Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1536 K.2026/85

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Beşiktaş 16. Noterliğinde 27/05/2014 tarihli, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, müflis şirketin sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, Beşiktaş 16. Noterliğinin 17/10/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesini, aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğini ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu gayrimenkullerin telimi ihtar edildiğini,

bu ihtarnamenin kiracı müflis şirket yetkilisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, finansal kiracı müflis şirketin ihtarlarına rağmen borçlarını ödemediğini, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğini, sözü edilen Finansal Kiralama Sözleşmelerinin feshedildiğini, müflis şirketin, müvekkili şirkete iflas tarihi itibariyle Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan 6.153.876,14-TL borcunun bulunduğunu, bu alacağın tahsili amacıyla iflas idaresine başvuru yapıldığını,

iflas idaresi tarafından dosyada bulunan belgelerin talep konusu alacağı ispata yeterli olmadığından yargı denetimi gerektirir nitelikteki talebin reddine karar verildiğini, iflas müdürlüğü tarafından verilen alacak kayıt talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını, müflisin iflas tarihinde müvekkiline olan borcunun 6.153.876,14-TL olduğunun tespitini, söz konusu alacağın kayıt ve kabulüne ve alacağın tamamının sıra cetveline kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; İflas İdaresi tarafından Kocaeli 8. İflas Müdürlüğünün 2019/8 İflas sayılı dosyasında 25/11/2021 tarihinde ilan edilen sıra cetvelinde dosyada bulunan belgelerin, alacağın ispatına yeterli olmadığından yargı denetimin gerektirir nitelikte olduğundan davacının alacak kaydı talebinin reddine karar verildiğini, davacı tarafın müvekkili firmadan finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle toplam 6.153.876,14-TL olduğunu iddia ettiğini, bu nedenle davacı tarafça alacak kaydının yapılmasına karar verilmesini talep ve dava edildiğini, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; "...1-Davanın KABULÜ ile; -6.153.876,14 TL alacağın tespiti ile Kocaeli İflas Dairesi'nin 2019/8 Esas sayılı dosyası ile iflas masasına kayıt ve kabulüne..." karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iflas masasına KDV, tapu harç cezası, kira gecikme nedeniyle virman vs. alacak kalemlerinin dahil edilemeyeceğini, işbu alacakların kaydı talebinin haklı olmadığını, raporda yer alan fahiş faiz hesabı ve gecikme bedelinin hatalı olduğu taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, kararla birlikte hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsili yönünde kurulan hükmün usule, yasaya ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının alacağı olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekmekte iken işbu alacakların tahsili yönünde kurulan hükmün açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunun beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafından kayıt kabul davalarında yargıma gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin iddiasının hiçbir hukuki mesnedinin bulunmadığını, davacının faize ilişkin istinaf talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğu bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın iflas tarihi itibariyle yapıldığını, İİK'nın 195 madde de "İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaya zammolunur." hükmü uyarınca faiz hesaplaması ile takip ve yargılama masraflarının hesaplamaya dahil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığının beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/05/2024 Tarih - 2021/650 Esas - 2024/296 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle İİK 235 . maddesine göre sıra cetveline itiraz davasıdır.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, alacağının tahsili amacıyla Kocaeli İflas Müdürlüğü 2019/8 İflas dosyasına alacak kaydı için müracaat ettiğini, ancak talebinin reddedildiğini beyan ederek alacağının sıra cetveline kabulü için eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Kocaeli İcra Dairesinin 2019/8 İflas sayılı dosyasında müflis Serfleks Yer Karoları Sanayi ve Ticaret Turizm A.Ş.'nin sürdürülmekte olan iflas tasfiyesinde sıra cetveli tanzim edilmiş olup davacının alacağını iflas masasına kaydı için yapmış olduğu başvurunun reddine karar verildiği, sıra cetveli 01.12.2021 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, yasal süresi içerisinde 06.12.2021 tarihinde eldeki dava açıldığı,

davacı vekili iflas masasına başvuru dilekçesinde açık bir şekilde finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan geciken faturalı borç 279.637,37-TL, vadesi geçen faturasız borç % 18 KDV'li 2.229.164,92-TL, gecikme faizi % 18 KDV'li 1.948.112,70-TL, kalan kira % 18 KDV'li 1.344,982,69-TL, tapu harç cezası 130.561,09-TL, dava mahkeme masrafları 99.464,87-TL, icra takip vekalet ücreti 121.952,50-TL olmak üzere toplam 6.153.876,14-TL alacağının iflas masasına kaydının yapılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını 2004 sayılı İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

2004 sayılı İİK'nın 235. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. Bu davada, iflas idaresi müflis şirketi temsilen hasım konumundadır.

Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları davalar olup, genel mahkemelerdeki alacak davalarından farkı, süreye tabi olması, yetkinin kesin yetki olması, ticaret mahkemesinin görevli olması ve 2004 sayılı İİK'nın 235/3 maddesine göre basit yargılama usulünün uygulanmasıdır.

Diğer yandan, genel mahkemelerde görülen alacak davası esnasında davalının iflasının açılması halinde dava, kendiliğinden kayıt kabul davasına dönüşür.

Öğreti ve uygulamada genel kabul gören tanımıyla dava konusu, davacının belirli bir vakıaya dayanarak hukuki talepte bulunmasıdır. Yargılama esnasında davanın konusunun ortadan kalkması hâlinde artık esas talep hakkında yargılama yapılmasına gerek kalmayacağından mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilir (Kuru, B./Arslan, R./Yılmaz, E; Medeni Usul Hukuku, 14. Baskı, Ankara, 2002, s. 543).

Kayıt kabul davalarındaki esas talep, genel alacak davalarından farklı olmayıp, alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak amacıyla iflas sıra cetvelinde alacağın kayıt ve kabulüne karar verilmesi isteğidir. Bu açıdan kayıt kabul isteği, alacak davalarının özel bir görünüm şeklidir ve niteliği gereği alacağın tahsiline ilişkin isteği de içeriğinde barındırır.

Davalı hakkında Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/54 E. sayılı dosyasından 17/03/2021 tarihinde iflas kararı verildiği görülmüştür.

2004 sayılı İİK'nın 195. maddesine göre iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2013/3240 esas 2013/4731 karar sayılı ilamı). Yine kayıt kabul davalarında, kural olarak alacaklının iflas masasına kayıt kabul dilekçesindeki alacak kalemleri ve miktarıyla sınırlı olarak yargılama yapılması, iflas masasına kayıt ve kabulü istenen alacaktan başka bir alacağa ve kayıt kabulü talep edilen miktardan daha fazlasına hükmedilmemesi gerekir.

Eldeki davada; alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere; davacı Ak Finansal Kiralama A.Ş. ile Davalı Muflis Serfleks Yer Karoları San. Tic. A.Ş.

arasında, 27.06.2014 tarihli 13162 sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile Ek-1 Özel Şartlar listesinde

kayıtlı Gayrimenkuller, Ek-2 13162 No’lu Finansal Kiralama Sözleşmesine ait 13162.1 Nolu ödeme planı

doğrultusunda Kredi Başlangıç Dönemi (KDB) den itibaren 84 taksitle kiralama işlemi gerçekleştirildiği,

ancak davalının finansal kira sözleşmesinden kaynaklanan borcu ve borca ilişkin gecikme faizini ödemediği

gerekçesiyle Beşiktaş 16. Noterliği'nin 16.10.2018 tarih 26700 yevmiye numaralı ihtarname ile 18.10.2018

tarihinde tebliğ edilerek temerrüde düşürüldüğü, Beşiktaş 16 Noterliğinin 30.03.2018 tarih 09240 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Ek Tadil Finansal

Kiralama Sözleşmesi ile 15.03.2018 başlangıç tarihli 52 taksit 13162 (Ek-1) ve 13162A (Ek-2) nolu ödeme planları ile muaccel hale gelen borçların tamamı yeniden yapılandırıldığı ve toplam (2.115.389,21+

1.300.842,85)= 3.416.232,06.-TL bedelli ek sözleşme düzenlendiği,

Finansal Kiralama Sözleşmesinin 12. maddesinde, kiracı tarafından sözleşmeden doğan borçlarını ve kira

bedellerini gününde ödemediği takdirde, vadeden ve/veya muacceliyet tarihinden itibaren bunları

kiralayana ödeyeceği tarihe kadar geçen günler için döviz borçlarda yıllık %50, Türk Lirası borçlarda

yıllık %60 oranından az olmamak üzere temerrüt faizi ödemeyi ve ayda bir biriken temerrüt uygulamasını

kabul ve taahhüt edildiği,

davacı şirket tarafından Beşiktaş 16 Noterliğinin 17.10.2018 tarih 26700 yevmiye numarası ile davalıya

keşide edilen ihtarname ile davalıya 60 günlük süre verilerek borçlu temerrüde düşürüldüğü, ihtarnamenin 18.10.2018 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği, buna göre ihtarnamede verilen süre sonu

ve sözleşmenin 12. maddesi gereğince tebliğ tarihinden itibaren 60+3 gün sonrası 21.12.2018 tarihinde

sözleşmenin davacı tarafından fesih edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı vekili iflas masasına başvuru dilekçesinde açık bir şekilde finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan geciken faturalı borç 279.637,37-TL, vadesi geçen faturasız borç %18 KDV'li 2.229.164,92-TL, gecikme faizi %18 KDV'li 1.948.112,70-TL, kalan kira %18 KDV'li 1.344,982,69-TL, tapu harç cezası 130.561,09-TL, dava mahkeme masrafları 99.464,87-TL, icra takip vekalet ücreti 121.952,50-TL olmak üzere toplam 6.153.876,14-TL alacağının iflas masasına kaydı talep edildiği, hükme esas alınan 29/03/2024 tarihli ek bilirkişi raporu ile

21.12.2018 temerrüt tarihi itibarıyla borç: 2.208.414,43-TL

21.12.2018 temerrüt tarihi itibariyle kesinleşen kira gecikme bedeli: 268.884,80-TL

21.12.2018 temerrüt tarihi itibariyle toplam borç: 2.477.299,23-TL

17.03.2021 İflas tarihine kadar işlemiş faiz: 3.327.012,87-TL

17.03.2021 iflas tarihi itibariyle faiz dahil toplam borç: 5.804.312,10-TL

muaccel hale gelen alacak davasına ait kesinleşen dava masrafı ve vekalet ücreti: 221.417,37-TL, davacı şirket tarafından ödenen ek tapu harcı (51.602,75+23.169,09+11.890,20): 86.662,04-TL,

davacının iflas tarihinden önce ödediği harç, icra, emlak vergisi vs. diğer masraflar: 99.454,87-TL,

davacının iflas tarihi itibariyle toplam alacağı: 6.211.846,38-TL olarak hesaplandığı, böylelikle davacı alacaklının alacağın kayıt ve kabulüne ilişkin iflas masasına sunduğu talep dilekçesindeki alacak kalemleri ile bilirkişi raporunun örtüşmediği, örnek vermek gerekirse davacı vekili kalan kira bedeli olarak % 18 KDV'li 1.344,982,69-TL talep ederken bilirkişi raporunda kesinleşen kira gecikme bedeli 268.884,80-TL olarak bulunduğu,

ilk derece mahkemesince de bu yöndeki çelişkilerin giderilmediği. bu durumda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmak suretiyle veya gerektiğinde yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle davacının talepleri ile örtüşecek şekilde alacak miktarının hesaplandığı taraf ve mahkeme denetimine uygun gerekçeli rapor alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Yine davacının talep ettiği dava mahkeme masrafları 99.464,87-TL'nin hangi dava ve mahkeme masraflarına ait olduğu açıklanmadığı gibi bilirkişi raporunda da bu bedelin niçin alacak bedeline dahil edilmesi gerektiğine dair somut bir veri bulunmamaktadır. Davacı tarafa dava mahkeme masrafları olarak talep ettiği 99.464,87-TL'nin hangi dava mahkeme masrafları olduğu hususunda açıklama istenilerek bilirkişi kurulundan bu talebin somut verilere dayanarak alacak bedeline dahil edilip edilmemesi gerektiğine dair ek rapor veya yeni bir rapor sunulmasının istenilmesi gerekir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/05/2024 tarih, 2021/650 Esas ve 2024/296 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.19/01/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*