Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/897 K.2024/1503

: 2-... - ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALILAR

1-... - ... : 2-... - ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/09/2014

KARAR TARİHİ : 24/10/2024

KR. YAZIM TARİHİ : 14/11/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin temlik alacaklısı sıfatıyla davalı ... üzerinden Kocaeli 3.İcra Dairesi'nin 2007/8937 Esas sayılı dosyası ile davalılara borçlu olmadığını, aksine davalılardan alacaklı olduğunu, müvekkili ... ile tuğla ve kiremit imalatıyla iştigal eden davalı ... Sanayi ve Tic, A.Ş.'nin hakim hissedarı diğer davalı ... arasında, müvekkili ...'ın hakim hissedarı olduğu inşaat malzemeleri deposu işleten dava dışı ...

İnşaat Taahhüt Gıda Turz. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %50 hissesinin ...'e devrine ve yanların ... İnşaat Taahhüt Giıda Turz. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait depoda davalı ... Sanayi ve Tic.

A.Ş.'nin ürettiği kiremit, tuğla vs ürünlerinin satılmasına ilişkin bir adi ortaklık kurulmasına ilişkin koşul ve şartları belirleyen 09.10.2006 tarihli bir hisse devri ve ortaklık sözleşmesi imzalandığını, ortaklık sözleşmesi uyarınca, davalıların bir kısım borçlarını devir alarak ödeyen müvekkili ...'ın, davalılardan İskendenm Toprak Sanayi ve Tic.

A.Ş.'ye ait kum, çimento, tuğla vs. inşaat malzemelerini deposunda satışa sunmaya başladığını, davalı ...'in ortaklık sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ... şirketinin paylarının %50 sinin kendisine devrinin gerçekleşmediğini ve diğer davalı ... ve Tic A.Ş.' nin sermayesini yitirmesi ve ödeme güçlükleri nedeniyle üretimi durdurması sebebiyle işbu ortaklığın uzun süreli olarak yürütülemediğini,

müvekkili ...'ın defalarca ...'den ve ...'den alacakların ödenmesi ile Ortaklık Sözleşmesi taahhütlerin yerine getirilmesi talebinde bulunmasına karşılık ... ve yeğeni ...' nün muazara çıkararak müvekkilinin hakim hissedarı olduğu ... İnş. Nak. Taah. Gıda Turz. Ltd.

Şti.'ye ait inşaat malzemesi deposunu bastığını, işyerindeki eşyalara iş makinelerine ve mallarına el koyduğunu, baskı, tahdit ve cebir yoluyla müvekkiline çeşitli senetler imzalattığını, bu husus ile ilgili olarak suç duyurusunda bulunduklarını, alınan senetlerin mal teslimi veya bir ticari ilişki ürünü olmadığı halde ... San ve Ticaret A.Ş. adına haksız ve kötü niyetli şekilde Kocaeli 3. İcra Dairesi 2007/8937 Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, ...

San ve Ticaret A.Ş.'ye ihtarname gönderilerek takibin sonlandırılmasının ihtar edildiğini, davalı ...

San ve Ticaret A.Ş. ve diğer davalı ...' in müvekkili ...'ın savunma imkanlarını kısıtlamak ve diğer alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla kötü niyetli olarak, Kocaeli 3. İcra Dairesi' nin 2007/8937 Esas sayılı dosyasını, ana hissedar ...'in damadı diğer davalı ...'ya muvazaalı olarak devir ve temlik ettiğini, temliknamede ...' nin temlik bedelini nakden tahsil edildiğinin belirtildiğini, ancak şirket kayıtlarında bu temlik işlemi ve ya gelirin kayıtlı olmadığını, takip konusu bonoların cebren alınmış olduğunu, ticari borç dayanağı senetler olmadığını, temlik eden şirkete karşı ileri sürülen tüm itirazlarının Borçlar Kanunu 188.

Madde uyarınca temlik alan ...' ya karşı da temlikin muvazaalı olduğu iddiasının ileri sürülebileceğini, ...' ın imzalarının taklit edildiğini, imzaların bu müvekkiline ait olmadığını, müvekkili ...'ın hakim hissedarı olduğu ... İnşaat Nak, Taah. Gıda Turz. Tic. Ltd'nin davalılardan ortaklık ilişkisi çerçevesinde, davalı ... ve diğer davalı ... Sanayi ve Tic.

A.Ş' ye kredi olarak kullandırdığı tahsil olunan çekleri nedeniyle 50.000 TL alacağı bulunduğunu, iş bu alacağın dava dışı ... İnşaat Nak. Taah. Gıda Turz. Tic, Ltd'nin banka ve ticari defter kayıtları ile sabit olduğunu, bu alacakların ihtarname ile davalılardan talep edildiğini ancak ödenmediğini, müvekkili ...' ın hakim hissedarı olduğu ... İnşaat Nak. Taah. Gıda Turz. Tic. Ltd' nin davalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş.'den alacaklı olduğu, takip konusu bonoların davalı ...

