Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2026/225 K.2026/314

2-... - ... 3-... - ... 4-...... VEKİLİ : Av.... DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : 16/02/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/02/2026

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı aleyhine istinaf yasa yoluna başvurulmuş olmakla, Dairemizce HMK'nun 353. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜDÜ

İSTEM

Davacı dava dilekçesinde. Müvekkilinin ...... Mah. ...... Cad. ...... 3 Sanayi Sitesi No:......

Karatay/ Konya adresinde dükkan kiralamak için ... isimli emlak komisyoncusuyla görüşüp dükkan kiralama işlemi yapmak istediğini, sonrasında emlakçı ... dükkanda kiracının olduğunu yaklaşık 20 gün sonra boşaltacağını söylediğini, müvekkil ile 20 gün sonra taşınacak şekilde bir ön anlaşma yaptıklarını, sonrasında müvekkilinin davalı şirket ... adına 24.10.2024 tarihinde komisyon faturası kestiğini ve bu tutarı ödediğini, müvekkili tarafından komisyon ödemesi yapıldığını ancak hem taşınmaz taahhüt edilen sürede boşaltılmadığı,

hem de taşınmaz boşaltıldıktan sonra yapılan kontrollerde 1 aya yakın temizlik ve tadilat sürecinin olduğu bu sebeple müvekkilin bu haliyle taşınması mümkün olmayacağının anlaşıldığını, kiralayanın teslim anında temiz ve oturulabilir halde teslim etmemesi sebebiyle müvekkilin taşınma işlemleri uzamış ve maddi zarara uğradığını, taşınmazın teslimi anında yapılan kontrollerde taşınmazın bir çok eksiğinin olduğu duvarlarının çok kirli, boya ve bakıma muhtaç olduğu, arka giriş kapısının yanında birden fazla havalandırma boşluğunun açık bir şekilde bırakıldığı, temizliğinin hiç yapılmadığı,

işyeri içerisinde kiracının yapmış olduğu bölme duvarlarının olduğu ve duvarların yıkılmasının gerektiğini, bu eksikliklerden dolayı müvekkilin bir aydan daha önce eksiklikleri tamamlayıp oturmasının mümkün olmadığını, Müvekkilin işyerinde ambalaj makinası üretim ve satış faaliyeti yapıldığından işyerinin temizlik durumu ve iç yapısı göstermiş olduğu faaliyet açısından ciddi öneme haiz olduğunu, müvekkilinin işveren ile yaptığı kira sözleşmesini kiralayanın teslim koşullarına uymaması sebebiyle iptal etmek zorunda kaldığını,

müvekkilinin dükkanın teslim koşulları oluşmadığından ...'a ödemiş olduğu 150.000 TL komisyon bedelinin iadesini talep etmiş, ... önce komisyon bedelini iade edeceğini ancak müvekkilin kira sözleşmesini kendi rızasıyla iptal ettiğine dair kağıt imzalaması gerektiğini söylemiş, müvekkil bu beyanı imzalamış sonrasında bu bedeli ödemeyeceğini bu parayı kendisinden alamayacağını söylediğini, müvekkilinin dava açacağını söylemiş ...

120.000 TL veriyim anlaşalım diye karşı teklifte bulunduğunu, ancak müvekkili bunu kabul etmemiş tutarın tamamını istediğinde davalı tarafından parayı veremeyeceğini söylediğini, davalı şirket adına iade faturası kesiliğini, davalı şirket tarafında iade faturasının kabul edildiğini, ancak davalı tarafın fatura tutarını iade etmediğini, davalıların komisyon bedeline haksız olarak el koyduklarını, tahsil edilen komisyon tutarının usul ve yasaya aykırı olarak tahsil edildiğini belirterek emlak komisyon bedelinin şimdilik 1.000 TL kısmının iadesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Konya .... Sulh Hukuk Mahkemesi gerekçeli kararında;

Dosyadaki bilgi, belge ve faturalardan her iki tarafında tacir olduğu, tacirler arasındaki komisyona ilişkin uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu, Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2014/6563 E. 2014/13898 K. nolu ilamında da emlak komisyoncusu ile yapılan sözleşmeden doğan uyuşmazlık, tarafların tacir sıfatı nedeniyle ticari dava ticari dava niteliğinde olup, görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi dendiğini, dava kira sözleşmesinden kaynaklı dava kapsamında olmayıp, dava tellallık sözleşmesinden kaynaklandığını, dava kira sözleşmesinin şartları ile ilgili olsaydı, mahkemelerinin görevli olacağını,

ancak burada emlak komisyoncusu ile burayı kiralayan kişi arasındaki ihtilaf söz konusu olup, kiralayan ile kiracı arasındaki sözleşme kapsamında ihtilaf olmadığı, bu nedenle bu davada Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine karar verildiği görülmüştür.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçeli kararında.

Dava konusu yapılan alacağa konu olan bedelin komisyon bedeli olduğu, davacının kiralamak istediği taşınmazın kiralamaya uygun olmadığını anlaması üzerine iptal ettiği kira sözleşmesine istinaden alınmış komisyon bedelinin tahsili amacı ile alacak davasının açıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK'nun 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı, somut olayda dosya arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, davacının dava açarken komisyon bedelini ... dışındaki davalılardan da talep ettiği, dosyada mevcut kira sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere davalılardan ...'in kiraya veren sıfatının bulunduğu,

taraflar arasındaki alacak davasının kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığından (Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 2025/1394 Esas, 2025/1660 Karar sayılı ilamının da benzer mahiyette olduğu) dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine, Konya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna böylece karşı görevsizlik kararına karar verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE: Dava, merci tayini talebine ilişkindir.

6098 sayılı TBK’nın 532 vd maddelerindeki düzenlemeye göre komisyon sözleşmesi “ücret karşılığında kendi adına ve vekalet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım satımını üstlendiği sözleşmedir.” Aynı yasanın 520–525 maddelerinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi ise “simsarın (tellalın), taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanını hazırlamasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir.

Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır”. TTK 4/1-c. maddesine göre, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın komisyon sözleşmesinden (532-545 maddeler)doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Tellalık (simsarlık) sözleşmesinden doğan hukuk davaları ise TTK 4 anlamında ticari dava sayılmamıştır.

6102 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Aynı Kanun'un 15. maddesine göre ise ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.

5362 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde, esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Somut olayda; davacı ve davalı ... arasında ...... 3 sanayi sitesinde bulunan dükkanın kiralanması konusunda komisyon sözleşmesi yapıldığı ve komisyon ücretinin ödendiği, ancak kiralanan dükkanın tesliminde, teslim koşullarına uyulmaması nedeniyle kira sözleşmesinin iptal edildiği ve bu nedenle ödenen komisyon ücretinin iadesinin istendiği anlaşılmış olup, davacının ticaret sicil müdürlüğünde kayıtlı işletmeyi kendi nam ve hesabına işleten bir tacir olduğu, davalının ise ... olduğu nazara alındığında, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından, Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.