Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/507 K.2024/1035

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında 09/01/2024 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin uzmanlık alanının petrol, petrol türevleri, gübre ve her türlü kimyevi maddelerin ticareti olan, sektörde otuz yılı aşkın süredir faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkil şirketin 08.11.2007 tarihli ve 6932 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren “...

Dış Ticaret A.Ş.” ticaret unvanını kullandığını, aynı zamanda “...” markasının 26.11.2010’da Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde... numarasıyla müvekkil şirket lehine tescil ve ilan edildiğini, Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilan ile davalının ... İşlem San. ve Tic. Ltd. Şti.” olan ticaret unvanını “... Kimya San. ve Tic. Ltd.

Şti.” ibaresi ile değiştirmiş olduğunun haricen öğrenildiğini, arabulucuya başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, davalı tarafça TTK m.52 hükmü gereğince müvekkilinin ticaret unvanına tecavüz edildiğini, davalının işbu haksız eyleminin aynı zamanda TTK kapsamında haksız rekabet hali teşkil ettiğini, davalının haksız rekabet teşkil eden işbu eylemleri nedeniyle müvekkilinin kanundan doğan hak ve menfaatlerinin daha fazla zarar görmesinin engellenmesi amacıyla HMK m.389/1 uyarınca ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünün gerektiğini,

müvekkilinin marka hakkının ihlali söz konusu olduğunu müvekkili tarafından 13.12.2022 tarihinde keşide ettirilen ve 16.12.2022 tarihinde davalı muhataba tebliğ olan ihtarname ile eylemlerini durdurması ihtar edilmiş ise de ihtarnamenin yanıtsız bırakıldığını ve davalının halihazırda aynı ticaret unvanı ile ticari ilişkilerini sürdürmeye devam ettiğini belirterek;

fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile davalının hukuka aykırı olarak tescil ettirdiği ticari unvanını kullanmasının durdurulmasına ve "..." markasını tek başına veya başkaca herhangi bir ibare ile birlikte kullandığı her türlü ürün ve internet üzerinde kullanmasının tedbiren sona erdirilmesine, davalı tarafından müvekkil şirketin ticaret unvanına tecavüz teşkil eden işbu haksız eylemin tespitine, bu doğrultuda davalının mevcut ticaret ünvanının terkini ile müvekkilinin kanundan doğan haklarına halel getirmeyecek şekilde değiştirilmesine,

davalı tarafça hukuka aykırı unvan kullanımı suretiyle gerçekleştirilen eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, menine ve kaldırılmasına, davalı tarafın sebep olduğu zararlara karşılık 1.000 TL maddi ve 1.000 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine ve ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Somut olayda davacı ticaret unvanının davalı tarafça kullanıldığını ayrıca tescilli markasının ihlal edildiğini de belirterek marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine karar verilmesi ile davalı aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmektedir. Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/07/2013 tarihli 2012/14794 Esas ve 2013/14155 sayılı kararında:

"Dava, haksız rekabetin tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat talepleri ile hükmün ilanı istemine ilişkindir.

Dava dilekçesinde, davacının tasarım hakkına sahip olduğu okul formalarının reklamını yapmak üzere katalog hazırlattığı, katalogda yer alan fotoğrafların davalı tarafından kullanıldığı, katalog fotoğraflarındaki ürünlerin tasarım tescil belgesiyle korunduğu gibi fotoğrafların da 5846 Sayılı FSEK hükümleri gereği eser sayıldığı, bu eserlerin mali haklarını kullanma yetkisinin sadece eser sahibi davacıya ait olduğu iddia edilmiş; mahkemece de, davalının eylemlerinin 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 84/2. maddesi gereğince haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5846 Sayılı FSEK in 76. maddesi gereğince, adı geçen kanunun düzenlediği hukukî ilişkilerden doğan davalarda, görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir. Bu itibarla, davada delillerin takdirinin ihtisas mahkemesine ait olacağı kuşkusuzdur.

"5846 sayılı FSEK ile 551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerden kaynaklanan hukuk davaları için, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde, bir ticaret mahkemesi varsa bu mahkemenin, birden fazla ticaret mahkemesi varsa eşit tevzi suretiyle ticaret mahkemelerinin, müstakil ticaret mahkemesi olmayıp, 1 ve 2 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesi varsa 1 numaralı, birden fazla asliye hukuk mahkemesi varsa 3 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna" ilişkin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun, 20.11.2003 tarih ve 537 sayılı kararından sonra,

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, 16.09.2004 tarih ve 396 sayılı kararı ve daha sonra alınan ve halen yürürlükte olan 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile anılan Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere ilişkin davalar bakımından, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde, Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş olup olmamasına bakılmaksızın, bir ya da iki asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bir numaralı asliye hukuk mahkemesi,

ikiden fazla asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde 3 numaralı asliye hukuk mahkemesi görevlendirilmiş, bu mahkemelerin yargı çevresinin adli yargı adalet komisyonlarının merkez ve mülhakatları olan ilçeleri kapsadığı da belirtilmiştir. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları, kamu düzenine ilişkindir ve temyiz dahil, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. İhtisas Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir.

Bu durumda, mahkemece, dava konusu uyuşmazlıkta davanın ihtisas mahkemesi olarak yetkilendirilmiş bulunan Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi için görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir." şeklinde açıklandığı üzere davada Mahkememizin görevli olmadığı ve Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile, mahkememizin görevsizliğine, davaya bakmaya Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Dış Ticaret A.Ş uzun yıllardır ticaret unvanını kullanmakta olan bir şirket olduğunu ancak ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin kasten ve müvekkilinin ticaret unvanından haksız yarar elde etmek amacıyla "... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" unvanı ile ve ticari unvanını haksız yolla değiştirerek kendi ticari çıkarları için kullandığını, ...

Dış Ticaret A.Ş bu durumu mahkemeye taşıdığını ve hukuka aykırı kullanımın durdurulması adına ihtiyati tedbirin alınmasını talep etmiş ise de; yerel mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddedildiğini, verilen ara kararın istinaf aşamasına taşındığını ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ....

Esas dosyası kapsamında incelendiğini ve reddedildiğini, ihtiyati tedbir taleplerinin reddi kararının kesinleşmesine müteakip ilk derece mahkemesince davaya devam olunduğunu ve 09.01.2024 tarihinde mahkemece görevsizlik kararı verildiğini ancak davacının Türk Ticaret Kanunu'nun ticaret unvanına tecavüz etme durumunu düzenleyen 52. maddesine dayanarak ticaret unvanına tecavüzün tespitini, yasaklanmasını ve tazminat talebini gündeme getirdiğini,

davacı ticaret unvanına tecavüzün aynı zamanda haksız rekabete yol açtığını belirterek asliye ticaret mahkemesinin görev alanında olduğunu beyanla davalının TTK m52 uyarınca ticaret unvanına tecavüz teşkil eden işbu haksız eyleminin tespitini, bu doğrultuda davalının mevcut ticaret unvanının terkini ile müvekkilinin kanundan doğan haklarına halel getirmeyecek şekilde değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ticaret ünvanının terkini ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalının müvekkili şirket adına tescilli markayı ve ticari ünvanı kullanmasının haksız ve marka hakkına tecavüz olduğunu ileri sürerek davalı şirket ticaret ünvanının terkinine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer bir anlatımla; davacı aynı zamanda marka hakkına dayalı olarak da talepte bulunmuştur.

Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında, marka hakkına dayalı olarak açılmış bir dava olması nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerinin de tartışılması gerekmektedir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/1.maddesi gereğince Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur.

Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.

Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye ceza mahkemesince bakılır.

Mahkemelerin görevi, dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gerekmektedir.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24.03.2005 gün ve 188 sayılı kararı ile Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin, iki asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bir numaralı asliye hukuk mahkemesinin, ikiden fazla asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde üç numaralı asliye hukuk mahkemesinin, yetkilendirilmesine karar verilmiştir.

Buna göre, Ticaret Mahkemesi ile Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince karardaki gerekçelerle davada Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla Konya 3.Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla davacının istinaf başvuru talebinin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır