Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1184 K.2024/1743

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ile aralarında 27/03/2017 tarihinde posta taşıma hizmeti konulu sözleşme akdedildiğini, 3065 sayılı KDV Kanununun 9. maddesi ve KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C.2.1.3.2.5.) bölümü uyarınca, söz konusu sözleşmeye istinaden davalı şirkete ödemelerden KDV tutarının 9/10’unu sorumlu sıfatıyla tevkif edilip kendi vergi dairesine ödenmesi gerekmekle birlikte KDV tutarının tamamının davalıya ödendiğini,

akabinde ise KDV mevzuatından kaynaklanan zorunluluk gereği olarak 9/10 oranındaki tevkif KDV’yi 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 371. maddesi hükümlerine göre pişmanlıkla vergi dairesine beyan edilerek ödenmek durumunda kalındığını, davalı şirketin 9/10 oranındaki KDV’sinin hem vergi dairesine hem de davalı şirkete ödenmiş olup mükerrer ödeme yapıldığını, davalı ...'ın sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olduğunu, davalının akdedilen sözleşme kapsamında davacı şirkete düzenlediği faturalarda yer alan KDV tutarının 9/10’luk kısmını davacı şirketten alma ve tahsil etme hakkı bulunmadığını,

buna rağmen yüklenici tarafından faturaların yanlış düzenlenmesinin de etkisiyle borçlu olmadıkları KDV tutarlarına dair meblağların sehven ve fazladan yüklenici davalıya ödendiğini, davacı şirketçe ödenmesine rağmen ayrıca bir kere de KDV tevkifatı yapılarak 2. No.lu KDV beyannamelerinde yapılan düzeltme işlemi neticesinde 25.456,16-TL vergi dairesine ödenmek zorunda kalınan bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan alınarak taraflarına verilmesini, talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın 6100 sayılı HMK. 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereği pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olduğunu, davalının işlemlerinin sözleşme hükümlerine de aykırılık teşkil ettiğini, davalı/yüklenici mevzuattan kaynaklı yükümlülüğünü ihlal ettiği gibi, şirketin bu aykırılıktan dolayı ödemek durumunda kaldığı vergiyi iade etmemek suretiyle KDV Kanunu hükümlerine de aykırı davrandığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı kurum tarafından herhangi bir bildirme yapılmadığı gibi, davalının vergi olarak borcu dahi olmadığını, bu halde davalı tarafın sebepsiz kazanımı dahi olmadığını beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2023 Tarih - 2022/860 Esas - 2023/236 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Davacı tarafından vergi mevzuatından kaynaklı davalının ihmalinden kaynaklı olarak fazla ödemek zorunda kaldığı 25.456,16 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini istemiştir. Davalı tarafından ise vergilendirme işleminin davacının kendi hatasından kaynaklandığını buna rağmen vergi ödemesinin tarafından yapıldığını, bu durumda kendisi tarafından kaynaklanan bir ihmal nedeniyle kurumun herhangi bir zararın bulunmadığını beyan etmiştir.

Davacı tarafından davaya konu edilen ve sözleşmeye konu edilen 01.04.2017-30.09.2019 tarihleri arasını kapsayan 31 adet faturanın bulunduğu, faturalarda KDV dahil fiyat belirlendiği, ilgili fatura ve sözleşme bedellerinin davalıya hak ediş olarak ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu edilen 31 adet fatura ilgili Garanti Bankasının 10.03.2023 tarihli cevabi yazısında 16.706,93-TL tutarlı vergi alındısının ... tarafından ödendiğinin tespit edildiğini bildirilmiştir. Davacı kurumun, davalı tarafından KDV ödemelerinin zamanında ödenmesinden sonra, 15.12.2021 tarihli uzman görüşü de nazara alınarak, davalı tarafından daha önce ödenen ve davacının borçlu olmadığı KDV tutarlarını devlet hazinesine mükerrer olarak ödediği sabittir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 77-(1) maddesine göre; Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Yine aynı yasanın 78. maddesine göre ise; Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Şüphesiz ki, zenginleşmenin isteneceği kişi, malvarlığını haklı bir sebep olmaksızın alan kişidir.

Somut olayda davacının vergi ödemesini mükerrer yapması nedeniyle davalının herhagi bir zenginleşmesinin olmadığı, sebepsiz zenginleşenin Maliye Hazinesi olduğu, davacının kendi mevzuatından kaynaklı yapmak istediği düzenlemelerin bu dava yolu ile gidermesinde hukuki yararı bulunmadığı bu nedenle mahkemenin gerekçesinin yerinde olduğu değerlendirilerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı ve vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/12/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*