Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/90 K.2022/1608

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği, dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

01.09.2019 tarihinde gerçekleşen zincirleme trafik kazası sonucu ; davalı Sompo Japan şirketine sigortalı... plaka sayılı araç, HDI şirketine sigortalı ... plaka sayılı araç, Doğa şirketine sigortalı ... plaka sayılı aracın (poliçe no:46082714) davacının kullanmış olduğu ... plaka sayılı araca çarptığını, davacıya ait araca hasar verdiklerini, kaza tutanağına göre davalı sigorta şirketlerine sigortalı olan araç sürücülerinin kazanın meydana gelmelerinde kusurlarının bulunduğunu, Kocaeli 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/98 değişik iş sayılı dosyasında yapılan delil tespitinde tamirat masraf bedeli hesaplandığını,

davacının aracında oluşan hasara bağlı delil tespitinde belirtilen hasarlı parçalar dikkate alındığında araçta değer kaybı olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL Hasar bedeli , 500 TL değer kaybının ve 823 TL delil tespit masrafının kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile davalı sigorta şirketlerinden sigortalı araçlarının kusurları oranında tahsilini (davalı sigorta şirketlerinden poliçe de yazılı limitle sınırlı kalmak kaydıyla) talep ve dava etmiştir.

Davalı HDI Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde ; dava konusu kazaya karışan kazada kusursuz sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davalı şirket nezdinde, 266981006114-3 poliçe numaralı 20.09.2018-20.09.2019 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalı olduğunu, davacının davalı şirkete başvurusu üzerine 20190064507 numaralı hasar dosyası açıldığını ve hasar dosyası kapsamında başvurunun, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu gerekçesiyle reddedildiğini, davalı şirkete KTK 86. Maddesine göre husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur durumunun belirlenmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Sompo Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde ; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 01/09/2019 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı araç, Sompo Sigorta A.Ş.

Nezdinde 311000071275682 numaralı 26/03/2019 – 2020 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Poliçesi) ile sigortalı bulunmakta olup kaza tarihi itibariyle teminat limiti araç başına 39.000,00 TL olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu sigortalısının sorumluluğu ve nihayetinde poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafın aracında meydana gelen “değer kaybı” miktarının tespit edilebilmesi için Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1’de yer alan hesaplama yönteminin esas alınmasının gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere,

davalı sigorta şirketi zarardan Trafik Poliçesi Genel Şartları çerçevesinde sorumlu olduğundan yukarıdaki durumlardan birinin mevcut olması halinde davanın reddinin gerektiğini beyan etmiştir.

Davacı vekili 29/09/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; toplam taleplerini 10.248,08 TL olacak şekilde ıslah etmiş ve harcını da yatırmıştır. İlk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne, 10.248,08 TL hasar bedelinin 16/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş' den tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalılar Doğa Sigorta A.Ş. ve HDI Sigorta A.Ş. yönünden açılan davaların reddine dair karar verilmiştir. Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; belirlenen tazminat bedelinin eksik ve tarafsızlık ilkesine aykırı olduğunu, değer kaybı hakedişi hesaplanması gerektiğini, davacının aracında bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere, 42.400 TL(KDV Dahil) onarım bedelli hasar oluştuğunu, aracının hasarsız 2.el piyasa bedelinin 72.400 TL olduğunun tespit edildiğini, onarım bedelinin, davacının aracındaki kaza tarihindeki değerini aşmaması nedeniyle, ZMMS genel şartları B.2.2.3 hükmü gereği davacının onayı olmadan kimse aracına Pert işlemi uygulayamayacağını, bu konudaki yazılı itirazlarının mahkemece yok sayıldığını,

davacıyla menfati çatışan davalı sigorta şirketlerinin “ekonomik yararı” açıkça ve ısrarla korunduğunu, zincirleme kazada hükme alınan kusur oranlarına itiraz ettiklerini, kararda davalılar HDI ve Doğa sigorta şirketine tek vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, davalı Sompo Sigorta A.Ş'nin arabuluculuk görüşmesine mazeretsiz katılmadığından yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinden davacıyı sorumlu tutmasına itiraz ettiklerini belirterek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle maddi tazminat, değer kaybı ve tespit masraf istemlerine ilişkindir.

Davacı taraf, davaya konu zincirleme kazada zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalıların kusuru bulunduğu ve zarardan sorumlu oldukları iddiasıyla dava açmıştır.

Kaza tespit tutanağında kazaya karışan sigortalı araç sürücülerince takip mesafesine uyulmadığından kural ihlali verilmiştir. Mahkemece İTÜ'de görevli bilirkişi heyetinden alınan 17/07/2020 tarihli kusur raporu hükme esas alınarak davacının maliki olduğu aracın önünde meydana gelen hasardan önündeki aracı güvenli takip mesafesinde izlemediğinden %100 oranında sorumlu olduğu, davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş'ye sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün davacının maliki olduğu aracın arkasında meydana gelen hasardan güvenli takip mesafesinde izlemediğinden %100 oranında sorumlu olduğu sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Kaza tespit tutanağı ile uyumlu İTÜ'den alınan raporda belirlenen kusur oranı heyetimizce de oluşa uygun bulunduğundan davacı vekilinin kusur oranına yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Yargıtay tarafından kabul edilen hesaplama yöntemine göre; onarım masrafları, sigortalı taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmez ise tam hasara (pert) uğramış sayılır.

Dosya kapsamına göre, hükme esas alınan ek ve kök bilirkişi raporunda tespit dosyasındaki belgelere göre aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert/total kabul edilmesi gerektiği belirtildiğinden aracın kaza sonucu pert olduğu anlaşılmıştır. Aracın pertinin uygun görülmesi halinde de, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri ile olay tarihindeki hasarlı değeri (sovtaj değeri) tespit edilip, piyasa değerinden, sovtaj değeri mahsup edilerek bulunan zararın davalı taraftan tazminine karar verilmesi Yargıtay kararlarına uygun olduğundan yine pert/ total halinde değer kaybı oluşmayacağından davacı vekilinin bu hususlara ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Kabule göre de. 6352 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlıklı Madde 18/A-(Ek:6/12/2018-7155/23 md.) (11) nolu bendi “Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.

Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.

Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.” düzenlemesi karşısında; arabuluculuk son tutanağına göre davalı Sompo Sigorta A.Ş vekilinin ilk oturuma mazeret bildirmeksizin katılmadığı anlaşılmakla, davacının yaptığı tüm yargılama giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken bu kural göz ardı edilerek hüküm kurulması hatalıdır.

Yine Sompo Sigorta A.Ş dışındaki diğer sigorta şirketleri bakımından davanın aynı nedenle reddine karar verildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2.maddesi gereğince reddedilen maddi tazminat talepleri yönünden davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir iken ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalıdır.

İlk derece mahkemesinin kararında bulunan ve yukarıda belirtilen yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, dairemizce HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf talebi kısmen kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, ilk derece mahkemesinin kararında yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin düzeltmeler yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Dairemizce esasa ilişkin kaldırma kararı verilmediğinden, haklar dengesi de gözetilerek vekalet ücretleri ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir edilmiştir.