Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/346 K.2024/1817

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 02/05/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacağının sağlanması amacıyla 19.11.2021 tarihi itibariyle 551.514,38 TL alacağın tahsili için Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, takipte avans faizi talebinin yanında kısmi ödemelerin Türk Borçlar Kanunu 100. madde hükmünce öncelikle faiz, masraflar ve ferilerine mahsup edilmesi taleplerinin olduğunu, ancak davalının takibe 08/12/2021 tarihinde özetle;

"....İcra takibine konu alacağın dayanağı olan Sürgülü Vana ve Darbesiz Dinamik Vantuz Mal Alımına Ait Sözleşmenin 12.2.2 maddesinde” İdare muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren Yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 45 gün içinde yükleniciye ve vekiline ödemeyi yapacaktır.” hükmü bulunduğunu, sözleşme gereği muayene kabul tutanağının düzenlenmesinden sonra yüklenicinin yazılı talebi üzerine belirtilen sürede ödeme yapılacağının açıkça düzenlendiğini,

yüklenici/alacaklının muayene ve kabul raporunun düzenlenmesinden sonra yazılı ödeme talebinde bulunmaksızın doğrudan icra takibi yapmasının haksız ve kötüniyetli olduğunu, takip tarihi itibari ile idaremiz temerrüde düşmediğini ve ortada muaccel bir alacak bulunmamaktadır…." biçimindeki nedenleri ileri sürerek itiraz ettiklerini, bu nedenle takibin durdurulmasına karar verildiğini, ancak davalı taraf itirazından 1 gün sonra (09/12/2021 tarihinde ) müvekkili şirketin......Katılım Bankası'ndaki ............ nolu hesabına 550.000,00 TL ödeme yaptığını, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu,

bu nedenlerle açıklanan nedenlerle ve yargılamada belirlenecek durumlar karşısında fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ......

E. sayılı dosyası ile yapılan takibe karşı davalının itirazının (davalının takipten ve itirazından sonra 09/12/2021 tarihinde yaptığı 550.000,00TL ödeme ve takip taleplerindeki yapılan ödemelerin öncelikle faiz, masraflar ve ferilerine mahsup edilmesi talepleri de dikkate alınarak) iptaline ve takibin takipte belirtilen şartlarda devamına ve %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının davalıdan avans faizleriyle alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu dava hukuki dayanaktan yoksun usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı idarenin düzenlediği ..... ihale kayıt numaralı Sürgülü Vana ve Darbesiz Dinamik Vantuz Alımına ilişkin ihaleyi aldığını ve idare ile davacı şirket arasında 05.05.2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre ihale konusu malları teslim süresi 75 gün olup teslim tarihinin ise 19.07.2021 olduğunu, ancak davacı şirketin malları sözleşme şartlarına uygun üretmediğini ve bu nedenle malların idarece kabul edilmediğini ve davacının malları yeniden üretim yaparak 67 gün gecikmeyle 24.09.2021 tarihinde teslim ettiğini,

67 günlük gecikmeden dolayı 540.000TL*%0,05 (on binde beş)=günlük 270,00 TL ceza kesildiğini ve toplam 270,00TLX67 GÜN-18.900,00 TL ceza tahakkuk ettirildiğini, davacının ihale bedelini idareden tahsili için Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .....

Esas sayılı dosyası ile idare aleyhinde icra takibi başlattığını, davacı dilekçesinde malın kabul tarihinin 27.09.2021 tarihi olması nedeniyle bu tarihten sonra 45 gün içinde ödeme yapılması gerektiğini ileri sürdüğünü, ancak davacının bu iddiasının mesnetsiz olduğunu, zira sözleşmenin 12.2.2 maddesinde” İdare muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren Yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 45 gün içinde yükleniciye ve vekiline ödemeyi yapacaktır.” hükmünün bulunduğunu,

sözleşme gereği muayene kabul tutanağının düzenlenmesinden sonra yüklenicinin yazılı talebi üzerine belirtilen sürede ödeme yapılacağının açıkça düzenlendiğini, bu sebeple davacının iddiasının aksine ödeme süresi muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren değil muayene kabul raporunun düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi ile başlamakta bu tarihten itibaren 45 günlük süre içinde ödeneceğini, ancak davacının bu süreçte yazılı bir talebi olmadığını, bu nedenle takip tarihi itibari yazılı bir talep ile idarelerinin temerrüde düşmediğini ve ortada muaccel bir alacak bulunmadığını,

alacak sözleşmenin 12/2 maddesindeki süreçten sonra muaccel hale geleceğini, idarenin tüm ihale sözleşmelerine haberi olmaksızın bir icra takibine muhatap kalmamak için yazılı talep şartını koyduğunu, zira benzer ihtilaflı bir küçük bir alacak için idarenin onlarca gayrimenkul, araçlarına ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, yüklenici/alacaklının muayene kabul tutanağından sonra yazılı talepte bulunmadan bu şekilde icra takibi yapmasının haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla davacının davasının reddi ile haksız olarak başlatılan icra takibi nedeniyle %20' den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayımızda İdare Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu 27/09/2021 tarihinde düzenlenmiş olup bu tarihten icra takibinin başlatıldığı 19/11/2021 tarihine kadar davalıdan ödeme hususunda yazılı bir talepte bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Gerek tarafların tacir olması gerekse de taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince muacceliyet şartı nazara alındığında eldeki davada takip tarihi itibariyle alacağın muaccel hale gelmediği, alacağın takip talebi yazılı müracaat kabul edilmesi halinde alacağın 16/01/2022 tarihinde muaccel olacağı hali hazırda davalı tarafından borç muaccel hale gelmeden 09/12/2021 tarihinde ödeme gerçekleştiğinden davacının talep edebileceği alacak aslı, takip öncesi faiz, takip sonrası faiz ve yargılama giderleri,

vs bulunmadığından yukarıda detayı ve künyesi verilen Yüksek Mahkeme ilamları da emsal alınarak davanın reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

