Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1847 K.2026/419

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret Anonim Şirketi'ne müvekkil Eureko Sigorta A.Ş tarafından ... poliçe numarası ile nakliyat abonman poliçesi yapıldığını, müvekkilinin sigortalısı olan dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv şirketine ait araçların lojistiğinin davalı Mertur firması tarafından yapıldığını, sigortalıya ait TMBJR6NU1M... şasi numaralı, 2021 model Skoda/Karoq model (0 KM) araçta, 08/04/2021 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında bagaj kapağının ve arka tamponun vuruk, sol arka reflektörün kırık, arka tampon alt parçasının kırık, park sensörünün içine göçük olduğu tespit edildiğini,

Mertur firmasının taşıma faaliyetleri esnasında yukarıda şasi bilgileri verilen araçta oluşan bu hasarlar sigortalısı tarafından karşılandığını ve aracın nefaset indirimi yapılarak satılmak zorunda kalındığını, sigortalının uğramış olduğu bu maddi zararı (hasar bedeli ve nefaset bedeli), müvekkilinin sigortalısına ödediğini, taşıma sırasında oluşan hasarlar nedeni ile müvekkil tarafından sigortalıya ödenen tazminat kalemlerinin.

Hasar bedeli 17.480,28-TL, Nefaset bedeli 4.963,73-TL olduğunu, dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi ile davalı Mertur arasında araç lojistiğine ilişkin taşıma sözleşmesi bulunduğunu, halefiyet ilkesi gereği Sigortalısına ödemiş olduğu tazminat miktarının halefi olduğunu ve bu doğrultuda ödenen nefaset bedelinin davalı Mertur firmasından talep edildiğini, davalı tarafa öncelikle mail yolu ile rücu ihtarı yapıldığını, ardından Gebze İcra Dairesinde 2022/7108 icra takip dosyası ile takibe girişildiğini, davalı şirketin haksız ve mesnetsiz olarak söz konusu icra takibine itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu,

durdurulan icra takibi sonrasında taraflarınca arabuluculuk süreci başlatıldığını ve 2022/53300 arabuluculuk dosya numarası ile görüşmeler yapıldığını; ancak bir sonuç alınamadığını, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü haklarını saklı tutarak, davanın kabulüne, başlatmış oldukları Gebze İcra Dairesi 2022/7108 numaralı dosyada yapılan itirazın iptal edilerek mevduatta uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte takibin devamına karar verilmesine, %20'de aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/7108 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin aynen devamına, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu hasarların, üstü açık araçla taşıma işinin ortaya çıkardığı olağan risklerin dışında davalının dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle ortaya çıktığının ispat yükünün davacı sigorta şirketinin üzerinde olduğunu; davacının ancak gerçek zararı, davalıdan talep etme hakkına sahip olduğunu; davacı Sigorta şirketi, sigortalısına daha fazla tazminat ödemiş olsa bile,

kendisinin ancak sigortalının uğradığı gerçek zararı talep hakkına sahip olacağını, araçta söz konusu hasar sebebiyle herhangi bir değer kaybı meydana gelmemişken araçta yapılan nefaset indiriminden davalının sorumlu tutulmuş olmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen ve davacının hasar bedeli adı altında talep etmiş olduğu bedellerin piyasa gerçeklerinden uzak ve fahiş olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, hasar bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığına yönelik herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığını;

hasar bedellerinin, davacı şirketin sigortalısı olan dava dışı Doğuş Oto ekspertizleri tarafından belirlendiğini, davacı tarafça davalıya rücu edildiği iddia edilmesine karşın dosyada buna ilişkin bir delilin mevcut olmadığını, dolayısıyla 3 aylık sürenin geçirildiğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/06/2023 tarih, 2022/606 Esas - 2023/671 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesi nedeniyle sigortalının hasar gören aracı için davacının ödediği bedelin, TTK'nın 1472 maddesi uyarınca sorumludan tahsili isteminden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nun 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacıya 31.12.2020- 31.12.2021 tarihleri arasını kapsayan nakliyat emtea abonman sigorta poliçesi ile sigortalı olan dava dışı Doğuş Otomotiv Servis ve Tic.

A.Ş.’nin taşıma işlerinin davalı tarafından yapıldığını, 08.04.2021 tarihli taşıma irsaliyesi ile davacının sigortalısına ait TMBIR6NU1M... şasi nolu sıfır km aracın tesliminde "bagaj kapağının ve arka tamponun vuruk, sol arka reflektörün kırık, arka tampon alt parçasının kırık, park sensörünün içine göçük" olduğu şeklindeki hasar tespit edildiği, anılan hasarın giderilmesi ve nesafet ödemesi için davacının sigortalısına toplam 22.444,01 TL ödeme yapıldığı,

davalı ile dava dışı sigortalı arasındaki sözleşme gereği anılan hasardan davalının sorumlu olduğundan bahisle davacının hasar nedeniyle ödediği bedelin davalıdan tahsili için başlattığı takibe davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalının istinaf yasa yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen, taşıma işlerinden kaynaklanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK.'da gönderenin kusursuz sorumluluğu halleri (m. 864), taşıyanın sorumluluğu (m. 875) ile tazminatın hesaplama yöntemi (m. 880), sorumluluk sınırları (m. 882), sorumluluğunun sınırlama hakkının kaydı (m. 886) halleri, açıkça düzenlenmiştir.

Davacı sigortacının taşıma işleminin tarafı olmaması nedeniyle uğradığı zararını taşıma işleminin taraflarından isteme hakkı vardır. Taşıma işleminin tarafları ise gönderen ve taşıyan olup sorumluluk halleri yukarıda açıklandığı gibidir.

Gönderen ile taşıyıcının zararın meydana gelmesindeki sorumluluklarının 6102 sayılı TTK'nın 863-(1) maddesi uyarınca; değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan hükümde, açıkça eşyayı "taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek" borcu gönderene yüklenmiştir.

Somut olayda. Dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile davalı şirket arasında 25/03/2020 tarihli "I. Bölge Yurtiçi Araç Taşıma Sözleşmesi" imzalanmıştır. Sözleşmenin 5.25.5 maddesine göre. "MERTUR gemi tahliye taşımaları için aşağıda belirtilen sayıda personeli liman sahasında görevlendirerek hazır bulunduracaktır.

Liman sahasında tüm yasal iş akışını takip ve organize edecek, konulara vakıf yönetici seviyesinde bir personel, Araç yükleyen taşıyıcıların organizasyonunu sağlayacak bir yükleme sorumlusu." Sözleşmenin 6.5.2 maddesine göre.

"Gemi ve lojistik saha hasarı dışında kalan, yükleme-boşaltma ve taşınma sırasında vuku bulabilecek, taşıyıcı şoförün ve MERTUR bünyesindeki diğer personel kusurundan dolayı oluşan hasarların tazmin edilebilmesi için gerekli tüm belge ve raporların, MERTUR tarafından temin edilmesi ve DOĞUŞ OTOMOTİV'in bilgilendirilmesi zorunludur.

MERTUR, bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde DOĞUŞ OTOMOTİV'in uğrayacağı tüm zararların tazmininden sorumlu olacaktır." Sözleşmenin 6.5.3 maddesine göre. "MERTUR'a ait taşıyıcıların veya çalışanların hatasından kaynaklanan 0 sınıfı hasarların dışında kalan hasarlar için, DOĞUŞ OTOMOTİV'in araç bedeli üzerinden uyguladığı nefaset indirim tutarı DOĞUŞ OTOMOTİV'in anlaşmalı olduğu sigorta firması veya DOĞUŞ OTOMOTİV tarafından MERTUR'a rücu edilecektir.

DOĞUŞ OTOMOTİV'in hasar sınıflarına göre uyguladığı nefaset oranları EK-E'de verilmiştir." Sözleşmenin 6.5.5 maddesine göre.

"Taşıyıcıların seyri sırasında yoldan kaynaklanan taş hasarları mücbir sebepli hasar kabul edilerek bu hasarlarla ilgili onarım ve nefaset bedeli MERTUR'a rücu edilmeyecektir" ve en önemlisi Sözleşmesin 6.4.1 maddesinde “…MERTUR aracı ilk teslim aldığı andan aracı teslim edene kadar geçen süreçte yaptığı tüm taşımalardan dolayı oluşacak hasar eksiklikten sorumlu olacaktır...".

Anılan hükümler ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmeyle yükleme sorumluluğunun tamamının dava dışı sigortalı şirkete bırakılmadığı, davalının yüklemeye en az bir tane yönetici konumunda personel ve diğer personelle nezaret etme yükümlülüğünün yüklendiği (sözleşme 5.25.5), nefaset indirimi ile mücbir sebep hallerinin düzenlendiği ve davalıdan kaynaklanmayan hasarların nasıl belgelendirileceğinin ve sorumluluk hallerinin sözleşmede açıklandığı (sözleşme 6.5.2) anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan 08.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporu ile dosya kapsamındaki tüm delillere göre.

TMBIR6NU1M... şasi nolu araçta 08.04.2021 tarihli taşıma irsaliyesinde ve araca ait fotoğraflarda taşıma sonunda aracın teslimi esnasında aracın arka bagaj kapağında, arka tamponunda hasar olduğu, sol reflektörünün kırık olduğunun tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davalının yüklemeye nezaret etmesinin gerektiği, yükleme esnasında aracın hasarlı olduğuna dair bir tespitin olmadığı, taşıma sonunda aracın teslimi anında anılan hasarın olduğuna dair tespit yapıldığı, sözleşmenin 6.5.2. maddesi gereği davalının anılan hasardan sorumlu olduğu, oluşan hasarın sözleşmenin 6.1. maddesindeki tanıma da uyduğu anlaşıldığı,

bilirkişiler tarafından yapılan tespitlere göre ortaya çıkan hasarın ve nesafet ödemesinin de rayiçlere uygun olduğu bildirildiğinden mahkemece anılan raporun hükme esas alınması ve davanın kabulüne karar verilmesi isabetlidir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de; ilk derece Mahkemesi'nce belirtildiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 855-(3) maddesi taşıyıcının bir diğer taşıyıcıya rücusu ile ilgili olup sigorta şirketinin açtığı rücu davasına uygulanmaz. 6102 sayılı TTK'nın 1473. maddesi gereğince yasal halefiyet hakkına sahip olan davacı, selefi bulunduğu kişi davayı hangi zaman aşımı süresi içinde açması gerekiyorsa davayı o süre içinde açması gerekir. Bu durumda, 6102 sayılı TTK'nın 855-(2) maddesi gereğince eşyanın teslim tarihinden itibaren (1) yıllık zaman aşımı süresi bulunduğu ve davanın ve takibin 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde açıldığı görülmekle zaman aşımına ilişkin istinaf itirazının da reddi gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 1.590,17-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile kalan 1.162,57-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/03/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*