Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1129 K.2024/1548

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30/11/2021 tarihinde saat 10:30 sıralarında davalının işleteni olduğu ve sürücüsü firar eden ... plakalı aracın ... istikametinde seyir halindeyken aracının ön kısımları ile Güzeller Yönetimi'ne ait olan elektrik direğine çarptığını, çarpmanın etkisiyle ...'ne sola manevra yaparak dönüş yapmak isteyen sürücüsü ...sevk ve idaresindeki sigortalı ... plakalı aracın son yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, olayla ilgili trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, ... plakalı kasko sigortalı araçtaki hasarın kasko poliçesi kapsamında giderilmesi için müvekkili şirkete başvurulması üzerine,

araç üzerinde ekspertiz çalışması yapıldığını ve inceleme sonucunda sigortalı araçta mezkur kaza nedeniyle KDV hariç 42.338,43 TL tutarlı hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, aynı incelemede aracın hasarsız emsal değerinin 67.000,00 TL olduğunun vaziyetteki değerinin ise 35.510,00 TL olduğunun tespit edildiğini, kaza tutanağının incelenmesinde kazanın oluşumunda ... plakalı aracın firarı sürücüsünün asli kusurlu olduğu, başka kimsenin herhangi bir kusurunun olmadığının anlaşıldığı,

gerçekleşen hasardan sorumlu olmasına rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhine Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/57826 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından başlatılan takibe itiraz edildiğini, arabuculuk sürecinin sonuç vermediğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın kabulüne, Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/57826 Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ve aynı şartlar ile takibin devamına, haksız itiraz eden davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... İcra takibi yetkisiz icra dairesinde yapıldığından davanın USULDEN REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde yer aldığı üzere Karayolları Trafik Kanunu madde 110/2 gereği Kocaeli İcra Dairelerinin ve Mahkemelerinin takibe ve davaya yetkili olduğunu, sigorta sözleşmesine (kasko poliçesine) bakıldığında görüleceği üzere, acente Saral Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.'nin adresinin ''...'' olduğu bu nedenle Kocaeli İcra Dairesi takibe yetkili olduğunu, bir eylemin haksız fiil olarak nitelendirilmesinin aynı eylemin 2918 sayılı kanunda yer alan kurallara aykırı olması nedeniyle motorlu araç kazasından doğan hukuki sorumluluk kapsamında değerlendirilmesine engel olmadığını,

sigorta şirketine karşı acente adresinde dava açılabilir ancak tam tersi durumda sorumluya karşı acente adresinde dava açılamaz denirse kanunun diliyle sınırlamadığı bir şartı yorum yoluyla eklemiş olacaklarını, bu nedenle mahkemenin takibin yetkisiz yerde başlatıldığına yönelik gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/03/2023 tarih, 2022/580 Esas - 2023/168 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.

İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacıya K-235095841-0-0 numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile 25.01.2021-25.01.2022 vadeli sigortalı olan dava dışı Uzay Mutfak ve Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu ... plakalı aracın davalının maliki olduğu ... plakalı aracın karıştığı kaza nedeniyle davacının sigortalısına ödemede bulunduğu, kazanın oluşumunda davalının sürücüsünün kusurlu olduğundan dolayı 6102 sayılı yasanın 1472.maddesi gereği anılan zararın rücusu için davaya konu takibin açıldığı, davalının yetkiye ve borca itirazı için eldeki davanın açıldığı, mahkemece Kocaeli İcra Müdürlüğünün yetkili olmadığından bahisle eldeki davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi gereğince sigortalıya ödenmiş olan hasar bedelinin haksız fiil sorumlusundan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

TTK'nın 1472. maddesi hükmü gereğince kasko sigortacısı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve bu sebeple sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Bu halefiyet ilkesi gereğince, sigortalı zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise, kasko sigortacısının da rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir.

6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre. "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. "7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.

Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.

Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 2918 sayılı KTK'nun "Hukuki Sorumluluk ve Sigorta" başlıklı sekizinci kısmının beşinci bölümünde "Ortak Hükümler" ana başlığı altında "Yetkili Mahkeme" alt başlıklı 110. maddesinde ise; "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir.

Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, kusurlu olan davalıya yöneltilen davada, davacı kasko sigorta sigortacısı halefiyet ilkesi gereği icra takibi yapması, sigortalı hangi yetkili icra müdürlüğünde takip yapacaksa, sigorta şirketinin de aynı yetkili icra müdürlüğüne icra takibi başlatabileceği, HMK 16. maddesine göre davacıya seçimlik hak tanınmış olması, sigortalı zarar görenin adresinin, davalının adresinin ve haksız fiilin meydana geldiği yerin Gebze / Kocaeli olması nazara alındığında mahkemece Kocaeli İcra Müdürlüklerinin yetkili olmadığından,

usulüne uygun yetkili icra müdürlüğünde başlatılmış bir takip bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olup, eldeki olayda davanın ve takibin araç malikine karşı başlatılmış olması, davalının sigortacısının takipte taraf olmaması nedeniyle HMK’nın 16.maddesinin uygulanması gerektiğinden, (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/17378 E - 2017/8966 K; 2016/11629 E - 2016/8883 K sayılı kararları) davacının acentesinin İzmit/Kocaeli’nde olduğundan Kocaeli İcra Müdürlüğü’nün de yetkili olduğu yönündeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davalının adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile kalan 247,70-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/11/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*