Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/890 K.2025/599

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 19/03/2024 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yumurta alım - satımına ilişkin olarak anlaşma yapıldığını, müvekkilinin yumurtaların bedeli olarak davalı şirkete 21.05.2021 tarihinde 115.000,00 TL ödeme yaptığını, davalı şirketin söz konusu satışa ilişkin olarak, ödeme tarihinden sonra,

20.08.2021 tarihli ...... numaralı 115.000,00 TL bedelli faturanın düzenlendiğini, fatura konusunun ise 210.000 adet yumurta olduğunu, ancak söz konusu faturanın müvekkiline tebliğ edilmediğini, müvekkilinin yumurtaların bedeli ödenmesine rağmen, davalı şirketin ödemeye konu yumurtaları müvekkiline teslim etmediğini, bu nedenle davalı şirkete Konya...

Noterliğinin 23.01.2023 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek ödemeye konu 210.000 adet yumurtanın teslim etmesinin istendiğini ancak davalı şirketin yine de yumurtaları teslim etmediğini, davalı şirketin söz konusu yumurtaları teslim etmemesi sebebiyle müvekkilinin ticaretinin sekmeye uğradığını, zarar ettiğini beyan ederek müvekkili tarafından bedeli ödenen ancak davalı tarafından teslim edilmeyen her biri en az iki kg ağırlığında ve içerisinde 30'ar adet tavuk yumurtası bulunan 7.000 koli yumurtanın yani toplamda 210.000 adet yumurtanın müvekkiline aynen teslimine,

dava konusu malın halen teslim edilmemiş olması sebebiyle HMK 107. madde hükmünce ileride alınacak bilirkişi raporu ile artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL gecikme tazminatının temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bir sermaye şirketi olduğunu ve tüzel kişiliğe haiz olduğunu, e-tebligat adresi kullandıklarını, müvekkiline fiziki tebligat yapılmasının düzenlemeye aykırı olduğunu, hükmi şahıslara yapılacak olan tebligatlarda bir derecelendirilme sistemi öngörüldüğünü, bu sıranın herhangi bir şekilde bozulması tebligatın usulsüzlüğü sonucunu doğurduğunu, müvekkili şirkete yapılan tebligatta ise bu sıraya uyulmaksızın müvekkilinin asgari ücretle çalışan vasıfsız bir işçisine tebligatın yapıldığını,

davacının dava dilekçesinde 20.08.2021 tarih ...... numaralı 115.000,00 TL bedelli faturanın teslim edilmediği iddia etmişse de teslim edilmeyen faturanın tüm ayrıntıları ile bilinmesinin, dava dilekçesi içerisinde ek olarak sunulmasının işbu faturanın alıcıya teslim edildiğini, süresi içerisinde faturaya itiraz etmediğini, aradan geçen iki yılı aşkın süreden sonra işbu iddiayı ileri sürmesinin hukuki açıktan faydalanmaya çalışılarak haksız kazanç elde etme çabasına ilişkin olduğunu, müvekkili şirketin davacıya iddia edilen yumurtaların teslimi ile birlikte satıma konu faturayı teslim ettiğini ve faturanın içerik itibariyle kesinleştiğini,

davacı, ifaya konu malı 210.000 adet tavuk yumurtası olduğunu, her biri en az 2 kg ağırlığında ve içerisinde 30'ar adet tavuk yumurtası bulunan 7.000 koli yumurta olarak belirlemiş ise de taraflar arasında yumurtaların niteliğini gösterir herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını, ayrıca davacı tarafından talep edilen temerrüt faizi de ifanın ferisi nitelikte olup, edim ifa edildiğinden,

ifa anında açıkça feri haklarını saklı tuttuğuna dair hiçbir delil sunmadığı da göz önüne alındığında temerrüt faizi talebi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın görevsiz mahkemede açıldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflar arasındaki ihtilaf; davacı tarafından davalı şirket hesabına para gönderilip gönderilmediği, gönderilmiş ise tutarının ne kadar olduğu, gönderilen paranın avans niteliğinde olup olmadığı, davacı tarafından yapılan ödeme avans niteliğinde ise davalı tarafça davacıya mal teslimi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise teslim edilen mal tutarının ne kadar olduğu, takip tarihi itibariyle takip alacaklısının alacaklı olup olmadığı ile varsa alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.

Davacı vekili, ... tarafından yapılan ödemeye ilişkin olarak kendilerine mal teslimi yapılmadığını savunmuştur. Dava dilekçesine ekli 21/05/2021 tarihli ödeme dekontunun incelenmesinde ...'nin 21/05/2021 tarihinde fatura bedeli yumurta açıklaması ile davalıya 115.000,00 TL tutarında ödeme yaptığı anlaşılmıştır

Davacı yapılan ödemelerin avans ödemesi niteliğinde olduğunu iddia etmiş, davalı ise mal teslimi yapıldığını savunmuştur. Bu iddia ve savunmaya göre ispat yükü davacı üzerinde olup, öncelikle yapılan ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğu ispatlanmalıdır. Davalı tarafından tanzim edilen 115.000,00TL bedelli fatura ödeme tarihinden sonra tanzim edildiğinden yapılan ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğu kabul edilmelidir. Ayrıca, davalı tarafından da yapılan ödemenin borç ödemesi olduğu yönünde bir savunmada bulunulmamıştır. Bu nedenle davacı tarafından yapılan 115.000,00 TL tutarında ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

Bu aşamada ispat yükü davalı üzerinde olup, davalı 20/08/2021 tarihli, 115.000,00 TL bedelli faturadaki malların davacıya teslim edildiğini ispatlamalıdır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede bu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Bunun yanında davalı tarafından yumurtaların davacıya teslim edildiğine ilişkin bir delil ibraz edilmemiştir.

Bu kapsamda, 20/08/2021 tarihli, 115.000,00 TL bedelli faturadaki malların davacıya teslim edildiği ispatlanamadığından davacının aynen teslime yönelik talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davacı davaya konu yumurtaların her biri en az iki kg ağırlığında olduğunu belirtmiş ise de, fatura üzerinde bu yönde bir kayıt olmaması, dosya içerisinde buna ilişkin bir delil bulunmaması karşısında davacı tarafa yemin delili hatırlatılmış, ancak davacı tarafından yemin teklifinde bulunulmayacağı ifade edilmiştir. Bu doğrultuda davaya konu yumurtaların piyasa ortalamalarında olduğu yönünde kanaat oluşmuş ve bu hususun icra aşamasında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davacı vekilinin yumurtaların aynen ifasına yönelik talebine bağlı davasının kabulü ile; 210.000 adet yumurtanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bir sermaye şirketi olduğunu ve tüzel kişiliğe haiz olduğunu, e-tebligat adresi kullandıklarını, müvekkiline fiziki tebligat yapılmasının düzenlemeye aykırı olduğunu, hükmi şahıslara yapılacak olan tebligatlarda bir derecelendirilme sistemi öngörüldüğünü, bu sıranın herhangi bir şekilde bozulması tebligatın usulsüzlüğü sonucunu doğurduğunu, müvekkili şirkete yapılan tebligatta ise bu sıraya uyulmaksızın müvekkilinin asgari ücretle çalışan bir işçisine tebligatın yapıldığını, müvekkiline gönderilen tebligatın kanunlara açıkça aykırılık teşkil ettiğini,

usulsüz tebligat hükümleri işletilerek müvekkilinin ıttıla tarihinden itibaren cevap dilekçesinin kabul edilmesi gerekirken mahkemece bu hususun incelenmeyerek cevap dilekçesinin reddedildiğini ve yargılamaya devam edildiğini, müvekkili şirketin davacıya iddia edilen yumurtaların teslimi ile birlikte satıma konu faturayı teslim ettiğini ve faturanın içerik itibariyle kesinleştiğini, tarafların uzun yıllardır ticari alışveriş yaptıklarını, davacının gerek kendi adına gerekse yetkilisi olduğu ......

Ltd. Şti. Şirketi adına defaatle ticaret yaptığını, satışı yapılan malların teslimine ilişkin faturalar ve teslim fişlerinin düzenli olarak teslim edildiğini, bu hususta tanıkları bulunmasına rağmen mahkemece tanıkların dinlenmediğini, tanıkların dava konusu malın teslim edildiğini bilen hatta teslimatı yapan kişiler olduğunu, davacının şahsı adına yaptığı ticaretlerde güvene dayanarak parayı kendisine ait olan şirketine,

şirketi ile yaptığı ticaretlerde de parayı şahsi hesabına gönderterek ya da ayni mal konusunda parayı gönderdikten sonraki malı şirketi üzerinden alarak şahsı üzerinden almadı gibi göstermek suretiyle kötüniyetli bir şekilde hareket ettiğini, daha sonra bunu dava konusu yaparak parayı ya da ayni malı iade isteyerek haksız bir kazanç elde ettiğini, davacı ve şirketi adına mahkemece sorgu yapılması durumunda davacının tüm dava konularının aynı olduğunun görüleceğini, davacının bildirdiği Konya....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas numaralı davasının da bu konuya dair en büyük delillerden olduğunu, kabul etmemekle birlikte basiretli bir tacirin bu denli defaatle mağdur edilmesinin hayatın ve ticaretin olağan akışına aykırı olduğunu, itirazlarına rağmen mahkemece yeniden bilirkişi raporu aldırılmadığını, tek kişilik bir bilirkişi raporu hüküm kurulduğunu, heyet raporu alınmadığını, tahkikatın eksik incelemeye dayalı olduğunu, dava dilekçesinde davacı tarafından talep edilen temerrüt faizinin de ifanın ferisi nitelikte olup, edim ifa edildiğinden,

ifa anında açıkça feri haklarını saklı tuttuğuna dair hiçbir delil sunmadığı da göz önüne alındığında temerrüt faizi talebinin haksız ve hukuka aykırı olup reddinin gerektiğini, mahkemece her ne kadar faiz hakkında hüküm kurulmasa da davanın kabulüne dair karar verilmesinin, faiz yönünden de bu konuda karar verildiğini düşündürdüğünü beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; satış sözleşmesinden kaynaklı borcun aynen ifası ve gecikme tazminatı taleplerine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda davacı satış sözleşmesine konu yumurtaların kendisine teslimi yanında ayrıca temerrüt faizi ile birlikte gecikme tazminatı da talep etmiş olup, davacının gecikme tazminatı talebi ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş ise de davacı tarafından istinaf talebinde bulunulmadığı için istinaf edenin sıfatına göre bu husus kaldırma sebebi yapılmamıştır.

Davalı dava dilekçesinin tebliğinin usulüne uygun olmadığını beyan ederek bu hususu istinaf sebebi yapmıştır. Dava dilekçesinin 14/09/2023 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı vekilinin 29/09/2023 tarihinde cevap süresinin uzatılması talebinde bulunduğu, mahkemece davalının süre uzatım talebinin süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ancak davalı vekilinin aynı gün yani 29/09/2023 tarihinde cevap dilekçesini sunduğu , cevap dilekçesinde delillerini de bildirdiği görülmüştür.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, cevap dilekçesiyle birlikte delillerin bildirilmesi gerekmektedir. Davalı da cevap dilekçesi ile birlikte delillerini bildirmiştir. Her ne kadar mahkemece davalının cevap dilekçesinin süresinde verilmediği kabul edilmiş ise de, tüzel kişi olan davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği, davalının verdiği cevap dilekçesinin süresinde olduğunu kabul etmek gerektiği anlaşılmıştır.

Davacının davalıya 21/05/2021 tarihinde ''Fatura Bedeli Yumurta'' açıklamasıyla 115.000,00 TL EFT gönderdiği, bu ödemeye karşılık olan yumurta faturasının ise davalı tarafından 20/08/2021 tarihinde düzenlendiği görülmüş olup, davacı 20/08/2021 tarihli fatura belirtilen 210.000 adet yumurtayı davalının teslim etmediğini iddia etmiş, davalı ise söz konusu faturadaki yumurtaları davacıya teslim ettiğini savunmuştur.

Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan raporda davalı tarafından düzenlenen 20/08/2021 tarihli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı cevap dilekçesi ekinde bir kısım teslim fişleri sunmuş ise de, bu fişlerinin hiç birinde davacının imzasının bulunmadığı, bir kısmının da paranın gönderildiği tarihten öncesine ait olduğu görülmüştür.

Dosyadaki tüm bilgi ve belgelere göre davacının 21/05/2021 tarihinde gönderdiği 115.000,00 TL'nin avans ödemesi olduğu, davalının bu ödemeye karşılık düzenlediği 20/08/2021 tarihli faturada belirtilen 210.000 adet yumurtayı davacıya teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Davalı her ne kadar delil olarak tanık deliline de dayanmış ise de, dava konusu somut olayda miktar itibariyle tanıkla ispatın mümkün olmadığı, davalının faturaya konu 210.000 adet yumurtayı davacıya teslim ettiğini yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, davalının teslim konusunda yazılı delil sunmadığı, yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1/b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...