Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1695 K.2024/1660

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. ve devamı maddeleri uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/140 Esas -2020/316 Karar sayılı ilamıyla, Mevcut delil durumuna ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu borcun ticari bir faaliyetten kaynaklandığı ve her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlarda olduğu, bu tür davaların Asliye Hukuk Mahkemeleri kapsamında kalmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatı ile bu davaya bakılamayacağı, Ticaret Yasası kapsamında ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanı içerisinde kalmakta olduğu,

görev hususunun ise re'sen değerlendirilmesi gerektiği, Kocaeli Adliyesinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğu anlaşılmakla, Mahkememizin görevsizliğine, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, istem halinde karar kesinleştikten sonra dosyanın görevli ve yetkili Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

Dosya kendisine tevzi olunan Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/608 Esas - 2021/242 Karar sayılı ilamıyla.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller, taraf beyanları, ticaret sicil kayıtları, Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2018/73657 esas sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamına göre davalı şirket ile dava dışı takibe konu olan dosyanın takip borçlusu Erkel Gemi İnşaat Tarım İnş Ltd Şti arasında alacak borç ilişkisine istinaden davalı Avrupalı İnş Müh San Tic Ltd Şti aleyhine icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği, davacı şirketin borçlu şirkete borcu olduğu gerekçesiyle İİK'nun 89/1, 89/2 ihbarnamesi gönderdiği, 18/09/2019 tarihinde tebliğ edilen 89/3 ihbarnamesinin de gönderildiği,

davacı şirketin yasal süre içerisinde takip alacaklısı şirkete karşı menfi tespit davası açmış olduğu görülmüştür. Dava İİK nun 89 maddesi kapsamında açılmıştır. İİK nun 72 maddesi menfi tespit davasını düzenlemiştir. Bu dava takip borçlusunun takip alacaklısına karşı açacağı bir dava türü olup, somut olayda davacı takip borçlusu olmadığından belirtilen kanun hükmünün uygulanması mümkün değildir.

Takip sırası kapsamında davacı tarafça yapılmış herhangi bir ödeme de bulunmadığından davaya istirdat davası olarak da devam edilemez. Bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine;

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. HD'nin 27/05/2022 tarih 2021/1470 Esas - 2022/1100 Karar Sayılı kararı ile; davalının istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, HMK 353-1-a-6 maddesi gereğince, kararın kamu düzeni yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir. Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/333 Esas - 2024/162 Karar sayılı ilamıyla; mahkemece karar verildiğinden yeniden aynı hususta karar verilmesine yer olmadığına, esasın bu şekilde kapatılmasına, uyuşmazlığın giderilmesi için dosyanın re'sen Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra iflas kanunun 89/3 maddesine dayalı üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit talebine ilişkin olup,

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Somut olayda, dava icra iflas kanunun 89/3 maddesine dayalı açılan menfi tespit talebine ilişkin olup, bu tür uyuşmazlıklara ilişkin Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/5228 Esas, 2023/6468 K sayılı ilamında, dairemizin 2023/1312 Esas, 2023/1350 K sayılı ilamı ile vurgulandığı üzere üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme olmayıp taraflar arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmaması uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması dikkate alındığında görevli mahkeme genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi olup, tarafların tacir olmaları görevli mahkemenin belirlenmesinde göz önüne alınmayacağından; Bu nedenlerle; Kocaeli 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı