Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/583 K.2026/546

Taraflar arasında görülen davada Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi ile Sakarya Tüketici Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

'Müvekkilimiz ..., Aksigorta ... Acentesi aracılığı ile Hatay İskenderun Merkez Buluttepe Mah. ....Sk. Zemin Katl-A ve 1-B de bulunan taşınmazları için ... No'lu ve ... No'lu her biri 75.400,00-TL bedelli olan iki adet Zorunlu Deprem Sigortasi yaptırmıştır. Tapu Senedi, Yapı Kayıt Belgesi ve Sigorta Poliçeleri ekte sunulmaktadır.

6 Şubat 2023 yılında Kahramanmaraş Pazarcık Merkezli 10 ilimizi kapsayan deprem felaketinde müvekkile ait yukarıda belirtilen taşınmazlar ağır hasar almış ve sonrasında da yıkılmıştır. Ağır Hasar Kaydına ilişkin belgeler ekte sunulmaktadır. Davacı müvekkil, sigorta poliçesinde belirtilen rizikonun gerçekleşmesine müteakip poliçe bedelinin ödenmesi talepli süresi içerisinde davalı kuruma başvuru yapmış ve hasar dosyası açılmıştır. Ancak davalı kurum bu başvuruyu reddetmiştir.

Daha sonra tarafımızca İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosu 2023/72122 Arabuluculuk Dosya Numaralı dosya üzerinden yapılan başvuru neticesi de taraflar bu poliçeler üzerinden anlaşmaya varamadığını, Başvurunun kabul edilmemesinin sebebi olarak davalı kurumdan aldığımız bilgiye göre taşınmazın kullanım şeklinin ticarethane olarak yer almasi gösterilmiştir.

Sigorta ettirilen taşınmazlar poliçede her ne kadar ticarethane olarak yazılmışsa da; burası tek tapulu bir taşınmazdır ve ticarethane olarak kullanılması mümkün değildir. Dava konusu yer, mesken olarak kullanılan evin önünde bulunan eklenti niteliğinde tek katlı bir depodur.

Taşınmazın yıkılmadan önceki fotoğraf ve video kayıtları dilekçe ekinde sunulmaktadır.Bu nedenle rizikonun gerçekleşmesi sebebi ile poliçe bedellerinin davacı müvekkile ödenmesi gerekmekte ve talep olunmaktadır.

Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi olan taşınmazların üzerine mesken olarak inşa edilmiş binalar, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler ve bu binaların içinde yer alan ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan yapılar, Dask kapsamı dahilinde kalmaktadır.

Bu sebeple ; dava konusu taşınmazın ayrı bir tapu kaydının bulunmadığı, mesken olarak kullanılan bina ile aynı parselde bulunduğu, binanın önünde bulunan eklenti niteliğinde olduğu, davaya konu edilen bu yerin ticari amaçla kullanılmadığı, evin deposu olarak kullanılmayan eşyaların muhafaza edildiği bir yer olduğu, Yapı Kayıt Belgesinde KARMA Nitelikte Bina (Konut * Ticari ) olarak tescil edildiği,

tapu kayıtları ve ekte sunulanfotoğraflar ile tüm dosya kapsamından anlaşılmadığını, rizikonun gerçekleşmesi sebebi ile her iki poliçe bedeli olarak toplam 150.800,00- TL sigorta bedelinin zararın gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı kurumdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Kocaeli 1.Tüketici Mahkemesinin kararı;

"...

6502 sayılı Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketicinin ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlandığı, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına yada hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlandığı,

dava dilekçesinde dava konusu edilen 1-A ve 1-B bina numaralı taşınmazların dosyada mevcut poliçelere göre ticarethane niteliğinde olduğu, İskenderun İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün müzekkere cevabına göre taşınmaz üzerinde 2 adet konut ve 2 adet dükkan olduğu ve davaya konu edilen taşınmazların 2 adet dükkan olduğu, yine dosyada mevcut emlak vergisi bildirimlerine göre dava konusu edilen taşınmazların ticarethane niteliğinde olduğu, dolayısıyla dosyamızda davacı tarafın davalı karşısında tüketici konumunda olduğundan söz edilemeyeceği, taraflar arasında tüketici işlemi bulunmadığı, uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kalmadığı,

mahkememizin iş bu dosya yönünden davaya bakmakla görevli olmadığı, görevli mahkemenin genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, dolayısıyla davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ve mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerektiği anlaşılmakla adavanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ,,,..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 10/12/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

"..Somut olayda her ne kadar Kocaeli 1. Tüketici Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmazın mesken niteliğinde olmadığından bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya Mahkememize gönderilmiş ise de davaya konu uyuşmazlık Sigorta Sözleşmesine dayalı olduğundan Sigorta Hukuku hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari dava niteliğinde olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4(a) ve m. 5 hükmü uyarınca mahkememizin görevsizliğine; görev hususunun hmk 114(1)-c hükmü kapsamında "dava şartı" niteliğinde olması nedeniyle ve hmk m. 115(2) hükmü uyarınca davanın usulden reddine..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiş, karar 23/09/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı; ''Davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine, '' karar verilmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu 3.maddesine göre tüketici; ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi: mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık vb.sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşmeyi ve hukuki işlemi ifade eder.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasındaki mesken niteliğindeki taşınmazlar nedeniyle düzenlenen zorunlu deprem sigortası ve poliçesinden kaynaklı hukuki ilişki bulunduğu, taşınmazın birden fazla olmasının hukuki ilişkisinin niteliğini değiştirmediği, uyuşmazlığın tüketici kanunu kapsamında olup, Bu nedenlerle; Kocaeli 1.Tüketici Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır