Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/1837 K.2026/371

Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ...

DAVA

İtirazın iptali (Eser sözleşmesinden kaynaklı)

HÜKÜM

İstinaf başvurusunun esastan reddi

İSTİNAF EDEN

Davalı vekili

Taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında dzüenlenen faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkil firma ile davalı arasında 4-7 Nisan 2019 tarihleri arasında düzenlenen İstanbul Automechanica 2019 Fuarının icrası için 60.000,00TL+KDV (70.800,00 TL) bedelli fuar standı sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede ödemenin %30 luk kısmı peşin olarak kalanının ise stant teslimini müteakip üç gün içerisinde (4-7 nisan 2019 tarihinde) ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme ile kararlaştırılan bedelin 18.000,00 TL'si müvekkil firmaya davalı tarafından 21.03.2019 tarihinde banka kanalı ile ödendiğini, ilgili fuarın icra edilmesi ile birlikte kararlaştırılan bakiye ücretin ödenmesi davalıdan talep edildiğini,

davalının bakiye ödemeyi yapmaktan imtina ettiğini, kesilen faturaya istinaden ödenmeyen bakiye alacak için davalı aleyhine 28.05.2019 tarihinde Gebze 4. İcra Müdürlüğünün 2019/35302 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin borca itiraz ettiğini belirterek davalının Gebze 4. İcra Müdürlüğünün 2019/35302 E. Sayılı dosyası üzerinde bulunan haksız itirazının iptaline ve icra takibinin devamına karar verilmesini, davalı takibi kötü niyetli itirazı nedeni ile davalı aleyhine asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacının tam olarak sunmadığı ve afaki olarak kestiği faturanın bedelini talep etmesinin hukuken kabul edilemez olduğunu, müvekkili şirketin bu hususta hukuksal haklarını kullanarak süresinde icra takibine itiraz ettiğini, tek taraflı olarak davacının fatura kesmiş olması faturanın içeriği hizmeti verdiğini kanıtlamaya yetmediğini, fatura içeriği hizmetin verildiğini ayrıca yazılı belgelerle ispat etmesi gerektiğini, aksi halde her kesilen faturanın bedelinin talep edilmesi sonucu doğacağını, davacı haksız surette fatura içeriği bedeli icra yoluyla talep etmiş olduğundan kötüniyetli olduğundan davanın reddine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın kısmen kabulü ile takibin 52.800,00 TL üzerinden devamına, icra inkar tazmiantı talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Yerel mahkeme kararının uyuşmazlık özümsenmeden ve eksik inceleme ile tesis edildiğini, davacının sözleşme konusu fuar standını usulüne uygun, tam ve eksiksiz teslim ettiğini ispat yükümlülüğü bulunmasına rağmen mahkemenin ispat yükünü ters çevirerek hatalı değerlendirme yaptığını, işin mahiyeti gereği ayıp ihbarının şekle tabi olmadığını ve tanık dinletme taleplerinin haksız yere reddedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesi uyarınca eksikliklerin üçüncü kişilere tamamlattırılarak bedelin mahsup edilmesi hakkının bulunduğunu,

davacının edimini ifa etmemesi sebebiyle başka bir firmaya yaptırılan işlere ilişkin fatura ve ödeme belgelerinin dikkate alınmadığını, mahsup edilmesi gereken tutarların hatalı ayıp ihbarı değerlendirmeleriyle reddedildiğini ve bilirkişi raporlarındaki eksikliklerin giderilmediğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar

Dava; taraflar arasındaki "dekarasyon ve tasarım hizmeti" konulu eser sözleşmesinden kapsamında iş bedeli için düzenlenen faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 05/03/2024 tarihli, 2022/409 Esas, 2024/454 Karar sayılı kararında: "... Mahkemece taraflar arasında kira sözleşmesi bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesi görev yönünden ret edilmişse de davacı tarafından talep edilen alacağın "dekarasyon ve tasarım hizmeti" bedeli olan stand toplam bedeline ilişkin olduğu anlaşılmakla uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan işin esası incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ..." denilerek 6100 Sayılı HMK’nın 355/son cümle ve 353/1-a-3.maddeleri gereğince davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararına karşı davalı vekilince istinafa başvurulmuştur.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme ilişkisi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder.

Şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir. Aksi halde eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar.

Bir tanımlama yapmak gerekirse; yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluk borcu, yüklenicinin eseri teslim borcunun tamamlayıcısı olarak, meydana getirdiği eserde ortaya çıkan ayıp ve eksiklikleri üstlenme borcudur. Bu gibi durumlarda eserde dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken niteliklerin yokluğu söz konusudur.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 477/3. maddesi, "Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.

Yüklenicinin iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak, imalini yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda; iş sahibi, açık ayıplarda 6098 sayılı TBK'nın 474, gizli ayıplarda ise 6098 sayılı TBK'nın 477. maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu takdirde, 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde tanınan hakları kullanabilir. Eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir.

Ayıplı eser sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Diğer anlatımla ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Ancak, kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede farkedilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder.

Öte yandan, sözleşme ayakta iken işin davacı yüklenici tarafından yapıldığı yasal karinedir.

Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi hükmünde bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Faturaya 8 gün içerisinde itiraz edildiği ileri sürülüp ispat edilmediğinde içerikleri kesinleştiğinden işin eksiksiz teslim alındığı ve açık ayıplarla ilgili muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirilmediğinin kabulü zorunludur. Bu halde, iş sahibi ancak sonradan ortaya çıkan gizli ayıpların varlığı ve bunları ortaya çıkmasından itibaren gecikmeksizin yükleniciye bildirmesi halinde giderilmesini ya da bedelinin iş bedelinden düşülmesini isteyebilecektir. (Emsal Yargıtay 15. H.D. 2017/1382 E,2017/3332 K sayılı kararı)

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; Davacı yüklenici, taraflar arasında "dekarasyon ve tasarım hizmetine" dair sözleşme ilişkisi bulunduğu, hizmetin yerine getirilip davalıya teslim edildiğini, iş bedeli olarak takibe konu faturanın düzenlendiğini, ancak bakiye 52.800,00 TL alacaklarının kaldığını, ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlattıklarını, davalının borca haksız ve yersiz olarak itiraz ettiği iddiasıyla eldeki itirazın iptali davasını açtığı; Davalı iş sahibi ise, hizmetin ayıplı ifa edildiğini, ayıplı ve eksik işlerin üçüncü kişilere yaptırıldığını, faturanın deftere işlenmediğini, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.

Tacir olan tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre; Davacının ticari defter kayıtlarında, 08/04/2019 tarihli ve 70.800,00 TL bedelli satış faturası davacı ticari defter kayıtlarında olduğu, 18.000,00 TL kısmının davalı tarafından 21.03.2019 tarihinde EFT olarak davalıya ödendiği, kalan alacak miktarının 52.800,00 TL olduğu; Davalının ticari defteri kayıtlarında ise, takip konusu faturanın ticari defterlerde kayıtlı olmadığı ve davalının 18.000,00 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.

Davalının kayıtlarında yer almayan ve davalı tarafından süresinde itiraz edilerek iade edilen 08/04/2019 tarihli ve 70.800,00 TL bedelli faturanın içeriği ve iş bedeli kesinleşmediğinden işin yapıldığı ve teslim edildiği ispatlanması halinde fatura bedelinin kabulü mümkündür. Takibe konu 08/04/2019 tarihli ve 70.800,00 TL bedelli faturanın özel üretim standa çalışması ve uygulamalarına ilişkin olarak düzenlenmiştir.

Davalı işin ayıplı ve eksik yapıldığını ve eksik ve ayıplı işlerin üçüncü kişilere tamamlatıldığını savunmuştur. Davalı bu hususta, dava dışı üçüncü kişiye kesilen 09.05.2019 tarihli ve 15.576,00 TL bedelli faturaya dayanmaktadır.

Teknik bilirkişi incelemesinde; fuar standı konstrüksiyon güçlendirme, fuar standı logosu, fuar standı korkuluk eklentileri, fuar standı muhtelif tadilat işleri için kullanılan malzemelerin taşıma irsaliyelerine rastlanmadığı, fatura konusu işlerin açık ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Davalı işin ayıplı yapıldığını ve bu işlerin üçüncü kişilere gidertildiğini savunmuş ise de işin tamamlandığı gözetildiğinde sözleşme ayakta iken işin davacı yüklenici tarafından yapıldığı yasal karinenin aksi iş sahibi tarafından yasal delillerle ispatlanması gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden temin edilen faturalarla bu hususun ispatı mümkün olmayıp, bu hususta davalı tarafça yaptırılmış tespit ve ihtar bulunmadığı da gözetildiğinde sözleşme ayakta iken işin davacı yüklenici tarafından yapıldığı yasal karinenin aksi iş sahibi tarafından yasal delillerle ispatlanamamıştır. Kaldı ki, üçüncü kişilere yaptırıldığı iddia olunan işlerin açık ayıp olduğu ve davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu sebeplerle, işin yüklenici davacı tarafından yapıldığı ve teslim edildiğinin kabulü gerekmiştir. İş bedelinin ödendiğini ispat yükü davalı iş sahibindedir. Mahkemece yapılan değerlendirmede, davacının davalıya 70.800,00 TL'lik iş bedelini fatura ettiği, davalının 18.000,00 TL ödemesinin bulunduğu, bu belirlemeye göre davacının 52.800,00 TL alacaklı olduğu hesaplanmıştır.

Davalının anılan faturalara ödeme savunması ve istinafı bulunmamakta olup, fatura bedelinin iş sahibi tarafından ödendiği ispatlanamamıştır. Bu durumda; davada, davalı iş sahibinin sözleşme ile üstlendiği edimi eksiksiz teslim aldığı, yapılan ödeme dikkate alındığında yüklenicinin tespit edilen yazılı miktar ile alacağı bulunduğu ispatlandığından Mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

V.KARAR

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır