Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1178 K.2023/1402

Taraflar arasındaki Maddi-Manevi Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ... ili, ... İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel ve yine ... ili, ... İlçesi, ...

Mah. ... ada ... parsel birleşiminden oluşmakta olan toplam 32400 m² alana sahip arsa üzerinde yapılacak inşaatın projesinin hazırlanması için sözlü olarak anlaşmaya varıldığı, yapılan anlaşmaya rağmen davalı şirket tarafından müvekkili şirkete ait tasarımı müvekkili şirketçe yapılan projenin başkaca bir mimar imzası ile belediyeye ön inceleme başvurusu yapılarak yürürlüğe sokulduğunu, müvekkili şirkete anlaşma nedeni ile hak edişini vermekten kaçınan davalı şirketin,

tasarımı müvekkili şirkete ait olan ve harici yaptırılan bilirkişi raporunda kanıtlanan projeyi başkaca bir mimara imza attırılarak kullandırılması ve proje bedellerini ödememesinin açıkça hakkın kötüye kullanılması olduğunu belirterek davanın kabulüne, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin mimari proje tasarım hizmet bedeli ve 50.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 60.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile davacı arasında dava dilekçesinde iddia edildiği gibi bir inşaat projesi için sözlü veya yazılı anlaşma yapılmadığı, davacının dava dilekçesinde belirttiği gibi anlaşma olmadığından davacının katalog hazırlama, bu katalogların hazırlanması için dava dışı Medyababa Reklam ajansı ile proje 3D görseller için anlaşması tamamen davacının sunum teklifi için kendi başına yapmış olduğu çalışmalar olduğu,

tarafların bu şekilde katalog hazırlama yada başkaca sunum çalışması yapılması için bir anlaşmanın olmadığını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydıyla davacı yanın dava konusu inşaat projesinin aslında kendi projesi olduğundan bahisle huzurda açmış olduğu haksız davanın maddi tazminatı ile şartları oluşmayan manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabul ve kısmen reddine; 220.852,16 TL hizmet bedelinin dava tarihi olan 22/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine; 40.000,00 TL manevi tazminat bedelinin dava tarihi olan 22/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine; Fazlaya yönelik manevi tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafça yatırılan harçların eksik olup olmadığının resen değerlendirilmesi ile aktif dava ehliyeti ile pasif husumet ehliyetleri yönlerinden bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmemesi, hükme esas alınan bilirkişi raporunun itiraz ve talepleri karşılamıyor olması, esasen davacı ile herhangi bir yazılı ve sözlü anlaşma olmaması ile sözleşmenin varlığının tacir olan şirket tarafından yazılı delille veya yazılı delil başlangıcı ve yan delillerle ispat edilememiş olmasının gözetilmemesi,

mahkemece BK 470 hükümlerinden ziyade Fikri Mülkiyet hükümlerine göre ihtisas mahkemesi gibi değerlendirme yapılıp karar verilmesinin hatalı olması nedenlerinden dolayı yerel mahkeme karının ortadan kaldırılmasına, eksik inceleme olması halinde dosyanın mahkemesine gönderilmesine, aksi halde ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Maddi-Manevi Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK,

3. Değerlendirme

Dava, davacı yanca davalıya mimari projeler ile birlikte teknik hizmet verildiği iddiasına dayalı bedel ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı tarafından, davalıya mimari projeler ile birlikte teknik hizmet verildiği iddia edilerek bedel ve manevi tazminat talebinde bulunulmuş, davalı, davacının bahsi geçen inşaat yapımına ilişkin sadece sunum projesi hazırlamış olup, davacı yanca hazırlanan projede yapılması planlanan blokların 5 katlı olması itibariyle de uygulanma imkanı bulunmadığı, davacı ile proje hazırlanmasına yönelik sözlü yada yazılı sözleşme bulunmadığından davanın reddini savunmuştur.

Dava, ilk olarak Asliye Ticaret Mahkemesine açılmış, Mahkemece, davanın 5846 sayılı FSEK 'in 76/1.

Ve 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca, Mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın kesinleşmesi üzerine dosya Kocaeli 3. Asliye Hukuk (Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilinin istinafı üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2021/1803 esas, 2022/1627 sayılı kararı ile; davacı tarafından, davalıya mimari projeler ile birlikte teknik hizmet verildiği iddia edilerek bedel ve manevi tazminat talebinde bulunulmuş olup çizilen projelere tecavüzün önlenmesi,

telif hakkı, eser sahipliğinin tesbiti, tecavüz nedeniyle tazminat istenmediğinden, taraflar arasında kurulan ilişki, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olması itibariyle uyuşmazlıkta Ticaret Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrası Mahkemece, maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.

Somut olayda, davacının mimari proje çizimi yaparak davalıya teslim ettiği, inşaat projesinin davacının çizimlerine göre yapıldığı, ancak davacı ile sözleşme yapılmasına rağmen projenin dışına çıkarılmak suretiyle üçüncü bir kişiye yeniden çizim yaptırıldığı, oysa sonraki projenin de davacıya ait olduğu, bu nedenle hizmet bedelinin ve manevi tazminatın tahsilini talep ettiği, 16/07/2021 tarihli keşif sonrasında alınan bilirkişi raporuna göre, davalının inşaatına uygulanan projenin, davacının projesinden esinlenmeden öteye gittiği, yani davacının mimari projesinin inşaatta uygulandığı ve proje hizmet bedeli olarak 220.852,16 TL belirlendiği,

TMMOB Kocaeli Şubesinden gelen cevabi yazı ile belirlendiği şekilde, davacının davalı yararına hazırladığı mimari projenin 41.17.2017.TLF.000001 kayıt numarası ile telif kaydını da aldığı gözetildiğinde davacının proje bedeli olarak 220.852,16 TL'ye hak kazandığı, yine 40.000,00 TL manevi tazminat tutarının da olaya, hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu anlaşılmakla, davalı tarafın bu yönlere değinen istinafı yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı