Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/102 K.2024/330

Av. ...- ...

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI : **** **** **** ****

VEKİLLERİ : Av...-... Av. ...-... Av. ... -...

DAVALI : ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI

METRO TURİZM SEY. ORG. VE TİC. A.Ş.

VEKİLLERİ

Av. ... - Av. ... Av. ...-...

DAVALI

SAKARYA SEV TAŞIMACILIK SAN.VE TİC. LTD.ŞTİ.

VEKİLİ

Av. ...,...

DAVALI : ... -...

VEKİLİ

Av. ..., ...

DAVALI : ... -...

VEKİLİ

Av. ...,...

DAVALI

... -..., ...

DAVACILAR :1-... - ... 2-... - ... 3-... - ...

VEKİLİ

Av. ...-...

BİRLEŞEN 2021/100 ESAS SAYILI DOSYA

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI

ALTUR TURİZM SERVİS VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - GÖLCÜK ŞUBESİ - ...

VEKİLLERİ

Av. ... - Av. ...-...

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI : **** **** **** ****

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI : ...- ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

İHBAR OLUNAN

DOĞU KARADENİZ METRO TURİZM İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ-...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)

BAŞVURU TARİHİ : 08.12.2022-13.12.2022

İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 19.01.2023

KARAR TARİHİ : 15.02.2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde, davacıların murisi ...'ın dava dışı Koçarslanlar Motorlu Araçlar şirketinde çalışmakta iken Gebze'de yeni açılacak olan şubesi ile ilgili olarak hazırlık ve çalışma yapmak için şirket tarafından kendilerine tahsis edilen şirket çalışanı ...'nin sevk ve iradesindeki ... plakalı araç ile iş yerine gittikleri esnada 31.12.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini, kazada ... plakalı aracın sürücüsü ..., ... plaka nolu araç sürücüsü ...'nin, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olduklarını,... plaka sayılı aracın işleteni ve malikinin Altur Turizm Servis Tic.

Ltd. Şirketi olduğunu, aracın Doğa Sigorta A.Ş tarafından sigortalandığını, ... plaka nolu aracın işleteni ve malikinin Metro Turizm Seyahat Organizasyon ve Tic. A.Ş olduğunu, aracın Anadolu Sigorta AŞ. tarafından sigortalandığını, ... plaka nolu aracın işleteni ve malikinin Sakarya Sev Taşımacılık San. Ve Tic.

Ltd.Şirketi olduğunu, aracın Doğa Sigorta A.Ş tarafından sigortalandığını, müteveffanın öldüğü tarihte 34 yaşında olduğunu, dava dışı şirkette satış sonrası hizmetler müdürü olarak çalıştığını, Aralık 2015 ücret bordrosuna göre aylık brüt ücretinin 5.025,00 TL olduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik eşi ... için 1.000,00 TL, kızı ... için 1.000,00 TL, oğlu ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, ... için 150.000,00 TL, çocukları ... ve ... için 150.000,00'er TL olmak üzere 450.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde, kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın Anadolu Sigorta tarafından 12.05.2015 - 12.05.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davalı şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, yapılacak yargılamada tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, müterafık kusur sebebiyle tazminatta uygun oranda indirim yapılmasını talep ettiklerini,

destekten yoksun kalma tazminatının, mirastan ayrı ve bağımsız bir hak olduğundan destek iddialarının kanıtlanması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Doğa Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, kazaya karışan aracın ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olduğunu, öncelikle dava konusu olayın iş kazası olup olmadığının tespiti gerektiğini, kazanın iş kazası olması halinde şirketin sorumluluğu bulunmayacağının açık olduğunu, söz konusu olayın işverenin sorumluluğu kapsamında olup müvekkili kooperatifin iş kazası sebebiyle oluşan zararlardan ve taleplerden sorumlu olmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, poliçe teminatları dâhilinde ve poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Altur Turizm Ltd.

Şirketi vekili cevap dilekçesinde, davalı şirkete herhangi bir sorumluluk ve husumet yüklenmesinin mümkün olmadığını, kaza tarihinde oldukça kar yağışlı ve kapalı bir havanın söz konusu olduğunu, kazanın gerçekleştiği yolda gerekli çalışmaların da yapılmamış olup karlı bir zemin ortaya çıktığını, yol kusurunun da mevcut olduğunu, bunlara ek olarak ortada zincirleme bir trafik kazası söz konusu olup davalıya ait aracın meydana gelmiş bir kazanın devamında bu kazaya karıştığını ve kusursuz olduğunu, her koşulda kusur oranlarının tayini bakımından Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi nezdinde inceleme yapılmasına karar verilmesini talep ettiklerini,

