Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1077 K.2022/1437

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 27 Ocak 2020'de davalı şirkete iş öğrenmek amacıyla girdiğini ve her hangi bir ücret talebi olmadığını, davalı şirketin bir ücret vermediğini, davacının davalı şirkette çalışmaya başladığı dönemde davalı şirketin bilinen beş ortağı olduğunu, resmi ortakların şirket yöneticisi olan ...,... ve S... olduğunu, resmi ortakların haricinde... ile ...olarak iki tanede sözlü ortağın olduğunu, davacının davalı şirkette çalışırken Covid-19 gündeme gelince davalı şirketin pandemi piyasasına girmek için Çin'den ateş ölçer getirme kararı aldığını,

akabinde davalı şirketin ateş ölçer ticaretine başladığını ancak sermayeleri çok olmadığından zorlandığını bu durum üzerine müvekkilin ateş ölçer işine ortak olmak isteyerek ...'e bu fikrini söylediğini ...'in fikri kabul ederek ortaklar arasında toplantı yapılacağını ve burada davacının ortak olup olmayacağının konuşulacağını söylediğini, toplantıda davacıya cüzi bir miktar ile ateş ölçer ticaretine ortak olabileceği söylense de ...'un bu fikri kabul etmeyerek herkesin eşit miktarda para koyması gerektiğini kişi başı 200.000,00-TL vermesi gerektiğini söylediğini,

bunun üzerine davacının ateş ölçer ticaretine girme iradesi ile 200.000,00-TL'yi 01/04/2020 tarihinde İş Bankası üzerinden ECHO IPM GROUP adına havale ettiğini, aradaki güven, samimiyet ve bilgisizlik doğrultusunda açıklama kısınına sadece adını ve soyadını yazdığını, davacının her ne kadar diğer ortaklarında ticarete 200.000,00-TL para ile gireceğini sansa da durumun böyle olmadığını diğer ortakların 200.000,00-TL'nin çok altında bir miktar ile bu ticarete girdiklerini,

sermayeler ...'da toplandıktan sonra yurt dışından ateş ölçer siparişi verildiğini ancak ateş ölçerlerin üç hafta gecikmeli gelmesi nedeniyle alıcıların ateş ölçerleri almak istemediklerini, ateş ölçerlerin davalı şirketin elinde kalmasından sonra zararı karşılamak için WOGİ isimli firma ile anlaşılarak maske üretildiğini maskelerin eksik üretilmesi nedeniyle müvekkile ateş ölçerleri KGT isimli bir firmaya vererek karşılığında eksik kalan maskeleri alacaklarını ve maskeleri Afrikaya göndereceğiz denilerek KGT firmasına 800 adet ateş ölçer gönderildiğini,

takas gerçekleştikten sonra maskelerin satıldığını ve 677.054,50-$ gelir elde edildiğini, elde edilen bu gelirden davacı hariç diğer altı ortağın ilk başta yatırılan ana sermayelerini fazlasıyla aldıklarını, bunun üzerine ...'un davacıyı arayarak "Kutan sen merak etme maskeler satıldı para geldi ailen de söyle kimse mağdur olmayacak yatırdığın parayı geri alacaksın" dediğini, bu konuşmanın üzerinden 2 ay geçtikten sonra ...'un davacıya "Bayramdan sonra paranı vereceğim" dediğini, bayram geçtikten sonra...'un oğlunun düğününün yapıldığını ...'un davacıya paranı "düğünden sonra vereceğim" dediğini,

düğünden sonra davacının parayı istediğini ancak ...'un parayı Eylül ayında vereceğim diyerek davacıyı sürekli oyaladığını Eylül ayında ...'un "Eylül ayında 100,000,00-TL, Ekim ayında 100,000,00-TL olmak üzere parayı iki parçada vereceğiz" dediğini davacıya Eylül ayında bir ödeme yapılmadığı gibi Ekim ayında ...'un davacıya 100,000,00-TL gönderdiğini ancak ikinci 100,000,00-TL'yi göndermediğini, aradan bir müddet geçtikten sonra diğer ortakların ortaklıktan çıktığını ve şirketin tek başına ...'a kaldığını,

sonuç olarak davalı şirketin davacıya olan borcunu ödemediğini bunun üzerine Sakarya 3. İcra Dairesinde 2021/628 Esas sayılı dosya ile davalı şirkete takip başlatıldığını ancak davalı şirketin itirazda bulunduğunu, hukuka aykırı yapılan itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının icra dosyasında iddia etmiş olduğu alacağını adi ortaklık hükümlerine dayandırdığını, kendisi işbu sebeple tacir gibi hareket ettiğini, bu nedenle Ticaret Kanunu bağlamında hem dava konusu alacağın niteliği hem de davacının da tacir sayılması sebebiyle iş davaya bakmaya görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/12/2021 tarih, 2021/680 Esas - 2021/219 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmiş karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5-(3) maddesine göre de. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

İlk derece mahkemesince, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı belirtilerek yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, bu kabul somut verilere dayalı değildir. İlk derece mahkemesince dava dilekçesi tebliğ edilmeden, tacir araştırması yapılmadan dosya üzerinden eksik incelemeye dayalı olarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yapılması gereken iş; dava dilekçesi tebliğ edilmeli, ön inceleme yapılmalı, davacı hakkında tacir araştırması yapılmalı , Esnaf ve Sanatkarlar Odasından, Ticaret Odasından ve Vergi dairesinden davacının kayıtları getirtilmeli, gerçek kişi tacir kaydı olup olmadığı belirlenmeli, gerçek kişi tacir kaydı yoksa vergi dairesine bildirilen yıllık gelirinin esnaf sınırını aşıp aşmadığı belirlenmeli, bu aşamadan sonra ve oluşacak duruma göre davanın ticari bir dava olup olmadığı belirlenmeli ile sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297-(1)-b) maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2021 tarih, 2021/680 Esas ve 2021/219 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.04/07/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*