Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/392 K.2025/998

Av...

DAVALI

EKSADO YAPI TİCARET VE İHRACAT SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ - 0626056549700001 [25949-37320-54379] UETS VEKİLİ : Av...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

HÜKÜM : Davalı

İSTİNAF EDEN

Davacı vekili (Katılma Yoluyla) - Davalı vekili

Taraflar arasındaki Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında "3 Adet çekilebilir Tıny Hause Karavanların" amerikan standartlarına uygun olarak sertifikalı imalatı için 18/06/2022 satış sözleşmesinin imzalandığını, davacı şirket yapılan anlaşmaya gereği sözleşmede kararlaştırılan peşinat bedelini davalı şirkete ödemiş ise de sözleşme uyarınca amerikan standartlarına uygun sertifikalı ürünlerin üretiminin yapılıp davacıya teslim edilmediğini ve davacının ödediği bedelinde geri iade edilmediğini, Kdz.

Ereğli 4. Noterliği'nin 23/02/2023 Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile durumun davalı şirkete bildirdiğini, buna rağmen davalı şirket tarafından ihtarnamede belirlenen sürede ürünlerin teslim edilmediğini ve peşinat bedelinin de davacı şirkete iade edilmediğini, bu sebeple davacının zarara uğradığını beyanla 59.914,00 - USD'nin dava tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB kurlarına göre rayiç üzerinden davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla ileride arttırılmak üzere olay nedeniyle meydana gelen iş gecikmesinden doğan şimdilik 10-TL gecikme tazminatının ve 10,00-TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden işeyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf süresi içinde davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Davanın kısmen kabulüne, 59.914,00 Amerikan Dolarının dava tarihinden (18/05/2023) tarihinden itibaren Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin (20 TL) reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararı usul ve yasaya aykırı olup kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevap ve katılma yoluyla istinaf dilekçesinde;, yerel mahkeme kararının 7 nolu hüküm fıkrasının hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını, davalıya verilmesi gereken vekalet ücretinin 20 -TL'yi geçmemesi gerektiğini, maddi zararlarına ilişkin taleplerinin reddi kararının hatalı olduğunu beyanla; davalının istinaf kanunyolu başvurusunun reddine, katılma yoluyla istinaf kanun yoluna başvurularının kabulüne, kararın yalnızca istinaf sebepleri yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK,

3. Değerlendirme Dava, eser sözleşmesinin ifa edilmemesi nedeniyle ödenen bedelin iadesi, gecikme tazminatı ve maddi tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Davalının istinaf isteminin incelenmesinde;

TBK'nın 470. maddesi uyarınca; eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşmedir. Taraflar arasında imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde öngörülen "eser sözleşmesi" ilişkisi kurulmuş olup, yüklenicinin edimi eseri iş sahibinin amacına uygun fen ve tekniğine uygun olarak teslim etmek, iş sahibinin edimi ise iş bedelini ödemektir.

Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur. Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği borcunu sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin işi eser sahibinin yararına olacak şekilde yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.

Esasen eser sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir. Ancak bu karinenin aksi savunulup ispat edilebilir.

Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

Davacı ile davalı arasında 01/07/2022 tarihli "3 adet çekilebilir Tıny Hause karavanın Amerikan standartlarına uygun olarak imalatı ve teslimi" işinin üstlenildiği, iş bedeli olarak 77.000 USD belirlendiği, davacının 27/06/2022 tarihinde davalıya 59.914,00 Amerikan Doları ödeme yaptığı, sürecin başlatılmamış olması üzerine davacının 23/02/2023 tarihli ... sayılı Noter ihtarnamesi ile davacıya tebliğden itibaren 15 gün içinde sözleşme konusu karavanların teslimini, aksi taktirde ödediği peşinatın iadesini isteyerek sözleşmeden dönüleceği yönünde ihtarname gönderildiği, ihtarnamenin davalıya 25/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği,

davalının 09/03/2023 tarihli karşı ihtarname ile Amerikan Standartlarına uygunluk sertifikasının temininin davacı sorumluluğunda bulunduğunu savunduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki akdî ilişki 6098 sayılı TBK'nın 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir. Bu tür sözleşmelerde taraflardan birinin temerrüdü halinde diğeri, TBK'nın 125. Maddedeki seçimlik haklarını kullanabilmek için borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir. (TBK'nın 123.) Ancak TBK'nın 124. maddesinde sayılan nedenler söz konusu ise alacaklı, borçluya mehil vermeden de, TBK'nın 125. maddesindeki seçeneklerden birini kullanabilir. Bunlar; borçlunun hal ve davranışından süre verilmesinin etkisiz olacağının anlaşılması; temerrüt alacaklı yönünden aynen ifayı faydasız hale getirmişse; sözleşmede ifa tarihinin kesin olarak saptanması halleri olarak sayılabilir.

Borçluya verilen sürede borcun ifa edilmemesi ya da süre verilmesini gerektirmeyen hallerin varlığı halinde diğer tarafın hakları aynı Yasa'nın 125. maddesinde tanımlanmıştır.

Bunlar;

a) Aynen ifayı istemekte direnmek ve gecikme yüzünden uğranılan zararın tazminin istemek veya,

b) Sözleşmenin ifasından vazgeçerek olumlu ( müsbet ) zararını istemek veya,

c) Sözleşmeyi feshederek menfi zararını istemek olarak sayılmıştır.

Somut dosyada; davacı iş sahibi, davalı şirket yüklenicidir.

Davalı yüklenici davacı iş sahibi ile imzaladıkları 01/07/2022 tarihli, yazılı Tiny Hause yapım sözleşmesi ile davacı iş sahibine 3 adet çekilebilir Tıny Hause karavanın Amerikan standartlarına uygun olarak imalatı ve teslimi yapımını üstlenmiş, sözleşmeye göre imalatın proje kesin onayı sonrası 90 iş gününde teslim edilmesi kararlaştırılmış olmasına rağmen davalının teslimi gerçekleştirmediği taraf beyanları ile sabittir.

Davalı, imalat için sertifikanın davacı yanca sağlanacağını, imalata da bu nedenle başlanamadığını savunmuş ise de, eser sözleşmesinde iş sahibinin edimi bedel ödemek yüklenicinin edimi ise eseri meydana getirip teslim etmektir. Eserin meydana getirilmesinin bir parçası da projelendirmek ve istenen standartlara uygunluğu sağlamak ve belgelendirmektir.

Sözleşmede bu yükümlülüğün davacı işverende olduğuna dair açık bir düzenleme yer almadıkça bu husus davalı yüklenicinin sorumluluğunda olduğu açıktır. Bu bakımdan, kararlaştırılan sürede inşaatın tamamlanmadığı anlaşılmakla, davacı sözleşmeyi feshetmekte haklıdır. Bu gerekçelere dayalı ödenen bedelin iadesine yönelik davanın kabulü yönündeki kararında isabetsizlik bulunmamakla, davalının istinafı yerinde değildir.

Davacının katılma yoluyla istinaf isteminin incelenmesinde; davalı vekilinin istinafı, davacının talep kalemlerinden sözleşmeden dönme nedeniyle ödenen bedelin iadesi isteminin kabulü kararına ilişkin olup, davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf isteminin ise reddedilen zarar kalemlerine ilişkin olması itibariyle davalının istinafı ile bağlantılı olmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davacının katılma yoluyla istinaf başvurusunun ise reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır