Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1069 K.2025/949

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasında 14/04/2025 tarihinde tesis edilen talebin reddine ilişkin ara karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı şirket arasında imzalanan 01/11/2023 tarih ve ........ no'lu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile. Stryker Marka, 1288 HD model, Artroskopi Görüntüleme Sistemi, 2023 model yılı, 1 adet menkulün, 05/12/2023 tarih ve ........ no'lu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile.

Stryker Marka, 1588 HD model, Artroskopi Görüntüleme Sistemi, 2023 model yılı, 1 adet menkulün müvekkili banka tarafından satın alınarak kiracıya teslim edildiğini, davalı kira bedelini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, davalıya Gebze 2. Noterliği’nin 06/06/2024 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemi ile ihtarname keşide edildiğini, davalıya 13/06/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, 60 günlük süre geçmesine rağmen sözleşmeye konu malın müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenlerle;

mülkiyeti müvekkili bankaya ait olan ve yalnızca Finansal Kiralama Mevzuatı hükümleri çerçevesinde borçlu-davalı yanın tasarrufunda bulunan malın daha fazla davalı tasarrufunda kalmasının müvekkili banka yönünden ileride telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vereceği gerçeğinden hareketle;

böyle bir zararla karşılaşılmaması için finansal kiralamaya konu malın bir an önce taraflarına teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yasanın 31/3 maddesi mucibince uygun görülecek teminat (mektubu) mukabili finansal kiralama konusu emtiada tasarruf etmelerine izin verilmesini, davalı ile müvekkili banka arasında akdedilen anılan Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmeye konu makinelerin üzerindeki finansal kiralama şerhinin kaldırılması ve sözleşmenin fesholunduğu hususunda Finansal Kurumlar Birliği'ne müzekkere yazılmasını, sözleşmeye konu malın taraflarına teslimini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "....ihtiyati tedbir talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesinin gerektiği, davacı tarafça ibraz edilen delillerin sözleşmelerin haklı nedenle feshedildiğinin ve mallarının iadesinin gerektiği iddiasının yaklaşık ispatına elverişli olmadığı, 13/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu 2000 nolu finansal kiralama sözleşmesi yönünden ihtarname ile verilen 1 günlük süre içinde borcun kapandığının tespit edildiği,

2001 nolu sözleşme yönünde ise borcun 1 günlük süre içinde ödenmediği belirtilmiş ise de 60 günlük sürede ödenip ödenmediği yönünden bir değerlendirmenin bulunmadığı, buna ilişkin olarak ek rapor tanzimine karar verildiği dolayısıyla rapor içeriğinin de yaklaşık ispata elverişli olmadığı, bu bakımdan ihtiyati tedbirin şartlarının oluşmadığı sonucuna varıldığı...." gerekçesiyle davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik incelemeyle kurulan "ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığı ve bu nedenle ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği" yönündeki kararın hukuka uygun olmadığını, her ne kadar mahkemece "13/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu 2000 nolu finansal kiralama sözleşmesi yönünden ihtarname ile verilen 1 günlük süre içinde borcun kapandığının tespit edildiği, 2001 nolu sözleşme yönünde ise borcun 1 günlük süre içinde ödenmediği belirtilmiş ise de 60 günlük sürede ödenip ödenmediği yönünden bir değerlendirmenin bulunmadığı..." şeklinde belirleme yapılsa da söz konusu ifadelerin hükme esas alınamayacak biçimde hatalı olduğunu beyanla ara kararının kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; finansal kiralama sözleşmesine konu menkul malların kiralayana teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve Finansal Kiralama Kanunu 31/3.maddesi gereğince sözleşmeye konu malda tasarruf edilmesine izin verilmesini talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır. '' hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 390. maddesinde ''İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' hükmü yer almaktadır.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddesinde;

(1) Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

(2) Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir.

(3) Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.

Yine aynı kanunun 33.maddesinde;

(1) Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir.

Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.

(2) Sözleşme kiracı tarafından feshedilirse kiracı malı geri vermekle beraber uğradığı zararın tazminini, kiralayandan talep edebilir.

(3) Sözleşmeden kaynaklanan borçlara karşılık teminat olarak alınan ipoteklerin paraya çevrilmesinde 2004 sayılı Kanunun 150/ı maddesi hükümleri uygulanır.

(4) Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır." hükümlerinin yer aldığı,

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ihtiyati tedbir talebinin kabulü için HMK'nın 389. ve 390. maddelerinde belirtilen yasal şartların oluşmadığı, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, ihtiyati tedbir talep eden davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .....