Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/637 K.2024/2035

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı, 15.12.2013 yılında ...

A.Ş. .....t bayisi olan firmadan bir adet traktör aldığını, bunun karşılığında icraya konulan senedi teminat olarak verdiğini, traktörü kendi hesabına aldığını, 2.000,00 TL peşinat verdiğini, çektiği kredinin üzerini tamamlayarak firmaya 31.500,00 TL gönderdiğini, kalan parayı da elden ödediğini, traktör bayisi olan firmaya vermiş olduğu senet incelendiğinde senet üzerinde 36.250.00 TL miktarın yine yazı ile senet bedeli ve borçlunun ismi ile iki adet imzasının olduğunu, diğer hususların senet üzerinde boş olarak bırakıldığını, traktör firmasının senet bedeli ödendiği için senedi teslim etmek üzere kardeşi olan ...'ye verdiklerini,

davalının senedin kendisine verildiğini haber vermediğini, davalı kardeşi ile araları bozuk olduğu için firma tarafından verilen senedin üzerine lehtar olarak kendi ismini, tanzim ve vade tarihi ile yetki yerini doldurarak icraya koyduğunu, davalının haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, Akşehir İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitini ve aleyhine takibe konulan senet miktarı üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı, senedin alacaktan mücerret olduğunu, dolayısıyla taraflarca da senede karşı bir def'i ileri sürülecekse bunun yazılı bir sözleşmeye dayanması gerektiğini, bu senedin başka bir ilişkiden dolayı alındığını gösteren hiçbir yazılı delil bulunmadığını, davacının bahsettiği traktör alımı ile bu alacak ilişkisine konu olan bono arasında illiyet bağının olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir.

Kambiyo senetleri birer ödeme aracı olup borçlu, bononun teminat olarak verildiği, bedelsiz kaldığı vb... yönündeki iddialarını ancak yazılı ve kesin delillerle ispatlamalıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2018/2939 Esas, 2019/4786 Karar, 2017/3521 Esas, 2019/1844 Karar sayılı kararları). Ayrıca 6102 sayılı TTK'a göre açık (boş) bono düzenlenebilir.

Boş olarak düzenlenen bononun anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin iddiaların da ancak yazılı delillerle ispatı mümkün olup, ispat külfeti davacı borçlu üzerindedir.

T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ..

Hukuk Dairesi'nin .... esas, .... karar sayılı ilamı da gözetilerek; davacı tarafça, takip konusu bononun davacı tarafından davalıdan alınan traktör karşılığında teminat olarak verildiği iddiasında bulunulduğu, T.C.Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığı'nca verilen 03/10/2023 tarihli cevabi yazıda dosya kapsamında aldırılmış bir bilirkişi raporunun bulunmadığının bildirildiği, davacının iddiasını usulünce ispatlayamadığı, Boş olarak düzenlenen bononun anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin iddiaların da ancak yazılı delillerle ispatı mümkün olup, ispat külfeti davacı borçlu üzerinde olduğu,

davalını tanık dinlenmesine muvafakatinin bulunmadığı, davacı tarafından açıkça yemin deliline de dayanılmadığı görülmekle, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, hile iddiası uyarınca tanık dinletme taleplerinin kabul edilmesi, tanık dinletme taleplerinin reddi halinde de soruşturma dosyasında alınan tanık beyanının nazara alınması gerektiğini, davanın yargılama sırasında istirdat davasına dönüştüğünü, istirdat taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça, keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 26.07.2020 keşide, 26.8.2020 vade tarihli, 36.250,00 TL bedelli, nakten kaydı bulunan bononun traktör alımı sırasında dava dışı traktör firmasına keşideci ismi ve imzası ile senet bedeli dışındaki kısımları boş bırakılarak teminat senedi olarak verildiği,

senet bedeli ödendikten sonra dava dışı traktör firmasının senedi iade etmek üzere davalı kardeşine verdikleri, davalının da senedin lehtar hanesine kendi ismini ayrıca senette tanzim, vade tarihleri ile yetki yerini doldurarak haksız ve kötüniyetli bir şekilde aleyhine takip başlattığından takipten dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiş, davalı tarafça ise, senedin sebepten mücerret olduğu, davacının iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, dava ve takip konusu senedin davacının iddia ettiği gibi traktör alımı ile bir bağlantısının bulunmadığı savunularak, davanın reddi istenmiştir.

Davacı tarafça yargılama sırasında hile durumuna ilişkin tanık dinletmek istedikleri ve ayrıca ceza soruşturma dosyasında da tanığın ayrıntılı olarak beyanda bulunduğunun ileri sürüldüğü, mahkemece davacının tanık dinletme talebinin reddine karar verildiği, soruşturma dosyasında senette yer alan imza ve yazılar hususunda inceleme yaptırıldığı ve uzmanlık raporu alındığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta ispat yükü davacı üzerinde olup, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiği, her ne kadar hile iddiası her türlü delille ispat edilebilir ise de, davacı tarafça dinlenilmesi talep edilen tanık beyanının sonuca bir etkisinin bulunmadığı kanaatine varıldığından ve davacı tarafça yemin deliline de dayanılmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı ve davacı vekilinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiğine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır