Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/1763 K.2025/1675

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davacı yanın ... Ada, ... Parsel nolu taşınmazda turizm tesisi inşa edecek olması nedeniyle davalı yan ...'ın gerçek kişi tacir olduğu dönemde işletmesi olan EA Avşaroğlu İnşaat Taahhüt Tarım Ve Hayvancılık San. Tic.

Ltd.Şti ile davacı arasında söz konusu taşınmaz arsa üzerinde 12 adet Bungalov inşaatının çevrelenmesi adına 21/02/2023 tarihli taş duvar istinat yapım işi sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme ve eki niteliğindeki iş teklifinde yer alan koşullara uygun olarak yüklenici taş duvar yapım işini davacıya vaktinde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, davacının ise yükleniciye 5.500.000,00 TL ödemeyi kabul ettiğini ve anlaşmanın bu şekilde sağlandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme tam olarak ifa edilmediği gibi eksik yapılan işlem sırasında yüklenici tarafından özensiz hareket edildiğini ve çevreye zarar verildiğini, açıklanan nedenlerle;

ifa edilmeyen kısım için bedel iadesi olarak şimdilik 500,00 TL 'nin, davacının eksik ve geç ifa nedeni ile davacının benzer iş için başka bir firma ile anlaşma bedeli olarak şimdilik 500,00 TL'nin davalı yanca komşu arsaya bırakılan hafriyatın kaldırılma bedeli olan şimdilik 500,00 TL müspet zarar tazminatının 21/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7.856,40-TL delil tespiti dosyasından tarafımızca yapılan harç ve yargılama giderlerinin 15/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

TTK m. 11'de ticari işletmenin tanımının yapılmış olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme ile sonrasında kurulması amaçlanan turizm tesisinde müvekkilinin faaliyeti ile elde etmeyi hedeflediği gelir göz önüne alındığında esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşacağı ve bu nedenle müvekkili yönünden dava konusu işin ticari iş sayılacağını, bu hususların ve ilgili maddeler göz önüne alındığında tarafların tacir sıfatına haiz olmaları ve yapılan işin ticari bir iş olması nedeni ile taraflar arasında oluşan dava konusu uyuşmazlıkta TTK uyarınca Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğunu,

bu nedenle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabul anlamına gelmemekle birlikte görevsizlik verilmesi halinde dosyanın Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine değil Sapanca Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece, mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 114/1c ve 115/2. Maddeleri uyarınca görev dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup, HMK’nın 114/1-c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartıdır. HMK’nın 115. maddesine göre ise dava şartlarının mevcut olup olmadığı, taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir. Diğer taraftan görevsiz mahkeme davanın esası hakkında karar veremez.

Bu nedenle, dava açılırken dayanılan hukukî ve maddi olguların göreve etkili olduğu durumda öncelikle hukukî niteleme yapılmalı ve sonucuna göre mahkemenin görevsiz olduğu kanısına varılırsa dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmelidir. Görev nedeniyle dava dilekçesinin reddi kararında görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğu belirtilmeli ve dava dosyasının bu görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmelidir (HMK m.20).

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda; taraflar arasında davacı iş sahibi şirketin Sakarya ili, Sapanca ilçesi, Nahiye Mahallesi, ... Ada, ...

Parsel nolu taşınmazda turizm tesisi inşaatının "taş duvar istinat" yapımı işini üstlenen davalı yükleniciye ödeme yapılmasına rağmen edimin ifa edilmediğini belirterek fazla ödemenin iadesi ve müspet zararın tahsili için eldeki davanın açıldığı, Sakarya Defterdarlığı'nın 01/11/2024 tarihli cevabi yazısına göre davacının işletme hesabı usulüne göre defter tuttuğu belirtildiği, 24.06.2025 tarihli Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ve 25.06.2025 tarihli Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'nın cevabı yazısına göre davacının dava dışı Burç Şirketinin ortak ve yetkilerinden olduğu,

25.06.2025 tarihli Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabı yazısına göre davacının esnaf kaydının olduğu bildirilmiş olup, bu cevabi yazılara göre davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu itibariyle de mutlak ve nisbi ticari dava olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkemenin görevsizliğine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunamamakla davacının bu yöne değinen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesince, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır