Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/833 K.2026/780

Av. ... Av. ...

DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Kaçak su kullanımı nedeniyle düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali

HÜKÜM

İstinaf Başvurusunun Esastan reddi

İSTİNAF EDEN

Davacı vekili

Taraflar arasındaki " kaçak su kullanımı nedeniyle düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali" davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın görevsizliğine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı idare tarafından davalı aleyhine Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2025/4077 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun 27/03/2025 tarihinde sunduğu dilekçe ile borcun tamamına, faiz oranına ve ferilerine yönelik itirazda bulunduğunu, Kaçak Su Kontrol Şube Müdürlüğü saha ekipleri tarafından Nailiye Mahallesi, Nailiye Caddesi Dış Kapı No: 106 Sapanca / SAKARYA adresinde 22/03/2023 tarihinde yapılan kontrolde abone olmaksızın ve herhangi bir sayaçtan geçirmeksizin kaçak su kullanımı yapıldığının tespiti ile,

tespit olunan bu durumun 22/03/2023 tarihinden ... numaralı kaçak / usulsüz su kullanım ve mühürleme tutanağı ile tutanak altına alındığını ve aynı adreste çalışanına teslim edildiğinden; davalı /borçlu şirketin Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2025/4077 Esas sayılı dosyasında mezkur haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline ve takibin devamına, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmişti

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... davada, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı, uyuşmazlığın ortaya çıktığı tarih de dikkate alınarak davanın konusunun mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle de nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair kararı usul ve yasaya uygun olmadığını, kararın yalnızca şekli sicil kaydına dayanmakta olduğunu, işletmenin fiili faaliyet hacmini ve ekonomik gerçekliği yeterince araştırılmadığından eksik araştırma ve inceleme neticesinde verildiğini, olayda davalı tarafın işletmekte olduğu Four Seasons Sapanca Bungalows 3 adet müstakil bungalovdan oluşan, yılın tamamında konaklama hizmeti sunan, süreklilik arz eden ve gelir elde etmeye yönelik bağımsız bir işletme olduğunu,

Bungalov sayısı ve kişisel emekten ziyade sermayeye dayandığı göz önünde bulundurulduğunda basit esnaf faaliyetini aştığını, tipik bir ticari organizasyon olduğunu, davalı tarafın sırf esnaf siciline kayıtlı olduğu ve gerçekliği irdelenmeyen gelir bildirimi doğrultusunda esnaf işletmesi olarak kabul edilmesinin hayatın olağan akışına ve ticari hayatın gerçekliğine aykırı olduğunu, yerel mahkeme, Vuk 177. maddesinde yer alan limitlerin aşılıp aşılmadığına yönelik olarak yeterli araştırma yapmadığını ve bu hususta somut bir gerekçe ortaya koymadığını, dosyanın esasına girilmek suretiyle gelir verileri, rezervasyon kayıtları, doluluk oranları,

banka kayıtları gibi somut verilerin incelenmesi ile işletmenin gelir hacminin değerlendirilmesi gerekmekte olup bu sayede davalının tacir sıfatının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiğini, yerel mahkeme kararının Ticaret Kanununda yer alan ticari işletme ve tacir kavramlarının dar yorumlanması ve eksik araştırma sonucu tesis edildiğini beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6102 sayılı TTK,

3. Değerlendirme Dava, kaçak su kullanımı nedeniyle düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece, mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 114/1c ve 115/2. Maddeleri uyarınca görev dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup, HMK’nın 114/1-c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartıdır. HMK’nın 115. maddesine göre ise dava şartlarının mevcut olup olmadığı, taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir. Diğer taraftan görevsiz mahkeme davanın esası hakkında karar veremez.

Bu nedenle, dava açılırken dayanılan hukukî ve maddi olguların göreve etkili olduğu durumda öncelikle hukukî niteleme yapılmalı ve sonucuna göre mahkemenin görevsiz olduğu kanısına varılırsa dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmelidir. Görev nedeniyle dava dilekçesinin reddi kararında görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğu belirtilmeli ve dava dosyasının bu görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmelidir (HMK m.20).

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda; davalıya ait işletmede 22/03/2023 tarihinde yapılan kontrolde abone olmaksızın ve herhangi bir sayaçtan geçirmeksizin kaçak su kullanımının tespiti üzerine ... numaralı kaçak/usulsüz su kullanım ve mühürleme tutanağı ile tutanak altına alınarak gerçekleştirilen tahakkukun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı,

Sakarya Defterdarlığı'nın 10/02/2026 tarihli cevabi yazısına göre davacının işletme hesabı usulüne göre defter tuttuğu belirtildiği,10/02/2026 tarihli Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ve 10/02/2026 tarihli Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabı yazısına göre davacının esnaf kaydının olduğu bildirilmiş olup, bu cevabi yazılara göre davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu itibariyle de mutlak ve nisbi ticari dava olmadığı,

bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkemenin görevsizliğine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunamamakla davacının bu yöne değinen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesince, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır