Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1014 K.2024/1612

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı, davalı Güneş Sigorta A.Ş. tarafından 211583572/3 Nolu yurtiçi taşıyıcının sorumluluğu blok sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış bulunan ... Çekici, ... Dorse plaka sayılı aracı ile dava dışı Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic.

A.Ş'ye ait bulunan ahşap nitelikli emtiayı Gebze'den Evyap Limanına naklettiği esnada Muallimköy mevkinde 07.06.2018 tarihinde kaza meydana gelmiş ve konteyner içerisinde bulunan mal hasara uğradığını, dava dışı Kastamonu Entegre Ağaç San.ve Tic.

A.Ş. uğramış olduğu zarar toplamı olan 39.986,20 TL'yi Zurich Sigorta A.Ş tarafından yaptırılan 13.08.2018 tarihli ekspertiz raporuna istinaden kendi sigortacısı olan Zurich Sigorta A.Ş'den tahsil ettiğini, Zurich Sigorta A.Ş. ise davacının sigortacısı olan davalıya rücu etmiş ancak ödediği bedelin tamamı yerine sadece 12.395,68 TL'yi rücuen tahsil edebildiğini, bakiye miktar için davacı aleyhine Gebze 4. İcra Dairesi'nin 2019/38735 E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacıyı bu takip kapsamında icra tehdidi altında olarak asıl alacak, faiz,

takip masrafı ve vekalet ücretine mahsuben 27.09.2019 tarihinde toplam 39.973,64 TL ödemek zorunda kaldığını, davalı söz konusu hasar bedelinin bedelinin tamamını ödemesi gerekirken kısmi ödeme yaptığından davacı icra takibine maruz kalmış ve davalının ödemesi gereken hasar bedelini kendisi ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle davacı tarafından ödenen bakiye hasar bedelinin 211583572/3 nolu Yurtiçi taşıyıcının sorumluluğu blok sigorta poliçesi kapsamında davalıdan rücuen tahsili amacıyla bu davanın kabulüne, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen miktarın asıl nedeninin davacıya açıklattırılması ve somutlaştırılması gerektiğini, kaza sebebi davacının yetersiz ehliyetli şoför istihdamı kaynaklı ağır kusurundan kaynaklanmakta olduğundan poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, 211583572/3 nolu sigorta poliçesi "C Özel Şartlar ve Açıklamalar" başlığı altında yer alan 2. ve 9. maddeleri incelendiğinde aslında davalı şirketin .../... plakalı vasıtalar ile hasarlanan emtialara ait tazmin yükümlülüğünün bulunmadığı görüleceğini,

zira kaza sebebi davacının yetersiz ehliyetli şoför istihdamından kaynaklı ağır kusurundan kaynaklandığını, .../... plakalı araç sürücüsü ...'in SRC belgesinin eksik olduğu görüleceğini, bizzat davacının beyanıyla da şoförün SCR belgesinin olmadığı ikrar edildiğini, konteyner zararları da teminat dışında olduğunu, davacı tarafından sunulmuş ekspertiz raporunda kaza sebebiyle konteynerlerin uğramış olduğu zararlar poliçe kapsamında değerlendirilse de ilgili poliçenin C.Özel Şartlar ve Açıklamalar md.17 uyarınca poliçe kapsamı dışında olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın kaza neticesinde meydana gelen zararın tamamını ödemek yerine kısmi ödeme de bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, sayın mahkemenin delillerin yorum ve taktirinde hataya düşerek davanın kabulü yönünde karar vermesi gerekirken hukuka aykırı bir şekilde davanın reddi yönünde hüküm kurduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; kaza sebebi davacının yetersiz ehliyetli şoför istihdamı olmakla, poliçe genel şartları gereği söz konusu hasar poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, cevap dilekçesi ekinde mübrez ekspertiz raporu incelendiğinde ... - ... plakalı araç sürücüsü ...'in SRC belgesinin eksik olduğu görülecek olup, ilgili husus davacı tarafça da ikrar edildiğini, bu sebeple ilgili hasar poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davacının istinaf gerekçeleri haksız ve mesnetsiz olduğunu beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/01/2023 Tarih - 2021/403 Esas - 2023/99 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, davalı Güneş Sigorta A.Ş. nezdinde yurtiçi taşıyıcının sorumluluğu blok sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış bulunan ... çekici ve ... plaka sayılı dorse aracı ile dava dışı Kastamonu Ağaç San. ve Tic.

A.Ş.'ye ait bulunan ahşap nitelikli emtiayı Gebze'den Evyap Limanına naklettiği, nakil sırasında, 07/06/2018 tarihinde trafik kazası meydana geldiği, kaza sonrasında konteyner içerisinde bulunan malın hasara uğradığının tespit edildiği, bunun üzerine, dava dışı Kastamonu Ağaç San. ve Tic.