4.Bir takım davalı iddialarının karşılanması: a.İcra Takibinde Sonra Yapılan Ödeme Açısından Yapılan Değerlendirmede: Her ne kadar davacı dava dilekçesinde ve aşamalardaki yazılı beyanlarında "Madem yazılı başvuru ve 45 gün dava şartı vardı da takibe itirazından 1 gün sonra neden ödeme yaptın" şeklinde itirazda bulunmuş ise de yukarıda detayı verilen T.C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 21/10/2022 Tarih ve 2021/1843 Esas-2022/1727 Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davalı idare tarafından takip tarihi itibariyle alacağın muaccel olmaması nedeniyle icra takibine itiraz edilmiş olup itirazdan sonra ödeme yapılmış olmasının icra takibine yapılan itirazdan vazgeçme mahiyetinde olmadığına kanaat edilerek davacının bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.

b.Fatura Üzerinde Hesap Bilgilerinin Yer Alması ve Faturanın Düzenleme Sebebi Nedeniyle Ayrıca Yazılı Talebe Gerek Olmadığı Yönündeki İddialar Açısından Yapılan Değerlendirmede: Her ne kadar davacı dava dilekçesinde ve aşamalardaki yazılı beyanlarında dava ve takibe dayanak 24/09/2021 tarihli faturada alacaklı ...... Sanayi İç ve Dış Ticaret Ltd.

Şti'nin açıkça banka hesap bilgileri, faturanın içeriği ve neden kesildiğinin yer alması sebebiyle davalının muacceliyet itirazına itibar edilemeyeceği ifade edilmiş ise de yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 16/03/2022 Tarih ve 2022/307 Esas-2022/2338 Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davalı idareye davacı tarafından yazılı bir talepte bulunması gerektiğinden, böyle bir talebin yapılmamış olması ve fatura üzerinde yazan iban nosunun da yazılı talep yerine geçmeyeceği kanaatiyle davacının bu yöndeki iddialarına itibar edilmediği...." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarece düzenlenen hakediş raporuna göre müvekkili şirketin kestiği 637.200,00 TL'lik fatura için (kesintiler ve mahsuplar düşüldükten sonra) müvekkili şirkete 619.110,00 TL ödeneceğini, bu kapsamda davalı idarenin 08/11/2021 tarihinde müvekkili şirketin .......

Katılım Bankası A.Ş'deki hesabına kısmi (69.110,00 TL) ödeme yaptığını, ancak neticeden kalan bakiye olan (619.110-69.110=550.000) 550.000,00 TL'nin aradan 45 günden fazla zaman geçmiş olmasına rağmen bir türlü ödenmediğini, bunun üzerine 19/11/2021 tarihinde icra takibi açıldığını, takipte talep eden asıl alacak ile davalı idarenin müvekkilin hesabına takibe itirazından hemen bir gün sonra 09/12/2021 tarihinde gönderdiği rakamın 550.000,00 TL olduğunu, deliller toplanmadan özellikle hukuki fiiller (idareden şifai ve yazılı mail yoluyla ödeme talepleri vs.) konusundaki tanıklar dinlenmeden dosyanın bilirkişiye tevdi edildiğini,

açıklanan nedenlerle davalı idareye yazı yazılarak müvekkili şirketin kendilerine 21.10.2022 tarihli (mail, fax vb yollarla) yazılı başvurusu olup olmadığının sorulmasına, akabinde davanın reddi kararının kaldırılarak kabulü yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde hakimin davayı aydınlatma görevi düzenlenmiş olup, “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.” düzenlemesi mevcuttur.

Söz konusu düzenlemelere göre, hakim tarafından öncelikle dilekçelerde yazılı vakıalarla ilgili açık olmayan, belirsiz gördüğü hususları davacıya açıklattırmalı ve daha sonra HMK 194. maddesi gereğince tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların somutlaştırılması istenilmelidir. Davacının dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında "....Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ....

E. sayılı dosyası ile yapılan takibe karşı davalının itirazının (davalının takipten ve itirazından sonra 09/12/2021 tarihinde yaptığı 550.000,00TL ödeme ve takip talebimizdeki yapılan ödemelerin öncelikle faiz, masraflar ve ferilerine mahsup edilmesi talebimiz de dikkate alınarak) iptaline..." karar verilmesini talep ettiği, icra dosyasında takip çıkışının 551.514,38 TL olduğu, davacının dava dilekçesinde dava değerini göstermediği, tevzi formunda ise 64.383,00 TL üzerinden harç yatırıldığı anlaşıldığından,

davacıya takibin tümüne yönelik mi itirazın iptalini talep ettiği, 64.383,00 TL yönünden itirazın iptali talep ediyorsa bu miktarı neye göre talep ettiği açıklattırılarak gerekirse eksik harç tamamlattırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu husus açıklığa kavuşturulmadan yargılamaya devam olunarak karar verilmesinin doğru olmadığından re'sen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, usuli işlemler tamamlandıktan sonra değerlendirme yapılmak üzere dava dosyasının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince;

yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır