Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/546 K.2024/756

Av.

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

YAZIM TARİHİ : 24/04/2024

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 16/01/2024 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı, davalı...Acenteliği A.Ş., İsviçre Cenevre merkezli deniz yolu ile konteyner içinde yük taşıma işi ile iştigal eden .... S.A şirketinin Türkiye acenteliğini gerçekleştirdiğini, davacı şirketi ile davalı .... Dış Tic. Ltd. Şti.’nin makarna niteliğindeki yükü Mersin limanından, Benin ükesi, Cotonou limanına davacı şirketin acenteliğini yaptığı dava dışı .... Co.

S.A. tarafından .... nolu konişmento tahtında taşınması için anlaştıklarını, geminin varış limanına ulaştığı tarih 30.03.2017 olup, konteyner davalıya verilen 7 günlük serbest süre içerisinde yükün alıcısı tarafından boş ve sağlam şekilde limana geri getirilmediğini, konteynerin iade tarihi 26.04.2017 olup, konteyner iade tarihine kadar 21 günlük 960 USD demuraj ücreti ve liman ücretleri oluştuğunu, konteynerlerin, Liman İşletmesinde bekletilmesi, navlun sözleşmesinin icrasında çok önemli bir konu olan “demuraj”.

TTK m.1170 anlamında sürastarya süresi niteliğinde olup, bir taşıma kabı veya taşıma gereci olan konteynerlerin beklemesi ile geminin beklemesi arasında hukuki mahiyet bakımından bir fark bulunmadığını, konişmento alıcısı belirlenen serbest süre içerisinde teslim alınmadığından,

söz konusu ... nolu konteyner boşaltılarak davacı şirketin acenteliğini yapmakta olduğu taşıyana iade edilmediği için başka taşımalarda kullanılamadığını, konteynerler, konteynerin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle, burada geçen günlerin niteliği demuraj olup, taşıyana tarifeye uygun şekilde demuraj ücreti isteme hakkını verdiğini, davalılar tarafından demuraj ve her türlü giderlerinin ödeneceği kabul edildiğini, bedellerin davacı şirketle davalı şirket arasında yapılmış olan navlun sözleşmesi kapsamında,

sözleşmenin tarafı ve yükün taşıtanı olan davalı şirket adına 14.04.2017 tarihli .... sıra nolu ve 28.04.2017 tarihli... ve ... sıra nolu faturalar düzenlenerek davalı şirkete iletilmiş olmasına rağmen davalı şirketin bu bedelleri ödemekten kaçındığını, davalı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gerektiği gibi yerine getirmediğini, Konya .. İcra Müdürlüğü nezdinde ....

E. dosyası ile icra takibi başlatılmak zorunda kalındığını, ancak davalı "borcunun 750 EURO olduğunu, geri kalan kısmı kabul etmediğini belirterek" borca ve ferilerine itiraz ederek, 750 EURO'ya denk gelen kısmı ödendiğini, fakat geri kalan 901,86 USD + 201,19 EURO alacak için takip durduğunu belirterek, davalı şirket tarafından Konya ..

İcra Müdürlüğü ...E. numaralı icra dosyasında alacağa yapılan haksız itirazın iptaline, takip talebine konu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın bir yıllık yasal süre geçtikten sonra açıldığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı şirket.... & ... aracılığı ile gönderdiği dava konusu konteyneri alıcı teslim alınmadığı için geri almak zorunda kalmıştır.Dava konusu konteyner bu sebeple limandan hiç çıkmadan davalıya geri iade edildiğini, davacının iddia ettiği bu sürede davacının iç işleyişinden kaynaklanan ve davalıya yüklenemeyecek keyfi sebeplerden dolayı demuraj ücreti istenmesi mümkün olamayacağını, davalı doğrudan sözleşmenin tarafı olmadığını, herhangi bir yükümlülüğü olmadığı için temerrüde düşmediğini,

Yargıtay'ın kararlarında olduğu gibi doktrinde yaygın görüşün bu şekilde olduğunu, davacı tarafın maksimum kazanç elde etmek için konteyner bekleme ve gecikme uygulamalarını kötüye kullandıklarını, ayrıca davacının konteyner demurajı olarak anılan talep hakları için TTK m. 1170 dayandıkları böylece konteynerin beklemesinden doğan alacak hakkı “sürestarya parası” (ücreti) imiş gibi yargılama malzemesi yapıldığını, bu yük başlangıçta aracı firma.... ... &.... tarafından ...firmasına taşıttırıldığını, yani muhatap öncelikli olarak... firması değil .... & .... firması olduğunu,

fakat ...bank tarafından işlemin belli süre aralığında bitirilmesi gerekliliği hatırlatılması ve bahsi geçen konteynerin .... firmasının ... acentesinin keyfi olarak yavaş davranmasından dolayı 90 günden fazla Cotonou Limanı'nda bekletilmesi sebebiyle sonradan haberdar olunduğunu, yani başlangıç itibariyle taşıma ile ilgili bir sözleşme varsa bu davalı şirketle değil aracı firma .... &....firmasıyla olduğunu, bu yüzden başlangıç itibariyle herhangi bir yükümlülük altına girecek bir sözleşme mevcut olmadığını, burada da davacı masraf konusunda olduğu gibi çelişkili iddialarda bulunduğunu,

davalı konteynerin alıcısına teslim edilmediğini öğrendikten sonra derhal müdahil olduğunu, bu sebeplerle haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "... Somut olayda; davacı şirketi ile davalı ....Dış Tic. Ltd. Şti.’nin makarna niteliğindeki yükü Mersin limanından, Benin ükesi,...limanına davacı şirketin acenteliğini yaptığı dava dışı ...o.

S.A. tarafından .... nolu konişmento tahtında taşınması için anlaştıkları, konteynerin davalıya verilen 7 günlük serbest süre içerisinde boş ve sağlam şekilde limana geri getirilmediği, konteynerin iade tarihinin 26.04.2017 olması nedeniyle, konteyner iade tarihine kadar 21 günlük 960 USD demuraj ücreti ve liman ücretleri oluştuğundan bahisle Konya ..İcra Müdürlüğünün ...

Esas nolu dosyasında takip yapıldığı, yapılan takibe itiraz üzerine, mahkememizde itirazın iptaline yönelik dava açıldığı, mahkememizce davacı ve davalı tarafların ticari defterlerinin incelemesinde; defterlerin bir birini doğrulamadığının tespit edildiği, ayrıca mahkememizce İstanbul...Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile uzman bilirkişi heyetinden taraf itirazlarını da kapsayacak şekilde rapor alınmış, alınan rapor sonucunda. Demuraj

isteme koşullarının oluşmadığı yönünde tespitte bulunulmuştur. Dosyamızda alınan raporların denetime el verişli ve hüküm vermeye yeterli olduğu dikkate alınarak, bilirkişi raporları doğrultusunda, davacının davasının reddine karar verilmiş ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının yetersiz olup reddedilen davaya ilişkin ret sebeplerini açıklayıcı detay barındırmadığını, alınan bilirkişi raporlarının yanlış, isabetsiz ve hukuka aykırı tespit, nitelendirme ve değerlendirmeler içerdiğini, hükme esas alınamayacak nitelikte olan bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İstinaf Dilekçesinin Reddi" başlıklı 346/(1). maddesinde; istinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkemenin istinaf dilekçesinin reddine karar vereceği düzenlenmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341.maddesinin (2) no'lu bendinde, miktar veya değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu belirtilmiş, 2.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41.maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmiş, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiş,

2023 yılı değerleme oranına göre yapılan hesaplamaya göre 2024 yılı için istinaf kanun yoluna başvurma kesinlik sınırı 28.250,00 TL olarak belirlenmiştir.

İlk derece mahkemesinin karar tarihi 16/01/2024 olup, istinaf istemine konu miktar ise Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 15.02.2022 tarih 2021/9196 Esas 2022/1109 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi dava tarihindeki efektif satış kuruna göre 8.814,72 TL (901,86 USD X 7,7450 + 201,19 EURO X 9,095 = 7.905,22) olup, dava değeri ise 7.656,79 TL olarak gösterilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na 6763 sayılı Kanun ile ilave edilen Ek-Madde 1 hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle HMK'nın 341/2. maddesi gereğince miktar veya değeri 28.250,00 TL'yi geçmeyen malvarlığına ilişkin kararlar kesin olup, HMK'nın 346. maddesi gereğince kesin olan karara ilişkin istinaf dilekçesi ilk derece mahkemesince reddedilebileceği gibi 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebilir.

Dava dosyasının incelenmesinde; istinaf kanun yoluna başvuran davacının talep miktarı nazara alındığında; davacı yönünden kararın kesin olduğu, istinaf kanun yolunun açık olmadığı, ilk derece mahkemesi hakiminin kanunla verilmeyen bir hakkı tanımak suretiyle hükme karşı istinaf kanun yolu açık olduğunu belirtmesinin, taraflara; yasayla verilmemiş bir hakkı (istinaf kanun yolunu) bahşetmeyeceği sonuç ve kanaatiyle davacının istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinin HMK 352/1-b maddesi gereğince reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan . · e-imzalıdır · Üye . · e-imzalıdır · Üye . · e-imzalıdır · Katip . · e-imzalıdır