Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1331 K.2025/2293

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı davalı borçluların konkordato tasdik projelerinin tasdik kararına ilişkin ilanın 14.07.2023 tarihinde Basın İlan Kurumu Resmi İlan Portalında yayınlandığını, borçlu Bayrak Kontraplak Orman Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den 11.02.2022 geçici mühlet başlangıç tarihi itibariyle.

1.402.944,11 TL anapara, 21.598,39 TL faiz, 1.079,92 TL BSMV, 388.117,50 TL Gayrinakdi Risk olmak üzere toplam 1.813.739,92-TL alacaklı olduğunu, ancak borçlunun beyanlarında belirttiği üzere bir kısım çeklerin tahsil olması sebebi ile alacağın geçici mühlet tarihinden sonra azalmış olduğunu, işbu davanın güncel alacak tutarı baz alınarak açıldığını, bu kapsamda borçludan 897.908,93 TL anapara, 340.559,54 TL faiz, 17.369,79 TL BSMV, 23.666,25 TL Gayrinakdi Risk olmak üzere toplam 1.255.838,26-TL nakdi ve 23.666,25-TL şarta bağlı gayrinakdi alacaklı olduğunu, bankanın 11.02.2022 geçici mühlet başlangıç tarihi itibariyle;

borçlu Bayrak Kontraplak Orman Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.den 1.255.838,26-TL nakdi ve 23.666,25-TL şarta bağlı gayrinakdi alacağın alacaklılar listesine kaydedilmesini ve 500.000-TL rüçhanlı alacağa temerrüt faizi işletilmesine, konkordato davasında itiraza uğrayan/konkordato tasdik kararında yer almayan alacağın İİK 308/b maddesi gereği tespiti ve alacağın tüm faiz ve fer'ileriyle birlikte konkordato hükümlerine göre borçludan tahsili ile 23.666,25-TL gayri nakit alacağın banka nezdinde depo edilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı yanın cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın esas hakkındaki beyan ve iddialarının hiçbir şekilde yerinde olmadığını, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/211 E. sayılı dosyasında görevli bilirkişi tarafından rapor düzenlendiğini ve mahkemece verilen 14.03.2023 tarihli karar ile davacının alacak tutarının tüm alacakları dahil olmak üzere 841.043,95-TL olarak belirlendiğini, davacının dava şartı olan arabuluculuğa de başvurmamış olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Dava konusuz kaldığından davanın esası ile ilgili Karar Verilmesine Yer Olmadığına ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dosyasına sunulan ihtarname, ihtarname içeriğindeki hesap özeti, değişen faiz oranlarını gösterir aşağıdaki tablo ve dava dosyasına ibraz edilen Banka Faiz Genelgeleri, hesap ekstreleri alacaklarının incelemeye ve denetime elverişli olduğunu, müvekkil banka alacağı rehin ile teminat altına alındığından rüçhan hakları olduğunu, işbu rehinli alacağa rağmen müvekkil bankanın rehinli alacağı imtiyazlı alacak olarak sayılmamış faiz işletildiğini, davalı şirket konkordato talebinde haksız olup davanın açılmasına davalı kendisi sebep olmuşken ve konkordato talebinde haksızken;

çekişmeli alacak davasında davanın konusuz kalmasından bahisle müvekkil Banka aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuksuz bulunduğunu, ayrıca davanın açılmasına müvekkili banka sebebiyet vermediğinden ve davalının kusuru bulunduğundan müvekkil banka aleyhine dava masraf ve vekalet ücretine hükmedilmemesini ve kötü niyetli davalı aleyhine hükmedilmesini taleplerini beyan ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,

konkordato davasında itiraza uğrayan/konkordato tasdik kararında yer almayan alacağın İİK 308/b maddesi gereği tespiti ve alacağın tüm faiz ve fer'ileriyle birlikte konkordato hükümlerine göre borçludan tahsili ile 23.666,25-TL gayri nakit alacağın müvekkil Banka nezdinde depo edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı borçlu şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 02/05/2024 Tarih - 2023/443 Esas - 2024/260 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK 308/b maddesi uyarınca çekişmeli alacak istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince; konusuz kalan dava hakkında esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, davalıların konkordato talebinin Sakarya ATM'nin 12/07/2023 tarih 2022/211 esas 2023/417 karar sayılı ilamı ile kabulüne karar verilmesi üzerine konkordato sürecinde çekişmeli hale gelen alacağının projeye eklenmesi için eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, yargılama devam ederken davacının konkordato talebinin reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ilk derece mahkemesince konusuz kalan dava hakkında esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 308/B maddesi; "(EKLENMİŞ MADDE RGT: 15.03.2018 RG NO: 30361 KANUN NO: 7101/37)

Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler.

Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir." şeklindedir.

Bu hüküm uyarınca açılan dava, niteliği itibariyle konkordato projesinin tasdiki kararı ile sıkı bağlantı içerisindedir. Çünkü, çekişmeli alacak davasında davanın kabulü yahut kısmen kabulü halinde verilecek karar eda hükmü içermeyip alacağın projeye eklenmesi şeklinde olacaktır. Bu nedenle İİK'nın 308/b maddesi uyarınca uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için mahkeme tarafından tasdik edilmiş bir konkordato projesi bulunması gerekir.

İİK'nın 308-(b) maddesinde düzenlenen çekişmeli alacak davası açıklanan niteliği gereği konkordato tasdik kararı kaldırıldığında konusuz kalacaktır ve davanın kendiliğinden alacak davasına dönüşmeyecektir. Bu nedenle, konkordatonun tasdik kararı kaldırıldığında çekişmeli alacak davası konusuz kalacağından çekişmeli alacak davasında esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekecektir.

Eldeki davada, davalı şirket hakkında verilen konkordatonun tasdik kararı Dairemizin 22.12.2023 tarih 2023/2170 Esas 2023/2173 Karar sayılı kararı ile kaldırılarak davalı şirketin konkordato talebinin reddine karar verilmiş, kararın temyiz edilmemesi üzerine Dairemiz kararı 12.01.2024 tarihinde kesinleşmiştir. Bu nedenle eldeki dava konusuz kalmıştır.

6100 sayılı HMK’nın 331/1.maddesine göre; Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. Bu nedenle konusuz kalan eldeki davada, dava tarihi itibariyle haklılık durumlarının tespiti gerekmiştir.

Dosyaya gelen banka kayıtları ve Genel kredi sözleşmeleri ile dosyaya sunulan 29.02.2024 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı Bankanın davalı Bayrak Kontraplak Orman Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Firmasından (Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/211 esas sayılı konkordato dosyası) 11.02.2022 geçici mühlet tarihi itibariyle nakit - gayrinakit toplam alacağının 1.448.608,86 TL olduğu, (Asıl Alacak/Anapara 1.435.108,53 TL) Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/211 esas sayılı konkordato dosyası 20.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda da; davalı Bayrak Kontraplak Orman Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Firmasının 11.02.2022 geçici mühlet tarihi itibariyle nakit - gayrinakit kredi toplam alacağının 1.448.608,86 TL olarak belirlendiği, rehinli alacak, adi alacak ayrımının yapıldığı, 11.02.2022 tarihinden itibaren 500.000,00 TL rehinli alacağa faiz hesabı yapıldığı, konkordato kriterlerine göre yapılan faiz hesaplamasında bir sorun görünmediği,

Davacı bankanın davalı Bayrak Kontraplak Orman Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Firmasından konkordatoya ilişkin yasal düzenlemeler (adi alacaklara faiz işletilmeden) dikkate alındığında 14.08.2023 dava tarihi itibariyle nakit - gayrinakit toplam alacağının 1.077.375,83 TL olduğu, (Asıl Alacak/Anapara 891.236,94 TL) (1.053.709,58 TL nakit, 23.666,25 TL gayrinakit = 1.077.375,83 TL toplam) Davacı Bankanın davalı Bayrak Kontraplak Orman Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Firmasından konkordato süreci dikkate alınmadığında 14.08.2023 dava tarihi itibariyle nakit, gayrinakit toplam alacağının 1.186.810,31 TL olduğu, (Asıl Alacak/Anapara 891.236,94 TL) (1.163.144,06 TL nakit+23.666,25 TL gayrinakit )= 1.186.810,31 TL)Dava konusu kredilere uygulanan faiz oranlarının taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve TCMB'ye bildirilen azami kredi faiz oranları sınırları içinde kaldığı, faiz oranlarında bir problem bulunmadığı tespit edilmiştir.

2004 sayılı yasanın 288.maddesine göre; konkordato taleplerinde geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Kesin mühletin sonuçlarını düzenleyen aynı kanunun 294/3.maddesinde de “Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.” Hükmü mevcuttur. Anılan yasal düzenlemelere göre, geçici mühlet verilmesiyle davaya konu edilen alacak hakkında faiz işlemeyecektir.

Somut olayda; davacı tarafça da işbu dava dilekçesi ile 1.255.838,26-TL nakdi (897.908,93-TL anapara, 340.559,54 TL faiz, 17.369,79 TL BSMV), 23.666,25 TL şarta bağlı gayrinakdi alacaklarının alacaklılar listesine kaydedilmesinin talep edildiği, davalı hakkında 11.02.2022 tarihinde geçici mühlet kararı verildiği göz önüne alındığında, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere bu tarihte davacının alacak miktarının 1.448.608 TL olduğu,

davalı tarafa ait bir kısım çeklerin tahsil edilmesi nedeniyle eldeki dava tarihi olan 14/08/2023 tarihi itibariyle davacının alacak miktarının 1.077.375,83 TL (Asıl Alacak/Anapara 891.236,94 TL) (1.053.709,58 TL nakit, 23.666,25 TL gayrinakit = 1.077.375,83) olduğu anlaşılmıştır.

Anılan alacak miktarının Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/211 esas 2023/417 karar sayılı sayılı dosyasında 14/03/2023 tarihli ara karar ile kabul edilen ve konkordatoya tabi kılınan alacak miktarı olarak adi alacağının 841.043,95 TL olarak tespit edildiği (11/02/2022 tarihi itibariyle) dolayısıyla her iki tarafın da davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından yargılama giderlerinin haklılık durumuna göre (%85 kabul, %15 red) oranlama yapılarak taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken davacı üzerinde bırakılması hatalı olmuştur.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/05/2024 Tarih - 2023/443 Esas - 2024/260 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Dava konusuz kaldığından davanın esası ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,

b-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 6.905,11-TL'nin yatıran tarafa iadesine,

c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden AAÜT göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

ç-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden AAÜT göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

d-Davacı tarafından yapılan 6.214,00 TL yargılama giderlerinden kabul ret oranına göre hesaplanan (%85 kabul) 5.281,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

e-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

f-Artan gider avansının karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irat kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c-Davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı ile 290,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.459,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/12/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*