Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/295 K.2025/310

Gebze Asliye Tİcaret Mahkemesi'nin 2024/1143 Esas sayılı dosyasından verilen 02/01/2025 tarihli ara karara karşı davacı vekilince istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; davalının iş sahibi ya da yüklenicisi olduğu projelerde yüklenici/alt yüklenici olarak imalatlar tamamlanıp davalı borçluya teslim edildikten sonra müvekkili tarafından gerekli faturalar da tanzim edilerek usulünce davalı borçlu şirkete tebliğ edilmişse de, davalı borçlunun bedel ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğinden İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğü'nün 2024/13133 Esas sayılı dosyası ile davalı borçlu şirket aleyhine icra takibi başlatmak zorunda kalındığı, söz konusu icra takibi kapsamında gönderilen ödeme emrinin 13.08.2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı,

davalı borçlu şirketin ise 09.08.2024 tarihli dilekçesi ile haksız ve kötü niyetli olarak takibe, borca ve yetkiye itiraz ettiğini ve takibin durmasına sebebiyet verdiği, davalı borçlu şirketin, müvekkili şirketçe yapılan iş ve imalatlar sebebiyle borç miktarı, davalı borçlu şirket unvanına tanzim ve tebliğ edilen ve şu ana kadar itiraza uğramayarak davalı şirket kayıtlarına da alınan faturalar marifetiyle belirli ve likit halde olduğunu, davalı borçlunun, likit olan takibe konu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/01/2025 tarihli ara kararı ile;...alacaklının ihtiyati haciz talebinin fatura örneklerine, 2022 yılına ait protokoller ve bir kısım yazışmalara dayandığı, talep dilekçesinin ekinde söz konusu fatura ve diğer belgelerin bir borç ilişkisini doğurduğuna dair yaklaşık ispata yeterli olmadığı ve borç ilişkisinin varlığı hususunun yargılamayı gerektirdiği, yaklaşık ispat kuralının gerçekleşmediği dikkate alınarak koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara yönelik davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz taleplerinin haksız ve hukuka aykırı biçimde reddedildiği, söz konusu ara kararda, müvekkilinin tamamı muaccel ve rehinle güvence altına alınmamış olan alacakları için ihtiyati haciz kararı verilmesi taleplerinin yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle reddedildiği, ne var ki somut olayda müvekkilinizin davalı borçludan alacaklı olduğu huzurdaki dosyada yapılacak olan yargılama sonucunda hiçbir şüpheye mahal vermeyecek şekilde anlaşılacak olsa da davanın ikame edilmesi anında, yaklaşık ispat koşulunun da gerçekleştiğini beyanla; istinaf başvurularının kabulü yerel mahkemenin red kararının kaldırılarak ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli için düzenlenen fatura alacağına ilişkin yapılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkin olup, talep yargılama sırasında talep edilen ihtiyati haciz isteminin reddine dair ara karara yapılan istinaf talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince, 02/01/2025 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ile 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır.

İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İcra ve İflas Kanunu’nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

6100 sayılı HMK.nın 389.maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep, verilecek karar ve içereceği hususlar, teminat, kararın uygulanması gibi sair hususlarda yapılması gerekli usul ve prosedür açıklanmıştır.

İhtiyati haciz müessesesi İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup İİK.257 maddesine göre ihtiyati hacze karar verilebilmesi için alacağın para alacağı olması ve rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş olması gerekir.

Bunun yanında, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati hacze karar verilebilmesi, borçlunun muayyen yerleşim yeri olmaması ve taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması yahut kaçması ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması şartına bağlıdır.

Yine İİK'nın 258. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz talep eden taraf, dilekçesinde alacağı ve ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat edecek delilleri göstermek zorundadır. Görüldüğü üzere İİK'da ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için haklılığın tereddütsüz şekilde ispatı şartı aranmamakta, yaklaşık olarak ispat yeterli görülmektedir.

Somut olayda; davacının ihtiyati haciz istemini eser sözleşmesinden kaynaklı iş bedeli için düzenlenen faturalara dayandırıldığı, taraflar arasında akdedildiği iddia olunan eser sözleşmesine göre davacının alacağına varlığına ve yüklenicinin sözleşmedeki edimlerini fen ve sanat kurallarına uygun olarak yerine getirilip getirilmediğine ilişkin delil tespiti ve yargılanma aşamasında alınmış bir bilirkişi raporu bulunmadığı, takibe konu faturaların kesinleşip kesinleşmediğinin tarafların defter incelemesini gerektirdiği,

tek taraflı düzenlenen faturaların alacağın varlığını tek başına ortaya koyamayacağı, davacının alacağının varlığının ve miktarının, varsa kusurun, alacağın muaccel olmadığı, takibe konu faturaların kesinleşip kesinleşmediği yargılamayı gerektirdiği, yasada belirtilen şartların oluşmadığı anlaşılmakla, İİK'nın 257. vd. maddesindeki şartların varlığı ve yaklaşık ispat kuralı gereğince ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı kanaatine dayalı redde ilişkin mahkemenin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığından esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır