Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/417 K.2025/1181

: 2- ........ : 3- ........ : 4- ........ : 5- ........ : 6- ........ : 7- ........ VEKİLİ : Av..... : 8- ........ (Davadan önce ölmüştür)

MÜTEVEFFA

9- ........ TASFİYE MEMURU : ....... DAVA : Alacak

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/09/2025

YAZIM TARİHİ : 25/09/2025

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 12/07/2019 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine dairemizce yapılan inceleme sonucunda verilen 30/12/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozularak dairemize iade edildiği anlaşılmakla, dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ........ A.Ş. ve ........ San. İşlet. A.Ş. olmak üzere 1994 yılından itibaren peyder pey ........ San. İşletmeleri Tic.

A.Ş.'den 675.000,00 Euro'luk hisse senedi aldığını, müvekkilinin hisse senedi alırken davalı tarafın kendisine kâr edeceğine ilişkin büyük umutlar verdiğini, müvekkilinin karşı tarafa güvendiğini ancak beklentilerinin karşılanmadığını, bağlı şirket ve hakim şirketin sorumluluğu ile müvekkilinin zararları ile hisselerinin toplam değeri ve almaları gereken toplam miktar tespiti için Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasınca başvuru yapıldığını, ancak bu konuda eda davasının açılması gerektiği gerekçesiyle tespit talebinin reddedildiğini, şirketler topluluğuna ilişkin hükümlerin T.T.K'nun 195-210 maddelerinde yer aldığını, öncelikle dikkat edilmesi gereken maddenin T.T.K'nun 202. maddesi olduğunu, hakim şirket bağlı şirket veya pay sahiplerini kayba uğratmamak yükümlülüğü altında olduğunu, müvekkilinin karşı tarafa güvenerek hisse senedi aldığını ancak kâr edemediğini, bu nedenlerle müvekkilinin yatırmış olduğu para, şimdiye kadar alması gereken kâr payı, faizi,

elde edilemeyen kâr nedeniyle uğranılan zararların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "....Davacı vekilince 6102 sayılı TTK'nun 195-210.maddeleri kapsamında hakim şirketin hakimiyetini hukuka aykırı şekilde kullanması sebebiyle davacının zarara uğradığını, pay sahiplerinin zararının denkleştirilmemesi halinde pay sahibini hakim şirkete veya yöneticilerine dava açabileceklerini söz konusu davada tazmin yerine pay sahiplerinin paylarının satın alınmasına karar verilebileceğini, davacının davalı şirketten hisse senedi aldığı, davalı şirketin ortağı olduğu ancak davacının hisseleri satın aldıktan bu güne kadar davalı şirketten herhangi bir kar payı almadığı ileri sürülerek,

hisse alım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bugüne kadar işlemiş alacak dönemini kapsayacak şekilde yatan paranın, kar payının ve faizinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği, davalının talebin zamanaşımına uğradığını, talebini somutlaştırmadığını, kar dağıtımına ilişkin genel kurul kararı bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, 6102 sayılı TTK'nun 202.

Maddesinde düzenlenen denkleştirme davasının hakim şirketin bağlı şirket üzerindeki hakimiyetini hukuka aykırı olarak kullanması nedeniyle bağlı şirketin pay sahipleri ve alacaklılarının bağlı şirketin uğramış olduğu zararın hakim şirketten tazminini isteyebileceği, davacının hakim şirketin bağlı şirket üzerindeki hakimiyetini hukuka aykırı olarak kullanması nedeniyle davacının uğradığı zararın (yatırdığı para, kar payı, faiz) tazminini talep ettiği, dolayısıyla davanın TTK'nun 202.

Maddesinde düzenlenen denkleştirme davası mahiyetinde olmadığı, yine 6102 sayılı TTK'nun 379.(6702 sayılı TTK'nun 329.maddesi) ve 6102 sayılı TTK'nun 480.(6702 sayılı TTK'nun 329.maddesi) gereğince anonim şirket ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemecekleri, ayrıca yetkili kurulların bir kararı olmadıkça da anonim şirketler, pay senetlerini nominal bedellerinin üzerinde halka arz edemeyecekleri, Sermaye artırımlarında, yeniden ihraç edilecek payların taliplilerine “primli” olarak tahsis edilmesi mümkün olduğu,

bunun için de, prim miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin kanuni yedek akçeye eklenmesi ve anılan hükümlerin uygulanabilmesi için de ortada geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunması gerektiği, yine anonim şirketlerde ortakların kâr payı isteyebilmesi için şirket genel kurulunun kâr payı dağıtımı konusunda bir kararı gerektiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 19/12/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre dava tarihinden geriye dönük olarak davalı şirketlerin genel kurullarınca kar dağıtımı yönünden alınmış bir karar da bulunmadığı,

benzer dava için Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30/12/2013 tarih ve 2013/13641 Es. 2013/23736 Kar.

Sayılı kararının da benzer doğrultuda olduğu anlaşıldığından davacının davalı ........ dışındaki davalılar yönünden davasının reddine, davalı ........'nin dosya içerisine uyap sistemi üzerinden alınan nüfus aile kayıt tablosu örneğine göre 01/10/2012 tarihinde vefat ettiği, davacı tarafından bu davalı aleyhine alacak davasının 24/12/2015 tarihinde açıldığı, mahkememizin 21/06/2016 tarihli duruşmasının 1 (bir) no'lu ara kararı ile.

Davalılardan ........'nin dava tarihinden önce ölmüş olduğu anlaşıldığından davacı vekiline ........'nin mirasçılarını belirleme ve davaya dahil etmesi için bir aylık kesin süre verilmesine, talep halinde mirasçılık belgesi alması hususunda mahkememizce yetki belgesi verilebileceğinin hatırlatılmasına karar verildiği, duruşmada bu hususun davacı vekiline hatırlatıldığı ancak davacı tarafça süresi içerisinde davalı ........'nin mirasçılarının davaya dahil edilmediği, bir davada, davalı sıfatı (pasif husumet- dava ehliyeti) dava konusu hakka uymakla yükümlü olan kişiye ait olduğu,

dava ehliyetinin (aktif-pasif husumet) bulunmasının 6100 sayılı HMK.114/1-d.maddesi gereğince dava şartlarından olduğu ve aynı kanunun 115.maddesi gereğince dava şartlarının varlığının mahkemece davanın her aşamasında resen araştırılmasının gerektiği gibi taraflarca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği, davalı ........'nin pasif husumet(dava) ehliyetinin bulunmadığı....." gerekçesiyle davacı tarafından davalılardan ........ hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacı tarafından diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin ilgili hisseleri davalıların hisselerden çok kâr edileceği, çok kazanacağı ve ortak olunacağını taahhüt etmeleri üzerine aldığını, aynı dönemde bu yöntemle pek çok hisse satışının yapıldığını, ilgili hükümler uyarınca davalıların hakim şirket konumunda bulunmasının en önemli sonucu hakim şirketin bağlı şirkete dolayısıyla davalıların müvekkiline karşı kanuni yükümlülüklerinin bulunduğunu, bu yükümlülüklerin TTK'nın 202.madde kapsamında belirlendiğini,

bu madde kapsamında hakim şirketin yani davalıların müvekkilini uğratmış oldukları tüm zararları giderme ve hisselerini geri alma sorumluluğunun bulunduğunu, hakim şirketlerin bağlı şirketi veya pay sahiplerini kayba uğratmama yükümlüğü altında olduğunu, müvekkilinin ........

A.Ş'ye güvendiğini, maddi olarak kendisine katkı sağlayacağına inandığını, müvekkilinin karşı taraftan hisse senedi satın aldığını ancak kâr edemediğini, üstelik zarara uğradığını ve yatırdığı parayı dahi geri alamadığını, kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, davalılara ait araç ve gayrimenkullerin kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dairemizin 30/12/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince davalılardan ........ hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılara karşı açılan dava ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Dairemizce verilen karar davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla: "....Dava konusu uyuşmazlığa uygulanan 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi Anayasa Mahkemesinin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın yasal dayanağı ortadan kalkmış olmakla tarafların iddia ve savunmaları ile ilk itirazları değerlendirilerek davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının resen bozulmasına karar vermek gerekmiştir...." gerekçesiyle dairemiz kararının BOZULARAK dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargıtay bozma ilamından sonra dairemizce yapılan yargılamada Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Dava; alacak istemine ilişkindir.

Davaya son veren taraf işlemleri olan feragat, kabul ve sulh, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307 ilâ 315. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Tasarruf ilkesinin bir sonucu olarak davaya son veren taraf işlemleri hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Bir başka ifade ile taraflar davayı kabul ederek ya da davadan feragat ederek veya sulh sözleşmesi yaparak yargılamanın her aşamasında ve hatta kanun yollarında herhangi bir hükme gerek kalmaksızın davayı sona erdirebilirler. Ancak bu işlemler vekil tarafından yapılacaksa vekilin vekâletnamesinde özel yetkinin bulunması gerekir (HMK m. 74).

Davadan feragat, davayı kabul ve sulh, içerikleri itibariyle birer maddi hukuk işlemi olmakla birlikte, yapılış şekli itibariyle birer usulü işlemdir. Bu nedenle söz konusu işlemler bir taraftan maddi hukuk anlamında uygulama imkânı bulan iradeyi bozan hâllere dayanılarak iptal edilebilirken, diğer taraftan kesin hüküm gibi sonuç doğurmaktadır.

Davadan feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (HMK m. 307). Davadan feragat eden davacı, bununla dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde istemiş olduğu haktan kısmen veya tamamen vazgeçer. Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olup, yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğurur.

Davacı vekilinin 10/10/2025 tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiği, davaya konu nizanın tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri türden olduğu, davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan ve kanun yollarından feragate ilişkin özel bir kısım bulunduğu anlaşıldığından davacı vekilinin davadan feragat beyanı nazara alınarak istinaf talebine ilişkin dilekçesinin reddine, Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .....