Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/419 K.2025/795

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.02.2024 günü İstanbul İli ... ilçesinde müvekkiline ait .... plakalı araçla,

davalının sahip olduğu ... plakalı ticari araç ve dava dışı ...-...

plakalı araçlar arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, incelenen kaza tespit

tutanağı, tramer kayıtları ve ekspertiz raporuna göre meydana gelen trafik kazasında davalıya

ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilinin

aracında oluşan hasarda %100 yani tam kusurlu olmasıyla sorumlu olduğunun tespit edildiğini,

somut olayda müvekkilinin aracının onarım gördüğünü ve 42 gün boyunca aracını

kullanamadığını, yani bu süre boyunca araçtan mahrum kaldığını, müvekkilinin aracını ileri

zamanlarda satacak olursa, muhtemel alıcının müvekkilinin aracının daha önceden kazalı

olduğu gerekçesiyle istenen bedeli vermeyeceğini, daha düşük bedelle satın almak isteyeceğini

ve cari değerinin düşeceğini, zamanında bakımı yapılan 2023 model ... marka .... modeli ve

henüz 17.861 km'de olan müvekkilinin aracının daha fazla değer kaybı yaşayacağının açık

olduğunu, müvekkiline ait aracın kaza nedenli uğramış olduğu değer kaybının da taraflarına

ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla

(belirsiz alacak davası olarak) şimdilik 200,00 TL'nin (araç mahrumiyet bedeli

100,00 TL, değer kaybı bedeli 100,00 TL) davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari

faiziyle beraber tahsiliyle, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar

verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin araç işleteni olmadığını, kaza dolayısıyla oluşan zarardan sorumlu

olmadığını, 01.02.2024 tarihinde meydana gelen kazada ... plakalı aracın müvekkili

şirketin mülkiyetinde olduğunu, müvekkili şirketin yalnızca uzun süreli araç kiralama işini

yaptığını, aracın işleteni ... Belediyesine araç kiralama sözleşmesi ile

kiralandığını, davaya konu kazanın ... Belediyesinin kendi çevre temizlik işinde

araçları kullanırken meydana geldiğini, aracın sürücüsünün de yine kendi çalışanı olup kazaya

sebep olan şoförün müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, müvekkilinin gerek araç işletenin

sorumluluğu gerekse adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında mesul tutulmasının söz

konusu olamayacağını, ... plakalı aracın 19.10.2021 tarihli araç teslim tutanağı ile

.... Belediyesi'ne teslim edildiğini, müvekkili şirketin trafik sicilinde aracın maliki

görünse bile işleteni olmadığından davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, müvekkili

şirketin söz konusu araç üzerinde hiçbir hukuki veya fiili kontrolünün bulunmadığını,

sürücünün müvekkili şirket çalışanı olmadığını, kusurun tespit edilmesi gerektiğini, maddi

tazminatın davacı tarafça ispat ve bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, meydana gelen

kazadan aracın işleteni olan ... Belediyesi’nin sorumlu olduğunu, müvekkili ile

kiracı arasındaki sözleşme gereği aracın şoförünün hatalarından kaynaklı hasarlarda kiracının

sorumlu olduğunu belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın

... Belediye Başkanlığı'na ihbarına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin

davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Belediyesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle ;

her ne kadar kazaya karışan aracın işleteninin müvekkili belediye olduğu iddia edilerek dava

ihbar edilmiş ise de müvekkili belediyenin işleten sıfatının bulunmadığını, olaya karışan ... plakalı çöp kamyonunun ... Turizm Taşımacılık İnşaat Güvenlik Sistemleri

Temizlik ve Gıda Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin aracı olduğunu, 2918 sayılı Yasanın 85.

maddesi uyarınca sorumluluğun müvekkili belediyede olmadığını, müvekkili belediyenin

tazmin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, müvekkili belediyenin TBK ve KTK uyarınca

herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kazaya karışan araç sayısı dikkate

alındığında belediyede şoför olarak çalışan ... plakalı araç sürücüsünün %100

kusurlu olmasının da mümkün olmadığını, takip mesafelerini korumayan diğer sürücülerin de

kazada kusurlu olduklarını, davacının herhangi bir zararı var ise poliçe kapsamında sigorta

şirketinin sorumlu olduğunu, temerrüdü söz konusu olmayan ve haksız fiile dayalı tazminat

isteminde ticari faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, tazminata hükmedilmesi halinde

tarafların kusurları, hatır taşımacılığı, müterafik kusur hususlarının da dikkate alınması ve buna

göre tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, davanın ilgililere ihbarına,

yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep

etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 01/02/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı olup olmadığı, davacının araç mahrumiyetine ilişkin zararının bulunup bulunmadığı, bu zarar kalemlerinin tespiti halinde toplamda ne kadar zararın bulunduğu, davacının zararlarının tespiti halinde davalılardan tazmini şartlarının oluşup oluşmadığı, tarafların kusur oranının ne olduğu, davalının işleten sıfatının bulunup bulunmadığı hususlarının tespitine ilişkindir.

İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de; bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devredilmesi halinde, artık üzerinde fiili hakimiyetin kalmadığı ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.

Yerleşmiş yargısal uygulamalara göre işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Davalı tarafın kaza tarihinde aracın işleteni olmadığı iddiasına yönelik olarak cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu Katı Atıkların Toplanması, Nakli ve Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralanması İşi Hizmet Alımına Ait Sözleşme ve Taşıt Kiralama Sözleşmesi kapsamında dava ... Belediyesi Başkanlığı'na ihbar edilmiş olup; ihbar olunan Mahkememize sunmuş olduğu beyan dilekçesinde, işleten sıfatının dava dışı ... Tur. Taş. İnş. Güv. Sist.

Temizlik ve Gıda San. Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğunu beyan ettiği görülmüştür. Dava dışı ... şirketi ile davalı şirket arasında organik bağ bulunup bulunmadığı, aralarında akdedilen taşıt kiralama sözleşmesi kapsamında yapılan ödemelerin defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda inceleme yapmak üzere dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan bilirkişi raporunda özetle. "1- 21.01.2022 tarihinde, idare sıfatıyla ihbar olunan ...

Belediyesi Çevre Koruma

ve Kontrol Müdürlüğü ile yüklenici sıfatıyla dava dışı ... Turizm Taşımacılık İnşaat

Güvenlik Sistemleri Temizlik ve Gıda Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. arasında, 01.02.2022 işe

başlama ve 30.09.2024 işi bitirme tarihli, “Katı Atıkların Toplanması, Nakli ve Kent

Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralanması İşi Hizmeti Alımına

Ait Sözleşme” imzalandığı,

2- Taşıt sahibi sıfatıyla davalı .... Otomotiv İnşaat Turizm Taşımacılık Temizlik ve Gıda

Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. ile kiracı sıfatıyla dava dışı ... Turizm Taşımacılık İnşaat

Güvenlik Sistemleri Temizlik ve Gıda Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. arasında, ...

plakalı 2021 model ... Kamyon araç için 01.02.2022 - 30.09.2024 tarihlerini kapsayan

“Taşıt Kiralama Sözleşmesi” düzenlendiği,

3- Davalının 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak

elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının Maliye İdaresine kanuni süresinde

yüklendiği, envanter defterlerinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı,

4- Davalının, dava dışı ... Turizm Ltd. Şti.’ye ay sonlarında araç kiralama bedeline

ilişkin faturalar düzenlediği ve düzenlediği faturaları ticari defter kayıtlarına aldığı... " şeklinde, taraf vekillerinin itirazları kapsamında değerlendirme yapmak ve davalı şirket ile dava dışı ... şirketi arasında organik bağ bulunup bulunmadığı hususunda açık değerlendirme yapmak üzere daha önce rapor düzenleyen mali müşavir bilirkişiye dosya tevdi edilerek alınan ek bilirkişi raporunda ise özetle; "...Taşıt sahibi sıfatıyla davalı şirket .... Otomotiv İnşaat Turizm Taşımacılık Temizlik ve

Gıda Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. ile kiracı sıfatıyla dava dışı ... Turizm Taşımacılık

İnşaat Güvenlik Sistemleri Temizlik ve Gıda Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. arasında; aynı adreste

faaliyet gösterilmesi, aynı faaliyet alanlarında bulunulması, aynı bağımsız denetim şirketi

tarafından denetime tabi tutulması, ortaklık yapılarının benzer veya aynı olması, üst düzey

yöneticilerinin aynı şahıslardan oluşması, şirketler arasında mali ilişkilerin mevcut olması,

şirketlerin birbirine ekonomik destek sağlaması nedenlerinden dolayı organik bağın mevcut

olduğu..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi kök ve ek raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı tarafça 01/02/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait .... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklanan zararın tazmini istemi ile işbu davanın açıldığı,

davalı şirketin kaza tarihinde ... plakalı aracın işleteni olmadığından bahisle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiği, dosya kapsamında yer alan Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme ve Taşıt Kiralama Sözleşmelerinin ayrı ayrı incelenmesinde kaza tarihi olan 01/02/2024 tarihinde ... plakalı aracın 01/02/2022-30/09/2024 tarihleri arasında dava dışı ... Tur. Taş. İnş. Güv. Sist. Temizlik ve Gıda San.

Dış Ticaret Limited Şirketi'ne kiralanmış olduğu, ayrıca ihbar olunan ... Belediyesi Başkanlığı ile dava dışı ... Tur. Taş. İnş. Güv. Sist. Temizlik ve Gıda San. Dış Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen Hizmet Alımına Ait Sözleşme kapsamında ... plakalı aracın 19/10/2021 tarihinde ihbar olunan ... Belediyesi'ne teslim edildiği, dosya kapsamında yer alan kaza yeri fotoğraflarında da aracın üzerinde ...

Belediyesi yazdığı göz önünde bulundurulduğunda aracın fiili hakimiyetinin de ... Belediyesi'nde bulunduğunun ve aracın kaza tarihindeki işleteninin ihbar olunan ...

Belediye Başkanlığı olduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu halde davalı şirketin araç üzerinde fiili hakimiyetinin kalmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla araç üzerinde işletenlik sıfatının devam etmeyeceği anlaşılmakla, davalının pasif husumeti bulunmadığından, davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş, aşağıda yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza