Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1303 K.2025/1284

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 24/04/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Konya ilinde 1974 yılından beri ...... yetkili satış, servis ve yedek parça hizmeti verdiğini, davalı şirketin belli aralıklarda nezdinde bulunan araçlar için müvekkilinden bakım ve servis hizmeti talep ettiğini, son olarak da davalının kendisine ait ...... plakalı ...... marka otobüsün bakım ve onarım hizmetinin verilmesini talep ettiğini, müvekkili şirket tarafından üzerine düşen edim yerine getirilerek bakım ve onarım hizmeti verildiğini, bunun karşılığında davalıya hizmete ilişkin düzenlenen faturalar gönderildiğini, davalının,

aldığı hizmete karşılık fatura bedellerini ödemediğini, müvekkilinin de bedelini alamadığından zarara uğradığını, davalının ihtarlara rağmen ödeme yapmaması üzerine davalı aleyhine Konya ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile davalı aleyhine alacak miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının fatura bedelinin tahsili için davalı aleyhine Konya ....İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibine geçtiği, takibin borçlunun itirazı üzerine durduğu, davacının süresi içerisinde iş bu davayı açtığı, 10/03/2025 tarihli raporda sonuç olarak; davacının dava tarihi (26.06.2024) ve takip tarihi (30.04.2024) itibarıyla davalı şirketten 800.012,46 TL tutarında alacaklı olduğu,

takip/dava tarihinden sonraki dönemde taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiği ve 24.09.2024 tarihi itibarıyla davalı şirketin, davacı ......şirketine herhangi bir borcunun kalmadığının tespit edildiğini belirtildiği anlaşılmakla, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalının borcunu dava açıldıktan sonra ödeme ve bilirkişi raporu ile de borcun varlığı tespit edildiğinden,

davacı davayı açmakta haklı olup alacakta likit ve belirlenebilir olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir." gerekçesiyle, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, asıl alacak olan 800.012,46 TL'nin %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ...'nin, 16.01.2025 tarihinde ...... A.Ş. ile birleştiğini, birleşme neticesinde müvekkili şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğini, tüm hak ve yükümlülüklerin ...... Ticaret A.Ş. tarafından devralındığını, kararın yeni unvan olan "......

Ticaret A.Ş." olarak tashihi ve/veya yeni unvanın eklenmesi suretiyle tavzihinin gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararının Borçlar Kanunu 100.madde gereğince de hukuka aykırı olduğunu, ilgili madde gereğince kısmi ödemelerin öncelikle gider ve faiz borçlarına, ardından asıl alacağa mahsup edileceğini, takibe konu borcun tümünün ödenmediğini, davalı tarafından yalnızca kısmi ödeme yapıldığını, bu durumda mahkemece davanın konusuz kaldığına değil, esasına girilerek borcun varlığına ve miktarına ilişkin bir hüküm kurulması gerektiğini, takipten sonra yapılan ve borcun tümünü sona erdirmeyen ödemelerin,

davanın konusuz kaldığı anlamına gelmeyeceğini, alacaklının hukuki yararının sürdüğünü, mahkemece borcun esasına girilerek karar verilmesi, borçlu tarafından yapılan kısmi ödemenin ise TBK m.100 gereği önce faiz ve giderlere, sonrasında ana paraya mahsup edilmek üzere icra dairesi tarafından infazda dikkate alınması gerektiğini, mahkemece bu ödeme sebebiyle davayı konusuz kalmış sayarak karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiğini, ancak müvekkiline de %20 icra inkar tazminatına hükmedildiğini, ancak dava tarihinden ödeme tarihine kadar olan yasal faiz, takip masrafları,

icra takibindeki vekalet ücreti yönünden açıkça karar verilmediğini, mahkemenin feri talepler hakkında hüküm kurmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı, davalı hakkında Konya ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davanın temelini oluşturan ilamsız icra takibinde 800.012,46 TL asıl alacak, 53.017,49 TL de işlemiş faiz olmak üzere toplam 853.029,95 TL alacağın tahsili talep edilmiştir. İtiraz üzerine açılan istinaf incelemesine konu itirazın iptali davasında ise harca esas değer 800.012,46 TL olarak gösterilmiş ve bu değer üzerinden peşin harç yatırılmıştır. Ancak dava dilekçesinin netice ve talep kısmında "itirazın iptali" denilerek, takip konusu alacağın tamamının dava konusu yapıldığına dair izlenim oluşturulmuştur.

Bu durumda; öncelikle mahkemece 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen "Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi" ilkesi çerçevesinde işin esasına girilmeden önce davacının talebinin icra takibindeki (harca esas değer olarak gösterilen) asıl alacağa yönelik mi, yoksa dava dilekçesinin sonuç ve istem bölümünde belirtildiği üzere icra takibindeki toplam alacağa yönelik mi olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.

Zira, davanın takip talebindeki toplam alacağa yönelik olduğunun tespiti halinde, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28/a ve 32 inci maddeleri uyarınca eksik peşin harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceğinden öncelikle eksik peşin harcın tamamlatılması gerekecektir. Davacının talebinin harca esas değer olarak gösterilen takipteki asıl alacağa yönelik olduğunun anlaşılması halinde ise taleple bağlı kalınarak söz konusu tutar üzerinden değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekecektir.

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması tarafların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Harçlar Kanunu gereğince eksik harç tamamlanmadan yargılama devam edilememesi kamu düzenine ilişkin bir aykırılık olup mutlak bir istinaf sebebi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Zira HMK’nın 355. maddesi gereği de Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü taktirde bunu re'sen gözetir. Mahkemece, 6100 sayılı HMK'nun 31. maddesi çerçevesinde davacı vekiline davadaki talepleri açıklattırılarak belirtilen usul kuralları çerçevesinde işlem yapılıp sonucuna göre davanın konusuz kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekirken bu husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Kabule göre de; icra inkar tazminatıyla ilgili olarak '' Asıl alacak olan 800.012,46 TL'nin %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine'' şeklinde verilen karar infaza elverişli olmayıp, hüküm altına alınan icra inkar tazminatının hangi taraftan alınıp hangi tarafa verileceğinin kararda açıkça belirtilmemesi yerinde değildir. Ayrıca davacı vekili, davacı şirketin birleşme sonucu ünvanının değiştiğini beyan ettiğinden ünvanda değişiklik var ise karar başlığında davacı şirketin yeni ünvanın gösterilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacının sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...