Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2026/590 K.2026/664

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı merci tayini için mahkememizce gönderilmiş olmakla, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I- Hakkında tefrik kararı verilen dava, dava dışı işçiye (davacı Belediye tarafından) ödenen işçilik alacaklarının (davalı iflas eden şirketten) rücuan tahsili istemine ilişkindir.

II- Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E., ... K. sayılı kararında

"Davacı Belediye tarafından sözleşmeye dayalı alacak istemiyle dava açılmış ise de, davalı şirketin dava tarihinden önce Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesini ... Esas sayılı dosyasında 16.01.2018 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Dava açıldıktan sonra iflar kararı verilmesi halinde İcra İflas Kanunun 194.

Maddesine göre mahkemesinde davaya devam edilmesi gerekmekte ise de, iflastan sonra aynı Yasanın 191. maddesi gereğince, iflas açıldıktan sonra müflisin masaya giren mal ve hakları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıntıya uğrayacağından ve bu mallar üzerindeki tasarruf hakkı aynı Kanun`un 226. maddesi gereğince kanuni mümessil olan iflas idaresi temsil edeceğinden artık iflas idaresine husumet yöneltilmek suretiyle yine aynı yasanın 235/2.

Maddesi uyarınca şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesinde sıra cetveline itiraz (kayıt kabul davası) açılması gerekir. Ayrıca bu davanın açılabilmesi için iflas masasından hak iddia eden alacaklının alacağının masaya kaydını talep etmesi, bu talebin İflas idaresince kabul edilmemesi gerekir doğrudan dava açılamaz.

Buna rağmen, iflâstan sonra müflise karşı bir alacak davası açılırsa, bu davaya, iflâs idaresine karşı sıra cetveline itiraz davası (m.235,II) olarak devam edilir. (Kuru Baki, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Adalet Yayınevi, 2013, sayfa 1235) ve iflastan sonra açılan kayıt kabul davalarında dava konusu alacağın iflas masasına kaydına ilişkin hüküm kurulur.

Anılan yasal düzenlemeler, görevin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, 01/09/2021 tarihi itibariyle mahkememizin asliye ticaret mahkemesi sıfatının ortadan kalkmış olması,

mahkememiz ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin iş bölümü değil görev ilişkisi olması hususları bir arada değerlendirildiğinde ve BAM karar ilamına göre "ilk derece mahkemesince bu davalı yönünden dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydının yapılması ve dosyanın davaya kayıt kabul davası olarak bakılmak üzere dosyaya bakmakla görevli mahkeme davalı şirketin merkezinin bulundu yer Ticaret Mahkemesi olduğundan davanın dava şartı yokluğunda reddine ve dosyanın talep halinde bu mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir." Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla" şeklinde gerekçe ile görevsizlik karar verilmiştir.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E., ... K. sayılı kararında;

"... iflas tarihinden sonra doğan alacaklar masa borcu niteliğinde olduğundan ve kayıt kabul istemine konu edilemeyeceğinden uyuşmazlıkta genel görev kuralları geçerlidir. Davanın bir tarafı kamu hizmetini yürüten ...... olduğundan ve davacı sıfatı bizatihi ...... Başkanlığında olduğundan uyuşmazlığın ticari bir yönü bulunmamaktadır. Buna göre uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir." şeklinde gerekçe ile karşı görevsizlik karar verilmiştir.

III- Rücu hakkı, işçinin mevcut alacağının bir halefiyet yoluyla devri değil, ödeme yapan belediye lehine kanundan doğan yeni ve bağımsız bir asli haktır. Bu nedenle alacağın hukuki niteliği ve zamanaşımı, işçiyle olan ilişkiden koparak ödeme tarihinde gerçekleşen mal varlığındaki azalma olgusuna dayalı yeni bir borç ilişkisine dönüşür.

Somut olayda, davacı Belediye'nin iş mahkemesinde hüküm altına alınan işçilik alacağını 2019 yılında ödemiş olduğu, davalı şirketin ise 16.01.2018 tarihinde iflas ettiği anlaşılmış olup, alacağın iflâstan sonra doğan genel nitelikli bir alacak olduğu, kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, müflis şirketin genel hükümlere göre sorumlu olduğu bir alacak niteliği taşıdığı anlaşıldığından uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemeleri görevlidir.