davalı şirket çalışanının işbu kazadan kaçınmasının mümkün olmadığını, davalı şirketin de herhangi bir kusuru bulunmadığını, müteveffanın geliri ve davacılara desteği iddialarının ise davacı yan tarafından ispatı gerektiğini, davacı yanın manevi tazminat taleplerinin çok fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davalının meydana gelen kazada hiçbir kusur ve ihmalinin olmadığını, meydana gelen maddi zararda yapılacak bilirkişi incelemesinde net olarak tespit edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Sakarya Sev Ltd. Şirketi ile ... vekili cevap dilekçesinde, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, trafik kazası tespit tutanağında da ayrıntılı yazılı olduğu biçimi ile buzlu zeminde ve görüş alanının tipi nedeniyle kapalı olduğu bir hava durumunda gerçekleşmiş zincirleme trafik kazasına, davalılardan ... yönetimindeki ... plaka sayılı Tır cinsindeki çekici araç ile bu aracın ... plaka sayılı dorsesinin Karayolu üzerinde durmasının sebep olduğunu, bu haliyle Karayolunun buzlu zemini üzerinde arkadan gelen araçların hız ya da yakın takip mesafesini korumalarının kazanın oluşumunda etkisi olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Metro Turizm A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinde belirtilen ve tazminat talebinin dayanağını oluşturan destekten yoksun kalma ile ilgili herhangi bir rapor ya da belge ibraz edilmediğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili duruşmada; davanın iş mahkemesinde görülmesine imkan olmadığını, görev yönünden itirazının olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde, davacının oğlu ...'ın dava dışı Koçaslanlar Motorlu Araçlar şirketinde çalışmakta iken Gebze'de yeni açılacak olan şubesi ile ilgili olarak hazırlık ve çalışma yapmak için şirket tarafından kendilerine tahsis edilen şirket çalışanı ....'nin sevk ve iradesindeki ... plakalı araç ile iş yerine gittikleri esnada 31.12.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, Asıl davada; davacı ...'ın, davacı ...'ın ve davacı ...'ın davalılar Sakarya Sev Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ..., Metro Turizm Seyahat Org.Tic.A.Ş., ... ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi aleyhine açtıkları maddi tazminat davalarının reddine; davacı ...'ın, davacı ...'ın ve davacı ...'ın davalılar Sakarya Sev Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti., ..., Metro Turizm Seyahat Org.Tic.A.Ş. ve ... aleyhine açılan manevi tazminat davalarının reddine; davacı ...'ın, davacı ...'ın ve davacı ...'ın Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ... aleyhine açtıkları maddi tazminat davalarının kabulü ile davacı ... için 1.970.387,01 TL, davacı ... için 301.578,01 TLve davacı ... için 328.665,65 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline;

davacı ...'ın, davacı ...'ın ve davacı ...'ın Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ... aleyhine açtıkları manevi tazminat davalarının kabulü ile davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL ve davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; davacı ...'ın, davacı ...'ın ve davacı ...'ın davalı Doğa Sigorta Anonim Şirketi aleyhine açılan maddi tazminat davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına;

davacı ... tarafından Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ... aleyhine açılan maddi tazminat davasının 12.284,94 TL'lik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacı ... tarafından Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ... aleyhine açılan maddi tazminat davasının 2.082,46 TL'lik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacı ... tarafından Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ... aleyhine açılan maddi tazminat davasının 2.169,94 TL'lik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına.

Birleşen 2021/100 Esas sayılı davada; maddi tazminat davasının kabulü ile 438.223,95 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı Doğa Sigorta A.Ş.'nin 34.882,66 TL maddi tazminat ile sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalılar Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ... yönünden kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren, davalı Doğa Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 22.10.2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine;

manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın, davalılar Altur Turizm Servis Ticaret Ltd.Şti. ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen manevi tazminata kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd.Şti. vekili ile davalı Doğa Sigorta A.Ş vekili (birleşen dava yönünden) tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı Doğa Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu kazanın iş kazası niteliğinde olduğunu, SGK tarafından PSD ödendiğinden dolayı, rücu etmek amacıyla SGK tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine Gebze 1. İş Mahkemesinin 2016/1492 esas, 2019/502 karar sayılı dosyasında ödenen tutarın rücusu talebiyle dava açıldığını, yerel mahkeme tarafından davanın reddine karar verildiğini, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi tarafından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiğini, davalı hakkında açılan iş davasının sonucu beklenmeden karar verildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı Altur Turizm Servis ve Tic.

Ltd.Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dosya kapsamında trafik kazasına ilişkin bir kusura raporu alınmadığını, bu hususa ilişkin değerlendirme kesinleşmemiş bir hükümde ve de davalı şirketin dahili olmayan bir ceza dosyasında yer alan kusur tespitine istinaden şirket aracının sürücüsünün %100 kusurlu kabul edilerek kurulan hükmü kabul etmediklerini, hükmedilen maddi tazminat hesaplamalarının hatalı olduğunu, PMF tablosu ve %0 teknik faiz hesap tablosunun kullanılması gerektiğini, peşin sermaye değerinin yarısının yapılan hesaplamalardan düşülmesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığını,

tamamının tazminat bedelinden düşülmesi gerektiğini, destek paylarının hatalı olarak nazara alındığını, değişen asgari geçim indiriminin davalı aleyhine nazara alınmakla bir hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, müteveffanın davacılara desteğinin güncel ve gerçek olduğunun araştırılmadığını, hükme esas alınan hesap raporunda nazara alınan gelirin hatalı olduğunu, asgari geçim indiriminin davalı şirket aleyhine nazara alındığını, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, davacıların zenginleşmesine sebep olacağını,

hükmedilen tazminatlara işletilen faizin ıslah edilen kısım bakımından ıslah tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini, davacının ıslah talebinde faiz türünü değiştirmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirket lehine hükmedilen vekalet ücretinin yasaya aykırı olduğunu, her bir davacının reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarları bakımından davalı şirket lehine ayrı ayrı yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ıslah talebinin zamanaşımına uğradığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleşen dava, trafik kazasında ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Somut olayda, 31.12.2015 tarihinde, davacıların eşi/babası/oğlu ...'ın yolcu olarak bulunduğu dava dışı ...'nın sevk ve idaresindeki aracın karıştığı zincirleme trafik kazası sonucunda, ... vefat etmiştir. Taksirle ölüme neden olma suçunun ceza zamanaşımı süresinin 5237 sayılı 66.maddesi gereğince 15 yıl olduğu ve kaza tarihi ile dava ve ıslah tarihleri arasında bu sürenin dolmadığı anlaşıldığından davalı Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında davacıların desteğinin bulunduğu aracın sürücüsüne kural ihlali verilmemiştir. Zincirleme kaza oluşu nedeniyle somut olayda, davacıların desteğinin ölümüne neden olan sürücülerin kusuru uyuşmazlık konusudur.

Mahkemece kusur raporu alınmamış, kazaya dair yürütülen ceza kovuşturması sonucu kesinleşen ceza kararına esas alınan ve davacıların desteğinin ölümünde davalı sürücülerden ...'ü tam kusurlu bulan raporlara göre davalı sürücü ...'ün gerçekleşen kazada davacıların desteğinin ölümünde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Hukuk hakimi ceza mahkemesinde kesinleşen maddi vaka ile bağlı olup, kazaya ilişkin ceza kararında davalı sürücünün davacıların desteğinin aracına çarparak öndeki çekici ile kendisi arasına sıkıştırdığı maddi vakıa olarak kabul edildiğinden ilk derece mahkemesince davalı sürücünün davacıların desteğinin ölümünde %100 kusurlu kabul edilmesi yerinde bulunmuştur. Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin bu husustaki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56/2 maddesi uyarınca ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir. Hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bu tutar adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan, özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olayda; olay tarihi, olayın oluş şekli, kusur durumu, desteğin yaşı, tarafların sosyal ekonomik durumları ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde asıl ve birleşen davada davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatların olaya uygun düştüğü kanaatine ulaşılmış ve davalı Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.

Mahkemece alınan aktüer raporun TRH2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulüne uygun şekilde düzenlenmesi, bakiye ömürlerin ve destek paylarının doğru alınması, davacıların desteğinin gelirinin çalıştığı şirketten alınan belgelere ve SGK dökümlerine göre belirlenmesi, tazminat hesabında SGK tarafından davacılara bağlanan rücuya tabi gelirin yarısının düşülmesi, davalı sigorta şirketinin ödediği miktarın güncellenmeden düşülmesi, davacı eşin halen bekar olması, evlenme ihtimalinin doğru alınması, aktif ve pasif devre hesabının doğru yapılması, 2022 tarihi itibariyle AGİ nin kaldırılmasının rapora yansıtılması yerinde olduğundan davalı Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin aktüer hesaplamaya yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Yine, haksız fiil tarihi itibariyle davalı sürücü ve işletenin temerrüdünün oluşması nedeniyle tüm tazminatlara kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin, yine ıslah dilekçesi ile avans faiz talep edilmesi ve davalı Altur Turizme ait aracın ticari nitelikte olması nedeniyle de avans faize hükmedilmesinin yerinde olduğu; mahkemece vekalet ücretlerinin doğru şekilde belirlendiği de anlaşıldığından davalı Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti vekilinin bu hususlardaki istinaf istemlerinin de reddi gerekmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan aktüer ek raporunda, SGK tarafından asıl dava davacılarına bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin yarısı toplam tazminatlardan indirildiğinden mükerrerlik oluşmayacak olup birleşen dava yönünden rücuya yönelik iş davasının bekletici mesele yapılmasına lüzum yoktur. Davalı Doğa Sigorta A.Ş vekilinin birleşen davaya yönelik istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk yönünden incelenmiş olup, kararda esası etkileyen bir usul hatası bulunmadığı, vakıa tespitlerinin tam ve doğru olarak yapıldığı, maddi hukuk normlarının doğru olarak uygulandığı, delillerin değerlendirilmesinde de usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı Doğa Sigorta A.Ş vekilinin birleşen davaya yönelik ve davalı Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin asıl ve birleşen davalara yönelik istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.