A.Ş.'nin kaza nedeniyle uğramış olduğu zarar toplamı olan 39.986,20 TL'nin kendi sigortacısı olan Zurich Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığı, yapılan ödeme sonrası, Zürich Sigorta A.Ş. tarafından davacının sigortacısı olan davalıya kendisi tarafından karşılanan hasar bedelinin karşılanması için başvuruda bulunduğu, başvuru üzerine davalı sigorta şirketince dava dışı Zurich Sigorta A.Ş.'ye 12.395,68-TL tutarında bir miktar ödeme yapıldığı, kalan tazminat miktarının davacıdan Gebze 4. İcra Dairesi'nin 2019/38735 E. Sayılı icra takip dosyası ile tahsil edildiği,

davacı tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya arasına alınan 13/12/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle. 07/06/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... Plakalı çekici ve ... Plakalı Römork sürücüsü ...'in Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında yapılan incelemede 2918 sayılı K.T.K'nun 52/1-a maddesi (Aracın hızını dönemeçlere girerken dönemeçli yollarda ilerlerken azaltmamak kuralını ihlal ettiği kanaatine varılmıştır) gereğince kusurlu olduğu.

Kocaeli Dilovası Devlet Hastanesinden alınan raporda ...'in alkolsüz olduğu, ...'in Sürücü belgesinin ve DNB (Psiko Teknik Değerlendirme kartının) belgesinin bulunduğu ancak SRC Belgesinin olmadığının tespit edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün, alkol,uyuşturucu alarak ve ehliyetsiz veya yetersiz ehliyetlerle araç kullanmasından veya araçlarda bakımsızlıktan kaynaklanan teknik arızalardan dolayı emtiada oluşabilecek hasar ve ziyanların teminat haricinde bulunduğu,

konteyner veya tank konteynerde bir kaza sonucunda meydana gelebilecek hasarların azami sorumluluk limitinin %20'si ile sınırlı olarak teminata dahil edildiği ;ancak herhangi bir kaza olmaksızın konteynerde meydana gelebilecek hasarların teminat harici olduğu, hasara konu sigorta poliçesinde her ne kadar "Sigortacının her türlü rücu hakkı saklıdır" hükmü yer alsa da özel şartlarda "Sigortalının kendi araçlarına sigortacının rücu hakkı bulunmamaktadır" hükmünün kaydedilmiş olduğu,

somut olayda kaza yapan araçların sigortalı adına ruhsatlı olması ve şoförlerinin sigortalının SGK'lı çalışan personeli olması sebebiyle hasarın rücu imkanının bulunmadığı şeklinde görüş belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece; incelenen tüm dosya kapsamı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve bilirkişi heyeti raporu birlikte değerlendirildiğinde; 13/12/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda tespit edildiği üzere "Sigortalının kendi araçlarına sigortacının rücu hakkı bulunmamaktadır" özel şart olarak poliçede ekli olup, dava konusu olayda kaza yapan araçların sigortalı adına kayıtlı olması ve şoförlerinin sigortalının işçisi olması sebebiyle hasar yönünden davalıya rücu imkanının olmadığını anlaşılmış, düzenlenen rapor karar vermeye elverişli ve verilecek hükme esas almaya yeterli olduğu görülerek, davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine şeklinde karar verilmişse de verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yanılgılı kanaatle verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, hukuki nitelendirme hakime ait olup, açılan davanın, dava dışı gönderici Kastamonu Ağaç San. ve Tic. A.Ş.'nin sigortacısı olan Zurich Sigorta A.Ş. tarafından karşılanan hasar bedelinin, davacının sigortacısı olan davalıdan talep edilmesi ve bu talebin davalı sigorta şirketince kısmen yerine getirilmesi sonrası, geri kalan tazminat miktarının davacı aleyhine başlatılan icra takibi sonrası davacı tarafından ödendiğinden bahisle davacı tarafından ödenen bedelin davalı sigorta şirketinden talep edilmesini konu alan davanın tazminat davası niteliğinde olduğu anlaşıldığından, yerel mahkemece, davanın rücuen tazminat davası olduğu şeklindeki nitelemesi doğru olmamıştır.

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta poliçesinin özel şartlar kısmında “sigortalı veya sigorta ettirenin aynı zamanda poliçeye konu emtianın taşıyıcısı olması durumunda teminat, taşıyıcıların veya profesyonel sürücülerin 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bağlı yönetmeliklerle belirlenmiş niteliklere ve kapsamdaki geçerli belgelere sahip olması ve bunların sigortacı tarafından talep edildiğinde ibraz edilmesi şartıyla geçerlidir, aksi halde sigortacının hasarı reddetme hakkı saklıdır.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporuna göre sigortalı davacının aynı zamanda taşıyıcı olduğu ve davacı şoförünün SRC belgesine sahip olmadığı ihtilafsızdır. Bu durumda, anılan özel şart nazara alındığında davacı şoförünün karıştığı trafik kazası neticesinde taşınan emtiada meydana gelen hasar poliçe kapsamı dışındadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, poliçede kararlaştırılan özel şartın ihlal edilip edilmediği ve hasarın teminat dışında olup olmadığına ilişkin olup, az önce de açıklandığı üzere özel şart uyarınca hasar teminat kapsamı dışındadır. Bu durumda, mahkemece; hasarın teminat kapsamında bulunmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı kanaatle davanın rücu şartları oluşmadığından reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE;

1-)Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/01/2023 Tarih - 2021/403 Esas - 2023/99 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın REDDİNE,

b-Alınması gerekli 179,90 TL harçtan peşin alınan 679,58 TL harcın mahsubu ile fazla yatan 499,68 TL'nin hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

ç-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

d-Taraflar tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,

e-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna ve davanın reddedilmesi nedeniyle davacıdan tahsili için Hazine'ye müzekkere yazılmasına,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Bakiye 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

b-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/11/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*