Sanayi ve Tic. A.Ş. ticari defterlerinde kayılsız olduğu ve ilgili bonolara karşı vergi dairesi nezdinde faturalandırmayı tespit eden herhangi bir kayıt ve beyan bulunmadığını, iş bu bonoların mal teslimi veya bir ödeme yerine karşılığı bulunmadığı ve sahil bir ticari alacağın kaynağı olmadığının ayrıca ortaya çıkacağını, davalıların müvekkillerini tehdit, baskı ve cebirle senet imzalatarak ve sahte imzayla borçlandırarak,

mallarını yağmalamaya çabaladığını, yıllarca tehdit ve hakaretlerle korkutularak sindirildiğini, hak aramalarına mani olduğunu, davalıların ayrıca haksız ve kötüniyetli olarak müvekkillerinin menkul ve gayrimenkul varlığını icra yoluyla satışa çıkararak haksız menfaat temin etmeye çalıştığını ve psikolojik olarak müvekkili ve ailesini sindirmeye devam ettiklerini,

davalılar hakkında suç duyurusunda bulundukları da dikkate alınarak icra takibinin devamının müvekkillerinin varlıklarını cebri icra yoluyla satışını sonuçlayacağından davanın devamı süresince takibin durdurulmasını talep ettiklerini beyanla takibe konu bonolar nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, davalı şirket tarafından yapılan temlik işleminin muvazaalı olduğunun tespitine, temlikin iptaline, müvekkili ... ve hakim hissedarı olduğu ... İnş. Ltd.

Şti.'nin davalılardan ortaklık ilişkisi tahtında 50.000,00 TL alacaklı olduğunun tespitine, alacağın davalılardan adi ortaklık tarafı olarak müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... kendi adına asaleten ...

San ve Tic A.Ş.'yi temsilen verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından açılan davanın taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, şirket olarak Kocaeli 3. İcra Müdürlüğünün 2007/8937 E. sayılı dosyasıyla davacılar aleyhine elindeki mevcut bulunan senetleri icra takibine koyup haklarında icra takibi başlattığını, senetlerin davcının iddia ettiği gibi cebir yolu İle imzalanmış senetler olmadığını, takibin kesinleştiğini ve taşınmazlara haciz konulduğunu, daha sonra söz konusu alacağın diğer davalı ... 'ya Kocaeli 3. Noterliğinin 8289 yevmiye numarası ile temlik edildiğini,

bu bakımdan davacıların iddia ettiği gibi cebir yolu ile imzalanmış bir senet söz konusu olmadığını, davacıların iddia ettiği gibi muvazaa durumunun söz konusu olmadığını, senetlerin sıralı olduğunu ve borçluların senetleri ... şirketine verdiğini beyanla davanın reddine, davacılar aleyhine alacağın % 20 sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... 25.07.2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaların kabul edilebilir nitelikte olmadığını, muvazaa iddiasının dikkate alınamayacağını, senedin zorla alındığı iddiasının ispatlanması gerektiğini, başlatılan takibin kesinleştiğini, Kocaeli 3. İcra Müdürlüğü' nün 2007/8937 esas sayılı dosyasındaki alacağın temlik alındığı, yapılan temlik işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddine, takibe haksız ve kötü niyetle itiraz eden davacıların alacağını %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davacı ... tarafından açılan menfi tespit davasının reddine,

2-Davacı ... tarafından açılan menfi tespit davasının kabulü ile, Kocaeli 3. İcra Müdürlüğü' nün 2007/8937 Esas sayılı icra takip dosyasına konu alacaklısının ... Sanayi A.Ş., borçlusunun ..., kefilinin ...(...) olduğu 02/03/2007 düzenleme tarihli 10.000,00'er TL'lik 11 adet sıralı senetler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine,

3-...'nin Kocaeli 3. İcra Müdürlüğü' 2007/8937 Esas sayılı dosyasındaki alacağını ...'ya devir ve temlikinin iptali isteminin reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; menfi tespit davasına konu icra takip dosyasındaki alacağın, ...'ya muvazaalı bir biçimde temlik edilmesinin iptali taleplerini, ilk derece mahkemesince menfi tespit davasının ispat yükü hatalı yorumlandığını, menfi tespit davasında ispat yükünün davalıda olduğu hususu, Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararında izah edildiğini (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/19-821 E., 2019/58 K., 05/02/2019), muvazaa iddiasının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın ... yönünden reddine karar vermesi hukuka aykırı bulunduğunu, huzurdaki davanın ... yönünden de kabulü gerekirken reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkeme karar gerekçesinde her ne kadar davacı ... yönünden senetteki imzaların kendisine ait olmadığına dair rapor aldırıldığı belirtilmiş ise de 06.10.2021 tarihli ATK fizik ihtisas dairesinden alınan raporda "inceleme konusu 11 adet senette ...(...) isim yazıları karşısında altta atılı 2 şer adet basit tersimli imza ile ...'ın mukayese imzaları arasında tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir,

hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptanıldığından söz konusu imzaların kuvvetle muhtemel ...'ın eli ürünü olduğu" belirtildiği ve fakat daha sonra 28.03.2022 tarihli grofolog bilirkişi heyetinden alınan raporda ise tam aksine söz konusu imzaların ... (...)'ın eli ürünü olmadığı hususunda mütalaa verdiğini, söz konusu rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuş ve iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi istenildiği,

mahkemece söz konusu talep haksız ve hukuka aykırı şekilde reddedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğunu, alınan iki rapordan biri imzanın ...'a ait olduğunu diğer rapor ise söz konusu imzaların ...'a ait olmadığını belirtmiş, esasında davacıların imzaların zorla atıldığı iddiası karşısında mahkemece bu hususta imza incelemesine dahi gerek görülmemesi gereksede bu bakımdan mahkemece bir imza incelemesine gidilmiş ise de raporlar arasında bariz çelişkinin giderilmesi gerektiğini, beyan ederek, yerel mahkeme kararının müvekkili davalılar lehine bozulmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; senetler üzerindeki imzaların Müvekkil ...'ın eli ürünü olup olmadığı hususunda teknik inceleme yapılması adına dosya iki kez bilirkişiye tevdi edilmiş olup Adli Tıp Kurumu marifetiyle hazırlanan ilk raporda “kuvvetle muhtemel” ifadesi kullanılması nedeniyle hükme esas alınamayacağından, ara karar tesis edilmiş ve son bilirkişi rapor neticesinde çelişki giderilerek hüküm kurulduğunu, ilk derece mahkemesi'nce senetteki imzaların ...'ın eli ürünü olmadığı tespit edilen son bilirkişi heyet raporunun hükme esas alınmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını beyan ederek, davalı yanın istinaf taleplerinin reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/05/2022 tarih, 2014/702 Esas - 2022/325 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemenin kararı yerinde olup başvurunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle heyete sunulur.

Davacıların menfi tespit iddialarının dayanağı senetlerin zorla alındığı, senetlerdeki ... adına atılan imzanın sahte olduğu ve senetler nedeniyle davalılara borçlu olunmadığı yönündedir. Bu nedenle Kocaeli 3.İcra Dairesi' nin 2007/8937 Esas sayılı dosyasında davacıların borçlu olmadığının tespiti ile davalı ...'ya yapılan alacağın temlikinin muvazaalı olması nedeniyle iptali talep edilmiştir. Davalılar tarafından dilekçeler aşamasında özetle iddialar reddedilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72.maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 s.TMK m.6). İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir.

Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçluya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir.

Borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır.

Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir.

..., ... ve dava dışı ...' nün sanık olduğu Kocaeli 3. Ağır Ceza Mahkemesi' nin 2015/319 Esas ve 2016/434 Karar sayılı dosyasında ''Sanık ...'in TCK 149/1,157/1,204/1, sanık ...'nün TCK 149/1,204/1 sanık ...'nun TCK 157/1 maddeleri gereğince cezalandırılmaları talep edilmiş ise de, cezalandırılmalarına yeterli derecede her türlü şüpheden uzak, açık, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği, yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı,

uzmanlık raporuna göre senetlerdeki kefil imzalarının katılanlar ve sanıkların eli ürünü olup olmadığı konusunda kanaat belirtilemediği katılan ...'ın ifadelerinin imzalarken dahi değişik imzalar kullandığı, yağma ve sahtecilik gibi ağır suçlamalar olmasına karşın olaydan 7 yıl sonra şikayetçi olunduğu, anlaşıldığından CMK 223/2-e madde gereğince ayrı ayrı beraatlerine'' karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Mahkemece davacı ... tarafından açılan menfi tespit davasının reddine, Davacı ... tarafından açılan menfi tespit davasının kabulüne, davalı ... tarafından ...'ya devir ve temlikinin iptali isteminin reddine karar verilmiş ise de; taraflara yemin delili hatırlatılmadığından karar yerinde bulunmamıştır. Gerçekten de davacı dava dilekçesi ile, davalı ... yetkili ... ise cevap dilekçesi ile yemin deliline dayanmıştır. Hüküm her iki tarafın da aleyhine kararlar barındırdığından, her iki taraf da yemin delili hatırlatılıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden kararın kaldırılmasına ve bu yönde işlem yapılması için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davalı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Tarafların ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/05/2022 tarih, 2014/702 Esas - 2022/325 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,

3-İstinaf edenler tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/10/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*