Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/101 K.2026/275

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 03/11/2025 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ereğli/Konya İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, müvekkilinin borcu olmadığını, hukuki ilişkiyi kabul etmediklerini, zamanaşımı ve hak düşümü itirazlarının bulunduğunu, ayrıca Ereğli/Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı şikayet soruşturma dosyalarının açıldığını, iş bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini beyan ederek müvekkilinin Ereğli/Konya İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından ve takibe konu sözkonusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle %10 para cezasına mahkum edilmesine ve %20 icra kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, icra takibinin tedbiren durdurulmasına ve davacının adli yardımdan yararlandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Davacı vekilinin 01/09/2025 tarihli adli yardım talepli dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan fakirlik belgesi ile adli yardım talep edildiği, bu talep değerlendirilerek adli yardım talebinin reddine karar verildiği, ret kararına karşı yapılan itirazın 05/09/2025 tarihinde reddedildiği, davacı vekilinin yine aynı belgelere dayanarak 16/09/2025 tarihinde adli yardım talep ettiği bu talebin de mahkememizce değerlendirilerek 16/09/2025 tarihinde reddine karar verildiği,

davacı vekilinin bu sefer 22/09/2025 tarihli dilekçesi ile adli yardım talep ettiği, mahkememizce yapılan araştırma neticesinde dosyaya kazandırılan belgelere göre yine talebin reddine karar verildiği, davacı vekilinin itirazı neticesinde itiraz merci tarafından 03/10/2025 tarihinde itirazın reddine kesin olmak üzere karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce buna binaen 06/10/2025 tarihli muhtıra davacı vekiline tebliğ edilmiş ve eksik harç ve gider avansının yatırılması gerektiği bildirilmiştir. Ancak davacı vekilinin eksik harçları ve avansı tamamlamadığı ve yeniden mahkememizce daha önce değerlendirilen belgelere dayanarak adli yardım talep ettiği, Mahkememizce adli yardım talebinin reddine ilişkin 27/10/2025 tarihinde KESİN OLARAK karar verildiğine ilişkin karar verilmiştir.

Gider avansı HMK' nun 114/1-g maddesi gereğince dava şartıdır. Bu aşamadan sonra HMK gereğince öncelikle dava şartlarının incelenmesi gerekmektedir.

Eldeki davada gider avansı eksik olduğundan HMK nun 114/1-g maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan gider avansı ile ilgili hususun sonradan giderilmesi mümkün olduğundan bu konuda davacı vekiline gider avansını karşılaması aksi halde HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan gider avansının karşılanmaması (dava şartı yokluğu) nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceği ihtarını içerir muhtıra yazılmış, işbu muhtıra tebliğ edilmesine rağmen davacının kesin/yasal süre içinde dava şartı noksanını tamamlamadığı görülmüştür. Davacı vekili muhtıra ile belirlenen sürenin son günü yine adli yardım talebi göndermiştir.

Adli yardım 6100 sayılı HMK'nın 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre adli yardımın şartları“ödeme gücünden yoksun olma” ve “talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması”dır. Adli yardım isteğinde bulunan kimsenin, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olması gerekir (m. 334/1). Adli yardım talebinde bulunan kimsenin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Yine aynı Kanunun 337/2. Maddesinde "... İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir.(HMK m. 337/2 Değişik : 11/4/2013-6459/ 23 md.)

....davacı tarafın, kısa sürelerle ve ödeme gücünde ciddi bir azalma olmadan (kesinleşen adli yardım talebinin reddi kararına rağmen) adli yardım talebini aynı belgelerle devamlı olarak yenileyerek her seferinde usuli işlemlerin yapılmasının önüne geçmesi HMK 337. Maddesi uyarınca kanuna ve hukuka aykırıdır. Bu durum karşısında dava şartı yokluğu nedeniyle asıl ve birleşen davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, adli yardım talebinde bulunduklarını, fakirlik belgesi ve emsal adli yardım kabul ara kararları sunduklarını, mahkemenin buna rağmen adli yardım taleplerini kabul etmeyerek,

harç ve masrafları yatırmadıklarından dolayı dava şartı yokluğundan usulden asıl ve birleşen davalarını reddettiğini, bu şekilde savunma haklarının kısıtlandığını ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini, ayrıca mahkemeler arasında adli yardım konusunda çelişkili kararlar tesis edildiğini, ayrıca aleyhe olan, hatalı ve yanlış hükmolunan vekalet ücreti ile yargılama giderlerini de kabul etmediklerini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının müvekkili lehine kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyanın yapılan incelenmesinde; ilk derece mahkemesince verilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının adli yardım talepli olarak istinaf başvurusunda bulunduğu, dairemize intikal eden dava dosyasında öncelikle davacının adli yardım talebinin yerinde olup olmadığı hususunda inceleme yapılarak davacının adli yardım talebinin HMK'nın 336/2. maddesi gereğince itirazı kabil olmak üzere reddine karar verildiği, verilen kararın davacıya 02/03/2026 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından yapılan itiraz üzerine itirazın değerlendirilmesi için dosyanın Konya BAM .... Hukuk Dairesi'ne gönderildiği ve .... Hukuk Dairesi'nin 03/03/2026 tarih, ... D.İş Esas ... D.İş Karar sayılı kararı ile davacının itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu sebeple Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. maddesi gereğince 2.002,00 TL istinaf başvuru harcı ve 732,00 TL istinaf karar harcının bir hafta içerisinde yatırılması hususunda, davacı vekili adına usulüne uygun muhtıra düzenlenerek tebliğ edilmesine, yapılan uyarı üzerine gerekli harcın yatırılmaması halinde; istinafa başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi, kararın usulüne uygun olarak davacı vekiline tebliğ edilmesi, belirtilen harçların yatırılması halinde davacının istinaf talebinin incelenmesi için dosyanın dairemize gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...