Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/727 K.2025/740

Av...

İHBAR EDEN

BYGRUP PROJE YÖNETİMİ LİMİTED ŞİRKETİ - 0195070365600001 -[25929-40834-36959] UETS

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

HÜKÜM

Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi

Taraflar arasında görülen davada Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacıya ait; Sakarya İli Pamukova İlçesi Mekece Mah. ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki soğuk hava deposunu 12/05/2022 tarihinde davalının şirketine 250.000,00 TL bedelli senet karşılığında sattığını, senet protesto için bankaya sunulduğunda banka senette iki farklı ödeme tarihi olduğu için senedi geçersiz Kabul ettiği ve davacıya geri verdiğini, davacı borç için davalıya başvurduğunda davalının borcu inkar ettiğini, bu sebeple davacının Pamukova İcra Müdürlüğünün 2023/163 E. sayılı icra takibini başlattığını, davalı tarafından yapılan haksız itirazla takibin durduğunu davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, inca inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

08.07.2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 numaralı kararı uyarınca Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş, yargı çevresi Sakarya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş ve anılan kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir.

Hal böyle olunca mutlak ticari dava niteliğinde bulunduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 11/04/2019 tarih ve 2017/15-2141 Esas 2019/442 Karar sayılı ilamında da değinildiği üzere "Dava şartlarının amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır (Kuru B.: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul 2016, s 190).

Dava şartlarının neler olduğu 6100 sayılı HMK’nın 114. maddesinde belirtilmiş olup, anılan düzenlemenin 1. bendinin (c) alt bendinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bir dava ancak görevli mahkemece incelenebilir. Mahkeme her şeyden önce görevli olmalıdır.

Görevsiz mahkemede açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 930)." Şeklinde bu hususa değinildiği, görev kamu düzenine ilişkin olmakla yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiği gözetilerek,

TTK'nun 4. Maddesinde, bu kanundan kaynaklanan uyuşmazlıkları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava olduğu belirlenmiş aynı kanunun 5. Maddesinde ise aksine hüküm bulunmadıkça tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinin Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği ön görülmüştür.

Bu durumda eldeki davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşıldığından dosyaya bakmaya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu değerlendirilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine dair mahkememinin görevsizliğine, davaya bakmaya sakarya asliye ticaret mahkemesi'nin görevli olduğuna, kararı verilmesine karar verilmiş, karar 07/01/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

Mahkemece yapılan tüm inceleme neticesinde davanın mutlak ticari dava olmadığı gibi nispi ticari dava da olmadığı anlaşılmakla davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde HMK'nın 21. maddesi gereği görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine resen gönderilmesine dair mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,.. şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 04/04/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, Türk Ticaret Kanunu

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Tapu İptali ve Tescil/Tazminat istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 4/1 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (A) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarıyla çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut kanunda sayılan hallerden birine dahil olması gerekmektedir.

TTK 11/1 md uyarınca ticari işletme ''Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlılığı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü'' işletme olup 12/1 md uyarınca da bir ticari işletmeyi kısmen dahi kendi adına işleten kişiye tacir denir.

Somut olayda; yapılan araştırmaya göre davacı ve davalının esnaf sınırını aşan faaliyetleri olmayıp, tacir sıfatı taşımadıkları, her ne kadar Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından antrepo ilişkisinden kaynaklanan mutlak ticari dava olduğundan, görevsizlik kararı verilmiş ise de davanın niteliği taşınmaz satımından kaynaklanan zarara ilişkin olup, mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığından; uyuşmazlığın HMK 2. madde gereği genel mahkeme sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi görevi kapsamında olup; Bu nedenlerle;Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.