadesi talepleri ile ilgili olarak, ürünlerin teslim edilmediğine dair belge bulunmadığı yönündeki bilirkişi raporuna itibar edilerek,

taleplerinin reddine karar verildiğini, ayrıca karar gerekçesinde yemin teklif etmedikleri de gerekçe olarak gösterildiğini, teslim olgusunu davalının ispatlaması gerekirken ürünlerin teslim edilmediğini ispatlamalarının beklenmesi ve yemin teklif etmedikleri ihtimalde mevcut delillerin nasıl değerlendirildiği açıklanmaksızın taleplerinin reddine karar verilmesinin de hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili katılma yoluyla verdiği istinaf dilekçesinde özetle.

Davacının, müvekkili davalıya halen ödemediği özel yapım kalıpların ücretinin halen bakiye olduğunu, bu kalıpların değerinin mahkemece tespitinin yapılması gerektiğini, müvekkilinin, alacağının en azından bir kısmını kurtarabilmek için davacıya yaptığı mamulün üretimine devam etmediğini ve 11/09/2023 tarihli bilirkişi raporundaki 29.742,00 TL bedel üzerinde mahsup hakkını kullandığını, davacı taraf ise geri kalan ödemesi gereken 50.000,00 TL bedelli kalıp parasını ödemek yerine; alacağının 107.257,22 TL olduğuna karar kıldığını ve Bakırköy ..

İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı icra takip dosyasını başlattığını, davacı taraf bu tutardan devamında vazgeçtiğini ve 57.727,20 TL harca esas bedelli iş bu davayı açtığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ticari satımdan kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince dava alacak davası olmasına rağmen itirazın iptali davası gibi karar verildiği, bu yanlışlığa gerekçede yer verildiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının alıcı, davalının da satıcı konumunda olduğu, davacının davalıya fazladan ödeme yaptığını ayrıca bir kısım malların da davalı tarafından teslim edilmediğini iddia ettiği, davalının ise malların eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacının özel olarak yaptırılan kalıplardan dolayı kendisine 80.000,00 TL borcu olduğunu savunduğu görülmüştür.

İlk derece mahkemesince tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, davacı defterlerine göre davacının davalıdan 30.975,50 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerine göre davalının davacıya 29.742,00 TL borçlu olduğu, davalı ticari defterlerinde görünen borç esas alınarak kısmen kabul kararı ile itirazın iptali şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Tarafların ticari defterlerine göre 108.766,50 TL, 221.490,72 TL ve 169.920,00 TL bedelli 3 adet fatura ile satış yapıldığı bu faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı defterlerinde 99.000,00 TL, 223.000,00 TL ve 199.000,00 TL ödeme kaydının ve 10.152,72 TL lik iade faturasının kayıtlı olduğu, davalı defterlerinde de bu ödeme kayıtlarının ve iade faturasının kayıtlı olduğu davalı defterlerinde ayrıca davacı defterlerinde bulunmayan 110.000,00 TL davacıya eft yapıldığı kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı, 10/01/2022 tarihli 221.490,72 TL bedelli faturadaki mallardan 687 adedini davalının teslim etmediğini teslim edilmeyen mal bedelinin 26.751,70 TL olduğunu iddia etmiş ise de söz konusu faturayı davacı kendi ticari defterlerine kaydetmiştir. Davacının faturayı ticari defterlerine kaydetmiş olması faturaya konu malları teslim aldığına karine teşkil etmektedir. Bu sebeple davacının eksik teslim iddiasını yazılı delillerle ispat etmesi gerekmektedir. Davacı bu konuda yazılı bir delil sunmamış, mahkemece hatırlatılmasına rağmen yemin teklifinde de bulunmamıştır. Bu sebeple teslim edilmeyen mal bedeli olarak talep edilen 26.751,70 TL yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Davalı kendi ticari defterlerinde 110.000,00 TL davacıya eft gönderdiği kaydı oluşturmuş ise de bu kaydın tevsik edici belgelerle doğrulanması gerekmektedir. Davalının tevsik edici belgesi olmadan oluşturduğu bu kayda itibar edilemez.

Davalı ayrıca davacının kendisine kalıplardan dolayı 80.000,00 TL borcu olduğunu, davacının kalıpların bedelini bugün yarın ödeyeceğim diyerek kendisini oyaladığını savunmuş ise de bu konuda yazılı delil ibraz edememiştir.Bu durumda kural olarak davacının ticari defterlerinde alacak olarak görünen 30.975,50 TL'ye göre karar verilmesi, daha önceki icra takibi ile temerrüdün gerçekleştiği kabul edilerek taleple bağlılık kuralı da gözetilerek alacağa 19/11/2022 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesi gerekecektir.

Ancak davalının yemin deliline de dayandığı mahkemece davalıya yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılmadan karar verildiği görülmüştür

Bu sebeple davalıya kendi ticari defterlerindeki 110.000,00 TL davacıya eft gönderdiği kaydı ile ilgili ve de kalıplardan dolayı davacının kendisine 80.000,00 TL borcu olduğu, davacının kalıpların bedelini kendisine ödeyeceği konusunda davacıyla anlaştıkları, davacının kalıpların bedelini ödemediği konularında yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle yukarıda belirtildiği şekilde inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi, ayrıca dava itirazın iptali davası olmadığı halde itirazın iptali şeklinde hüküm kurulması ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi de yerinde olmadığından ve bu durum kamu düzenine ilişkin olduğundan tarafların istinaf başvuru taleplerinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır