Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/607 K.2025/726

D. İŞ KARAR TARİHİ : 18/12/2024

NUMARASI

... D. İş Esas- ... D. İş Karar

İSTİNAF EDEN VE

İHTİYATİ HACİZ

TALEP EDEN : ...... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF :......

TALEP

İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 06/05/2025

YAZIM TARİHİ : 06/05/2025

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından karşı taraf aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebi ile ilgili olarak 18/12/2024 tarihinde tesis edilen ara karara ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkilinin borçludan olan alacağına ilişkin olarak kambiyo senedi verildiğini ancak senedin vadesinde ödenmediğini, borçlunun çok miktarda borcu bulunduğu ve malvarlığını bu sebeple tasfiye ettiğinin öğrenildiğini, talebe konu ikinci borçlu şirketin ise, adresinden taşınmış olduğunun belirlendiğini, borçlu ...'in ...... isimli şirketin yetkilisi ve tek ortağı olup, şirket adına borçlanırken kendi adına da imza atarak borcu bizzat üstlendiğini, alacağın rehinle temin edilmediğini ileri sürerek, 200.000,00 TL bedelli, 25/04/2024 keşide, 30/11/2024 vade tarihli bonoya dayalı olarak borçluların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ D. İŞ KARARIN ÖZETİ: Mahkemece, "..TTK'nın 714/3. maddesinde, "Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur" düzenlemesi yer almaktadır.

200.000,00 TL bedelli senedin vade tarihi 30/11/2024'dur. Ödememe protestosu 04/12/2024 TTK.'nın 714/3.maddesinde belirlenen iki günlük süre içinde protesto çekilmediği anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nun 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. Hamilin, bonoyu tanzim edene yani keşideciye ve onun lehine aval verene karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, bononun vadesinin gelmesi gerekli ve yeterli olup, ayrıca ödememe protestosu çekmesi ve bu protestoyu bono ile birlikte ihtiyati haciz talebine eklemesi gerekmemektedir. Çünkü, yetkili hamil bu kişilere karşı doğrudan doğruya talep hakkına sahiptir. TTK’nun 779/1.maddesine göre, bir bonoyu tanzim eden kimse; tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi sorumludur. Bonoyu tanzim eden, tıpkı poliçede senedi kabul eden muhatap gibi sorumlu olduğuna göre, onunla aynı durumda olan bono keşidecisinin de hamile karşı aynı nedenle sorumlu olması gerekir.

Ayrıca bonoya tatbik olunacak hükümleri düzenleyen TTK’nun 778. maddesinin yaptığı atıf gereği aynı yasanın 708. maddesi uyarınca ödeme için ibraz edilmesi gereken bir bononun ibraz edilmemesi halinde borçlunun 712. maddeye göre bono bedelini notere tevdi etme hakkı da bulunmaktadır. Bu nedenlerle, alacaklının bono borçlularına gidebilmesi için önceden protesto düzenlemesine gerek bulunmamaktadır.

Buna karşılık, alacaklının (yetkili hamilin) bonoda cirantalara, bunlar lehine aval verenlere karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, cirantalara karşı değil, keşideciye karşı ödememe protestosu çekmiş olması ve bu protestoyu ihtiyati haciz talebine eklemesi şarttır. Zira, TTK'nun 714 ve devamı maddelerinde öngörülen protesto koşulunun yerine getirilmemesi halinde, TTK'nun 730. maddesi gereğince kambiyo senedine dayalı müracaat hakkı cirantalara karşı düşer.

Keşideciye veya cirantalara başvuru için protestonun cirantalara karşı çekilmesi gerekmemekte olup, cirantalara başvuru için keşideciye protesto çekilmesi yeterli ve gereklidir.

İhtiyati haciz isteyen tarafından onaylanmış olan talebin dayanağı olan belgenin/belgelerin fotokopisi ve dosya kapsamı incelenmekle.

200.000,00 TL bedelli ve 30/11/2024 vade tarihli senedin süresinde ödememe protestosu olmadığından lehtar ...'ne yönelik talebin reddine, diğer borçlular ... ve ... için talebin kabulüne; borcun rehinle temin edilmediği, borcun vadesinin geçtiği ve borcun ödenmediği hususları anlaşıldığından karar verilmiştir." gerekçesiyle, talebin kısmen kabulü ile,

İİK'nun 257 vd. maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlu/borçlular ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, ... ve ...'nin gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine, borçlu ... hakkındaki talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, senedin vade tarihinin cumartesi gününe denk geldiğini, vadesi hafta sonuna denk gelen senedin hafta sonu ödenme imkanı olmadığı zaman, senedin ödenmemiş senet durumuna düşmeyeceğini, bu durumuda karşı tarafın haftanın başlangıcının sonrasında 2 gün boyunca beklemek zorunda olduğunu, vadesi hafta sonuna denk gelmekte olan bir senet adına protesto çektirebilmek için pazartesi ve salı günlerinin geçmesinin bekleneceğini, kısaca çarşamba günü protesto işlemlerine başlanabildiğini yani, vadesi hafta sonuna denk gelen senedin son ödeme gününün 4 gün sarkacağını ileri sürerek, mahkeme kararının ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kaldırılarak anılan şirket hakkında da ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.'' hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Yasa'nın 258/1 madde ve fıkrasında ise; "İhtiyati hacze 50nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.'' hükmü yer almaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 714/3 maddesinde ''Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur. Görüldüğünde ödenmesi şart olan bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosu, ikinci fıkrada kabul etmeme protestosu için gösterilen süreler içinde çekilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

TTK'nın 752. maddesinde ''(1) Vadesi pazara veya diğer bir resmî tatil gününe rastlayan poliçenin ödenmesi, ancak tatili izleyen ilk iş günü istenebilir. Poliçeye ilişkin diğer bütün işlemler, özellikle kabul için ibraz ve protesto işlemleri de tatilde yapılmayıp ancak bir iş gününde yapılabilir.

(2) Bu işlemlerden birinin, son günü pazara veya başka bir resmî tatil gününe rastlayan bir süre içinde yapılması gerektiği takdirde, bu süre onu izleyen ilk iş gününe kadar uzar. Aradaki tatil günleri süre hesabına dâhildir.'' hükmü yer almaktadır.

Aynı Yasa'nın 753. Maddesinde de '' Kanunun bu Kısmında veya poliçede gösterilen süreler hesap edilirken bunların başladığı gün sayılmaz.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Yargıtay 19.HD'nin 2015/4401 E- 14065 K. Ve Yargıtay 12. HD'nin 2012/2785 E-20342 K., 2013/11814 E-21014 K., 2014/3338 E-5787 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, somut olayda ihtiyati haciz talep eden tarafça ödememe protestosunun yasal süre içerisinde çekildiği ve karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden de ihtiyati haciz talep şartları oluştuğundan mahkemece, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile talebin reddi yerinde görülmediğinden, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kaldırılmasına ve aşağıda yazılı şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...